تأثیر کرونا در اطلاعرسانی و روابط عمومی
مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز با بیان اینکه روابط عمومیها در دوره جدید دچار پوستاندازی و یک دگردیسی بزرگ شدهاند، از بحران جهانی کرونا به عنوان یکی از دلایل این تغییر چشمگیر یاد کرد.
به گزارش ایکنا از فارس، به نقل از روابط عمومی شهرداری شیراز، حمید جورکش، مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز امروز، 3 خردادماه با اشاره به اهمیت نقش روابط عمومی و اطلاعرسانی در عصر کنونی گفت: روابط عمومیها در دوره جدید دچار پوستاندازی و یک دگردیسی بزرگ شده و میتوانند به عنوان یک مشاور توانمند برای مدیران به ایفای نقش بپردازند.
وی از بحران جهانی کرونا به عنوان یکی از دلایل این تغییر چشمگیر یاد کرد و افزود: وقتی در مهلکه پاندمی کرونا گرفتار آمدیم، روابط عمومیها ناگزیر به کوچ به فضای مجازی شدند و دیگر بستری برای برپایی همایشها و برنامههای معمول نیافتند. بهرهبردای از تکنولوژیهای جهانی هم پیش نیاز فعالیت در این فضای سایبری بود.
جورکش با بیان اینکه هنوز بسیاری از شهروندان از نحوه اطلاعرسانی مجموعه شهرداریها آن چنان که شایسته است رضایت ندارند، گفت: این کوچ بزرگ در شهرداری شیراز هم تا حدودی اتفاق افتاد و شاهد تحولات گستردهای بودهایم اما معضلی که امروزه با آن روبهرو هستیم به نیروهای سنتی باز میگردد که رسالت خود را همچنان در اموری نظیر بنر چسبانی و میرزابنویسی مدیران محدود میکنند.
این عضو هیئت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان فارس در بخش دیگری از سخنانش جایگاه روابط عمومیها را به لحاظ استرس شغلی و طولانی بودن زمان خدمترسانی در زمره مشاغل سخت ارزیابی کرد و با آسیبشناسی چالشهایی که در این زمینه وجود دارد، گفت: با وجود همه دشواریهایی که مدیران و کارشناسان اطلاعرسانی با آن روبهرو هستند، هنوز فاصله عمیقی میان مردم و روابط عمومیها وجود دارد. بدین معنا که اقشار عمومی جامعه بر این باورند که روابط عمومیها به جای آن که در سمت مردم بایستند، در جبهه مدیران هستند. با این توضیح به این نتیجه میرسیم که روابط عمومی موفق فردی است که خودش را در عین حالی که مدافع اهداف سازمان قرار دهد، تلاشهایی برای نزدیکی به مردم هم داشته باشد. متأسفانه در شرایط کنونی بسیاری از روابط عمومیها نتوانستهاند در این زمینه کارنامه قابل قبولی بر جای گذارند.
مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز کارنامه روابط عمومیهای بخش خصوصی را موفقتر از همتایان دولتی ارزیابی کرد و افزود: با وجود انتقاداتی که بر عملکرد روابط عمومیها به دلیل فاصلهگیری از مردم مطرح شد باید به چالشهایی که مدیران و کارشناسان این عرصه با آن روبهرو هستند اشاره کنیم.
وی ادامه داد: در کشور ما رسم بر این است که روابط عمومیها از هیچ امنیت شغلی برخوردار نیستند و با جابهجایی مدیر به راحتی پست سازمانی خود را که سالها برای ارتقا آن تلاش کردهاند از دست میدهند. این امر باعث شده تا وابستگی آنها به مدیران کل بیشتر شده و همیشه مدافع بی چون و چرای عملکرد سازمان باشند.
جورکش اظهار کرد: روابط عمومیها در برههای میتوانند برای مجموعه عنصر کارآمدی باشند که با تغییرات مدیریتی همچنان امنیت شغلی خود را حفظ کنند. بدین معنا که سیستم باید برای اجزا مجموعه تصمیمگیری کند و از شخص محوری و تصمیمات سلیقهای بپرهیزیم. در استان فارس روابط عمومیهای موفقی وجود دارند که برای سالها به شایستگی در این کسوت فعالیت داشته و با تغییر مدیران همچنان تا زمان بازنشستگی به وظایف خود عمل کردهاند و کارنامه آنها در عرصه کشوری هم قابل دفاع است.
