تغذیه سالمندان در دوره شیوع بیماری کووید 19

مهم‌ترین توصیه تغذیه‌ای برای سنین سالمندی، مصرف غذاهای ساده و کم حجم است، به شکلی که تمامی نیازهای فرد به مواد مغذی تأمین شود. در بخش یک این مطلب به راهکارهایی که می‌تواند تغذیه سالمندان را در بحران کووید ۱۹ بهبود بخشد، اشاره می‌شود.

نکته اساسی در برنامه غذایی سالمندان، مصرف مواد غذایی کم چربی و کم کلسترول مانند شیر و لبنیات کم چرب، کاهش مصرف روغن، کره، خامه و موارد مشابه است. کم نمک و پرفیبر بر اساس هرم غذایی است.

به‌طور کلی با افزایش سن نیاز به انرژی به علت کاهش تحرک بدنی کم میشود و در دوران قرنطینه خانگی پیشگیری از بیماری کووید ۱۹ که تحرک بدنی کمتر هم شده است، برای محدود کردن دریافت انرژی، لازم است غذاهای کم حجم و غنی از مواد مغذی بیشتر مصرف شود و مصرف مواد شیرین و چربی ها نیز کاهش یابد.

مصرف کافی منابع غذایی پروتئین برای تقویت سیستم ایمنی بدن ضروری است، بنابراین سالمندان باید پروتئین موردنیاز بدن خود را از منابع غذایی حاوی پروتئین مانند گوشت‌های کم چربی، مرغ، ماهی، سفیده تخم مرغ، فرآورده‌های لبنی بدون چربی یا کم چربی (شیر، ماست، پنیر) تأمین کنند.

حبوبات نیز از منابع گیاهی پروتئینی هستند که اگر با غلات مصرف شوند تمامی نیاز بدن به پروتئین را تأمین می‌کنند. به‌طور کلی مصرف روزانه دست کم دو واحد از گروه گوشت و تخم مرغ و یک واحد حبوبات برای تأمین پروتئین مورد نیاز سالمندان لازم است.

جذب کلسیم و ویتامینD  در سالمندان کاهش می‌یابد که خود اثر مخربی بر سلامت استخوان‌ها دارد و سبب افزایش احتمال شکستگی‌های استخوانی می‌شود. به این دلیل مصرف روزانه مکمل کلسیم یا کلسیم D و یا مصرف ماهانه مکمل ۵۰هزار واحدی ویتامین D مطابق با دستورالعمل های وزارت بهداشت ضروری است.

علاوه بر آن، مصرف دست کم دو واحد از گروه شیر و لبنیات که از منابع غنی کلسیم هستند توصیه می‌شود. در برخی افراد که دچار عدم تحمل گوارشی شیر تازه هستند، لازم است روزانه جایگزین‌های شیر مثل ماست و پنیر استفاده شود. همچنین می‌توان شیر بدون لاکتوز را در این موارد مصرف کرد. هر واحد از این گروه برابر است با یک لیوان شیر یا یک لیوان ماست یا ۴۵ تا ۶۰ گرم پنیر (به اندازه دو قوطی کبریت). دریافت کافی ویتامین D نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی بدن و مقابله با کرونا ویروس کووید ۱۹دارد.

در سالمندان توانایی جذب ویتامین B۱۲ نیز کاهش می‌یابد. برای پیشگیری از کمبود این ویتامین که موجب تضعیف سیستم ایمنی بدن می‌شود، لازم است مقدار مناسبی از گوشت قرمز، ماهی، شیر و تخم مرغ روزانه مصرف شود.

کمبود ویتامین B۶ به علت‌های مختلف در این سنین شایع است، زیرا با بالا رفتن سن سوخت‌وساز این ویتامین افزایش و جذب آن کاهش می‌یابد. از طرف دیگر مصرف ناکافی گوشت دریافت این ویتامین را نیز کاهش می‌دهد.

مصرف روزانه منابع غنی این ویتامین از جمله انواع گوشت، شیر، تخم مرغ، حبوبات و غلات کامل (سبوس‌دار) به تأمین این ویتامین و تقویت سیستم ایمنی بدن سالمندان کمک می‌کند.

ادامه دارد...

فاطمه شفیعی، کارشناس ارشد تغذیه بالینی دانشکده تغذیه و علوم غذایی شیراز