این روزها مدافعان سلامت و كادر درمان كشورمان به دلیل شیوع ویروس كرونا، بیشترین فشارها را تحمل میكنند. این افراد نیز مانند هر فرد دیگری خانواده دارند. در این نوشتار مطالبی درباره شیوه رفتار با فرزندان كادر درمان در این شرایط میخوانیم. 
کادر درمان کشور این روزها فشارهای متعدد و مختلفی تحمل میکنند که یکی از سختترین آنها دوری از خانواده و فرزندان است. در این مطلب به نکاتی پرداخته میشود که میتواند برای کادر درمان و بیمارانی که در حال حاضر دور از فرزندان خود به سر میبرند، مفید باشد.
ـ قبل از هر چیز به خودتان توجه کنید، از خود بپرسید در این لحظه چه احساسی دارم؟ اضطراب، سردرگمی، استیصال، خشم، یأس یا ...؟ سپس از خود بپرسید در ارتباط با دوری از فرزند یا فرزندانم چه احساسی دارم که مرا آزار میدهد! به خودتان برای داشتن این احساسات حق بدهید و به شیوهای همدلانه احساسات خود را درک کنید! سپس سعی کنید خودتان را قدری آرام تر کنید چند نفس عمیق بکشید و فکر کنید «با همین شرایط، چگونه میتوانید پدر و مادر بهتری برای فرزندتان باشید»؟
ـ در حال حاضر چه کسی یا چه کسانی از فرزند شما مراقبت میکند؟ آیا فکر میکنید آنها قادرند به خوبی شما از فرزند یا فرزندانتان مراقبت کنند؟ به خودتان بگویید در شرایط حاضر از بین گزینههای موجود، بهترین تصمیم را گرفتهام. اگر فکر میکنید مراقبت از فرزندتان برای مراقب فعلی او بسیار دشوار است و شما به خاطر این موضوع احساس گناه دارید یا شرمنده هستید، خودتان را قانع کنید در شرایط سخت کنونی همه باید به هم کمک کنند، یادتان باشد کمک کردن به دیگران به افراد احساس مفید بودن میدهد و میتواند از استرس آنها بکاهد.
ـ با فرزندان خود در ارتباط باشید و تا آنجا که برایتان امکان دارد، وظایف و مسئولیتهای والدینی خود را انجام دهید؛ البته از راه دور و مجازی. بهعنوان مثال شما میتوانید هر روز بهصورت آنلاین با فرزندان خود بازی کنید اگر قرار است تکلیفی انجام دهند، بر انجام آن نظارت داشته باشید! در جریان کارهایی قرار بگیرید که فرزندانتان بهصورت روزانه انجام میدهند. با انجام این کارها شما همچنان همان والد مهربان و قوی همیشگی هستید.
ـ در مورد شرایطی که تجربه میکنید به فرزند خود توضیح دهید. توجه داشته باشید توضیح شما باید متناسب با سن و سطح درک فرزندتان باشد. در مورد بیماری کووید ۱۹ توضیح دهید سپس بگویید شما شغلی دارید و متعهد شدهاید به بیماران کمک کنید تا بتوانند سلامت خود را به دست بیاورند، متناسب با سن کودکان میتوان مفهوم قرنطینه و ناقل بودن را توضیح داد. برای نوجوانان و بزرگسالان هم میتوان از معنای زندگی صحبت کرد.
ـ در مورد تغییر شرایط زندگی برای کودک توضیح دهید. به او بگویید احتمال میدهید تا چه مدت از او دور خواهید بود در غیاب شما چه کسی یا کسانی از او مراقبت خواهند کرد، اگر بخواهند با شما تماس بگیرند از چه طریق و چه زمانی میتوانند به شما دسترسی پیدا کنند، چنانچه در غیاب شما با مشکلی روبهرو شدند با چه کسی صحبت کنند. سعی کنید تا آنجا که ممکن است شرایط زندگی کودک تغییر زیادی نکند.
ـ برخی از والدین به دلیل آنکه نگران دلتنگی یا اضطراب بچهها هستند یا فکر میکنند کودکان در شرایطی نیستند که بتوانند مسائل را درک کنند، به آنها توضیحی نمیدهند، اما توجه داشته باشید ابهام باعث می شود کودک شما نگرانتر شود و شاید تخیلات خود و شایعاتی که در فضای مجازی است را باور کند. یادتان باشد اگر ما بدانیم چه چیز در انتظارمان است، تحمل دلتنگی آسانتر خواهد بود.