وی در ادامه به اهمیت راهبری مدیران این حوزه اشاره کرد و افزود: مجموعه روابط عمومی شباهتهای بسیاری به یک صفحه شطرنج دارد. در گستره شطرنج قابلیتهای زیادی برای وزیر که رهبری سربازان پیاده را بر عهده دارد تعریف شده و اگر قرار باشد همه مهرهها در نقش وزیر قرار بگیرند، صفحه شطرنج با آشفتگی روبهرو خواهد شد و دیگر شطرنجی اتفاق نخواهد افتاد. به همین دلیل باید نیروهای مختلف را در عرصهای که کارایی دارند بهکار گرفت. در شهرداری شیراز هم جابهجاییهایی برای بهرهبرداری بهینه از تواناییهای افراد و بدون اعمال سلیقههای شخصی اتفاق افتاده است.
مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز همچنین گفت: نگاه شهرداریهای کلانشهرها باید به ادارهکل ارتباطات و امور بینالملل متحول شود. تاثیر افرادی که در کنار مدیران قرار میگیرند در نحوه عملکرد روابط عمومی میتواند تأثیر بدی بر جای گذارد. احترام به تخصص روابط عمومیها در عرصه اطلاعرسانی و تبلیغات باید در اولویت اول قرار گیرد.
جورکش در ادامه به تحولات بنیادین ساختارسازیهایی که در شهرداری شیراز برای بهرهوری اطلاعرسانی روی داده اشاره کرد و افزود: حقیقت ماجرا این است که در ادارهکل ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز فقط یک فیلمبردار، یک خبرنگار و یک عکاس در اختیار داریم و در مناطق و معاونتها نیز کارشناسان روابط عمومیها همه این بار مسئولیتی را بر عهده دارند. با توجه به کمبود نیروی متخصص انسانی و محدودیت امکانات، سیاستی اتخاذ شد تا این کاستیها را با بهرهبرداری بهینه از داشته موجود تا حدی برطرف کرده و با همکاری یکدیگر به یک همافزایی بزرگ برسیم.
وی ادامه داد: البته با همافزایی نمیتوان بر همه چالشها و کمبود ها فائق آمد. باید در آینده برای ادارهکل ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز جایگاهی که در شان این واحد پر اهمیت است را در نظر گرفت. امیدواریم در ساختمان جدیدی که برای شهرداری شیراز احداث شده است برای روابط عمومیها که چشم و گوش مجموعه هستند جایگاه مناسبی در نظر گرفته شود.
جورکش در ادامه با تشریح همافزاییهای انجام گرفته گفت: هماینک روابط عمومیهای شهرداری شیراز در مناطق و معاونتهای مختلف فعالیتهای یکدیگر را به خوبی پوشش میدهند و بدین وسیله برخی از کاستیها جبران شده است. این در حالی است که سختی کار روابط عمومیها، آنها در زمره مشاغل سخت قرار میدهد؛ چرا که فعالیت آنها شبانهروزی بوده و در ایام تعطیل و غیرتعطیل، در گرما و سرما و شرایط مختلف جوی و در کشاکش همه بحرانها و مشکلات فرآیند اطلاعرسانی را به صورت پیوسته ادامه میدهند. به همین دلیل است که انجام وظیفه در روابط عمومی شهرداریها با بقیه متفاوت است.
مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز در بخش دیگری از سخنانش گفت: یکی از ضعفهایی که در مجموعه شهرداری شیراز وجود دارد این است که هیچکدام از پروژهها تا آنجایی که اطلاع دارم از پیوست تبلیغاتی برخوردار نیستند. کارشناسان در زمان احداث یک پروژه هزینههای ساخت، شیب تورم، هزینههای طراحی و نقشهبرداری و تأسیسات و مواردی از این دست را در نظر میگیرند اما برای اطلاعرسانی و فرایندهای تبلیغاتی که از مهمترین مولفههای معرفی یک پروژه هستند ردیف بودجهای در نظر گرفته نمیشود. در حالی که تبلیغات موثر یک پروژه اهمیت چشمگیری برای شهر و شهروندان و در نهایت رضایت افکار عمومی دارد.
