کاربرد پژوهشهای قرآنی در گرو ادغام با دستاوردهای علمی است
یک استاد دانشگاه گفت: برای اینکه زمینه کاربرد پژوهشهای قرآنی در جامعه فراهم شود، باید نتایج این پژوهشها را با دستاوردهای علم روز ادغام کرد و با هم تطبیق داد.
فردوس میریان، استادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اصفهان، در گفتوگو با ایکنا از اصفهان، درباره پژوهشهای انجام شده در حوزه علوم قرآن، اظهار کرد: از نظر کمی، پژوهشهای زیادی در این حوزه انجام شده و به لحاظ کیفی نیز بسیاری از این پژوهشها قابل استفاده و ارزشمند است، ولی مشکلی که وجود دارد، این است که از آنها استفاده نمیشود. در واقع زمینه استفاده از این پژوهشها زیاد فراهم نیست و باید راهکارهایی ارائه شود که نهادهای مختلف از نتایج آنها استفاده کنند.
وی افزود: بسیاری از پژوهشها در حوزه علوم قرآن جنبه کاربردی دارد، ولی برای استفاده و کاربرد آنها برنامهریزی نشده است. اگر متخصصان علوم اجتماعی و رفتاری و کارشناسان علوم قرآن و حدیث پژوهشهای خود را با هم ادغام کرده و تطبیق دهند، میتوان از نتایج این پژوهشها در جامعه استفاده کرد، ولی اگر این ادغام و تطبیق انجام نشود، نمیتواند در جامعه کاربرد پیدا کند.
استادیار دانشگاه آزاد اصفهان تصریح کرد: هر چه بیشتر متخصصان علوم اجتماعی، رفتاری، روانشناسی و دیگر علوم روز با متخصصان دینی به صورت مشترک پژوهشهایی انجام دهند که مورد نیاز جامعه است و نتایج آن را در اختیار نهادهای اجرایی قرار دهند، نتایج بسیار مثبتی برای جامعه میتواند داشته باشد. در واقع وقتی علم روز و علوم قرآن و حدیث با هم تطبیق داده شوند، تأثیرگذاری بیشتری خواهند داشت. ممکن است خطاهایی در علم روز وجود داشته باشد و مواردی در علوم قرآنی موجود باشد که هنوز شناخته و درک نشده باشد و وقتی نتایج و دستاوردهای این دو مثلا درباره افسردگی با هم تطبیق داده شوند، بیشتر میتوانند در جامعه کاربرد پیدا کنند. ضمن اینکه با وجود آیات خطاناپذیر قرآن و احادیث معتبر هم خطاهای احتمالی علم روز بیشتر مشخص میشود و هم به وسیله علم روز، مبانی دینی بهتر درک شده و جنبه کاربردی پیدا میکند.
پژوهشهای قرآنی بهروز و کارآمد باشند
میریان اضافه کرد: امروز کسانی هستند که وقتی مسئله یا مطلبی از منظر قرآن و حدیث برای آنان بازگو میشود، بهدلیل ناآگاهی از علوم دینی اظهار میکنند که این مطالب مربوط به ۱۴۰۰ سال پیش است و شرایط زمان ما با آن دوران خیلی فرق میکند، ولی وقتی همان مسائل و مطالب از منظر علم روز برای آنها بازگو شود، بیشتر استقبال میکنند. برخی مطالب در متون دینی وجود دارد که کسی نتوانسته آنها را درک کند، مثلا خداوند در قرآن میفرماید: ما آسمانها را بنا کردیم و آنها را گسترش میدهیم. سالیان سال گذشت و کسی نتوانست این آیه را درک کند، ولی امروز علم نجوم ثابت کرده که جهان در حال گسترش است و بنابراین، این آیه قرآن بهتر درک میشود. لذا برای اینکه آیات قرآن را بهتر درک کنیم، باید حتما به سراغ علم روز برویم.
وی ادامه داد: یکسری پژوهشهای مشترک میان حوزه و دانشگاه وجود دارد، ولی در حد نیازهای جامعه نیست. اگر تطبیق این علوم با یکدیگر روز به روز بیشتر شود، بهتر میتوان مبانی دینی را در جامعه نهادینه کرد.
این استاد دانشگاه در خصوص نقاط ضعف پژوهشهای قرآنی، گفت: اکنون پایاننامههایی در مقطع دکتری علوم قرآن و حدیث تدوین میشود که با وجود هزینههای زیادی که صرف آنها شده است، هیچ کاربردی ندارند، مثلا برخی کتب قدیمی مورد تحقیق و بازخوانی قرار میگیرند که هر چند کار پسندیدهای است، ولی در انتخاب موضوعات باید اولویتها در نظر گرفته شود. از طرف دیگر، وقتی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا تعداد زیادی دانشجو پذیرش میشوند، اساتید فرصت لازم برای راهنمایی دانشجویان پیدا نمیکنند و در نتیجه، معایب و محاسن پژوهشهای آنها به درستی شناخته نمیشود. علاوه بر این، مشکلات مالی اساتید علوم قرآن و حدیث نیز باعث میشود که بیشتر بر کمّیت پژوهشها متمرکز شوند، در نتیجه در کنار علمآموزی و انجام پژوهش، به اخلاق نیز باید توجه داشت. متأسفانه در دانشگاه، به علم اخلاق و تلاش برای نهادینه شدن اصول اخلاقی، آنطور که باید و شاید توجه نمیشود. از طرف دیگر، بهتر است پذیرش دانشجو در مقطع تحصیلات تکمیلی محدود شود و تأمین مالی اساتید نیز مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
وی درباره حمایت از پژوهشهای قرآنی، بیان کرد: بهطور کلی نمیتوانم در این زمینه اظهارنظر کنم که از پژوهشها حمایت میشود یا خیر، چون از تمام موارد اطلاع ندارم، ولی براساس پژوهشهایی که شخصا انجام دادهام و نیز پژوهشهایی که دانشجویان و همکاران انجام دادهاند و از آنها اطلاع دارم، با وجود اینکه موضوعات مرتبط با نیازهای جامعه در این پژوهشها مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، ولی نهادهای ذیربط نسبت به چاپ و انتشار آنها روی خوش نشان ندادهاند، البته ممکن است پژوهشهایی در این حوزه وجود داشته باشد که مورد حمایت قرار گرفته باشند.
انتهای پیام