ـ زمانی را برای صحبت با فرزند خود انتخاب کنید که توانسته باشید هیجانات شدید خود را مدیریت کنید. اگر ناخودآگاه هنگام صحبت با فرزندتان بغض کنید یا اشکتان در بیاید اشکالی ندارد، اتفاقاً در چنین شرایطی فرزند شما میتواند نحوه ابراز هیجان را از شما بیاموزد. علاوه بر این صحبت کردن در مورد احساساتتان باعث میشود کودک بفهمد شما هم احساساتی دارید، پس پذیرش احساسات خودش برایش راحتتر خواهد بود، اما بدون شک تماشای شما در وضعیتی که خود را باختهاید، برای فرزندتان نفعی ندارد.
ـ منتظر نباشید که فرزند شما خودش سئوال بپرسد یا در مورد آنچه احساس و تجربه میکند، چیزی بگوید، گاهی ممکن است کودک خجالت بکشد یا بترسد یا فکر کند با بیان فکرهایش شما را نگران خواهد کرد. گاهی آنها نمیدانند چطور سئوال بپرسند یا احساس خود را با چه کلماتی بیان کنند، پس بهتر است خودتان پیشقدم شوید! سر صحبت را باز کنید و از کودک بخواهید در مورد احساسات و فکرهایش صحبت کند، شنونده فعال باشید، بین حرفهای فرزند خود نپرید و اجازه دهید حرفهایش را تمام و کمال بگوید. سپس به فرزند خود اطمینان دهید از نظر شما فکرهایش احمقانه نیست! بگویید اغلب افراد در چنین شرایطی، احساسات مشابه آنها را دارند خود شما هم احساساتی دارید. شما میتوانید از اضطراب و دلتنگی خود برای کودک صحبت کنید (بهعنوان مثال بگویید من به خاطر دوری از تو دلتنگ میشوم).
ـ به فرزندتان کمک کنید تا بتواند روی احساساتش اسم بگذارد بعد از شنیدن فعال و همدلی به او بگویید برای پیدا کردن راه حل و گذر از این شرایط در کنار او هستید و از او حمایت خواهید کرد.
ـ اگر فرزندان شما در سنی هستند که به فضای مجازی دسترسی دارند به آنها توصیه کنید تماشا کردن، خواندن و گوش دادن به اخباری که در آنها احساس اضطراب یا پریشانی ایجاد میکند را کاهش دهند؛ اطلاعات را روزانه یک یا دو بار و تنها از منابع موثق دنبال کنند.
ـ اگر فرزند شما در مورد ابتلای شما به کووید ۱۹ نگران بود به او اطمینان بدهید که با رعایت پروتکلهای بهداشتی که در مورد ایمنی کادر درمان وجود دارد (می توانید متناسب با سن کودک برایش توضیح دهید مثلا لباس مخصوص دارید و ...) سعی بر مراقبت از خود دارید و اگر چنانچه چنین اتفاقی افتاد همکارانتان به خوبی از شما مراقبت خواهند کرد.
ـ برای فرزندان خود توضیح دهید که این وضعیت موقتی و قابل مدیریت خواهد بود و بر جنبههای مثبت رویداد (مثل نزدیک شدن افراد به یکدیگر) تأکید کنید.
ـ از فرصتهای کوتاهی که در اختیار دارید استفاده کرده و روشهای مقابله با استرس و مدیریت هیجان را با فرزندان خود تمرین کنید.
ـ به آنها توصیه کنید برای غلبه بر مشکلات و کاهش احساسات ناخوشایندشان با یک روانشناس صحبت کنند.
ـ این روزها زمان بسیار مناسبی در اختیار شما و فرزندانتان قرار گرفته تا غلبه بر مشکلات و گذر از بحرانهای زندگی را بهصورت عملی تجربه کنید، پس با توجه به اینکه فرزندانتان شما را الگوی خود قرار میدهند، باید مراقب نحوه رفتارهایی که نشان میدهید، باشید. تأکید میکنم که شرایط کنونی با همه سختی ها و فشارهایش، فرصت مناسبی برای آموختن مهارتهای مدیریت استرس و تنظیم هیجانی است.
آنچه در این مطلب آمد تنها بخشی کوچک از کارهایی است که شما و فرزندانتان با انجام آنها، میتوانید احساسات خوشایندتری تجربه کنید. گرچه این یادداشت با هدف کمک به کارکنان درمان که دارای فرزند هستند نوشته شده، اما بخشهایی از آن میتواند برای همه کارکنان یا بیمارانی که رابطه نزدیکی با یک کودک دارند (مادربزرگ و پدربزرگها، خالهها، عمه ها، عموها و داییها و ... ) مفید واقع شود.
در نهایت ضمن ارج نهادن به زحمات تک تک شما عزیزان امیدوارم به زودی روز هجران و شب فرقت یار آخر شود و بتوانید با خیال راحت عزیزانتان را در آغوش بگیرید. این را بدانید که همه مردم ایران قدردان تلاشهای شما هستند.
راضیه نصیرزاده، دکترای تخصصی روانشناس بالینی
انتهای پیام