جورکش، سیاستهای این ادارهکل را پرهیز از بزرگ نمایی ترسیم کرد و خواستار حداقل تأمین اعتبار در حوزه اطلاعرسانی شد و گفت: پیوستهای تبلیغاتی در پروژهها سبب میشود تا واحد ارتباطات و روابط عمومی شهرداری شیراز فعالیت موثرتری را در کارنامه داشته باشد. یکی از ضعفهایی که در این حوزه وجود دارد این است که واحد اطلاعرسانی در برههای برای فعالیت فراخوانده میشود که پروژه آماده بهرهبرداری شده است. در حالی که نگاه تخصصی در حوزه تبلیغات ایجاب میکند که گزارش کار مرحله به مرحله به شهروندان ارائه شده و پس از بهرهبرداری از پروژه نیز به دستاوردهای آن اشاره کنیم.
وی اظهار کرد: توجه داشته باشیم که توقعات و دل مشغولیهای مخاطبان در روزگار کنونی بسیار زیاد است و با تبلیغات مقطعی و زودگذر نمیتوان به اهدافی که مدنظر داریم دست یابیم. بلکه باید به دلایل تعاریف پروژهها، نقش آنها در زندگی مردم و الزام اجراییسازی آنها با نگاهی عمیقتر، کلانتر، پیوستهتر و در نهایت دیدگاهی کارشناسانه تر نگاه کنیم. بسیاری از پروژه های شهرداری شیراز نظیر بهره برداری از 50 دستگاه اتوبوس، احداث ایستگاه وکیلالرعیا و مواردی از این دست به دلیل اینکه از این نوع نگاه کارشناسانه و پیوستهای تبلیغاتی برخوردار نبودند آن چنان که شایسته است، دیده نشدند. راه فایق آمدن بر این چالش همانا اعتماد و تفویض اختیار به مدیران روابط عمومیها میتواند باشد.
این مدیر ارشد حوزه روابط عمومی در ادامه با اشاره به فعالیتهایی که برای استفاده بهینه از ظرفیتهای کارشناسان روابط عمومیها انجام گرفته اشاره کرد و افزود: در شورای هماهنگی روابط عمومیها تلاش کردیم رویدادهای مشابهی نظیر آن چه در شهرداری شیراز اتفاق افتاد را برای همافزایی را در دستور کار قرار دهیم. از اینرو همه روابط عمومیها به عضویت کمیته اجرایی شورای استان درآمدند تا بدین وسیله فرایند اطلاعرسانی در گستره استان فارس با جهش چشمگیری مواجه شود. این عضویت فقط برای تهیه اخبار نیست بلکه در تصمیمگیریها نیز سهیم میشوند.
وی با بیان اینکه وقوع بحران هم میتواند به همدلی بینجامد، گفت: در دوره کنونی شهرداری با بحرانهای عدیدهای نظیر سیل و رانش زمین و مواردی از این دست روبهرو بودیم و تلاش شد تا حس همدلی را با مردم تقویت کنیم و به اتفاقات خوبی هم در پرتو آن روی داد. به یاد داشته باشیم نهاد شهرداری و شورا دارای ساختاری مردم نهاد و مبتنی بر جامعه است، بنابراین روابط عمومی شهرداری هم باید به سمت و سوی مردم گرایش بیشتری داشته باشد.
مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز همچنین گفات: تعامل روابط عمومیها با رسانه در استان فارس در شرایط مطلوبی بهسر میبرد و درگیری چندانی در سالیان اخیر مشاهده نکردیم. اگرچه سوءتفاهمهایی نیز وجود داشته که با نگاهی تعاملی قابل پیشگیری و برطرف شدن بوده است.
جورکش در ادامه شجاعت و شفافیت را در کنار مصلحتاندیشی ابزار کار روابط عمومیها و صبوری این قشر را نشانهای از درایت ارزیابی کرد و افزود: در دوره کنونی شهرداری که مسئولیت مدیریت روابط عمومی با من بوده همواره پاسخگوی رسانههای رسمی بودهام. شهرداری شیراز به دلیل فراگیری برنامه اینستاگرم که در سالهای اخیر در جامعه رواج یافته از این بستر برای اطلاعرسانی استفاده میکند اما هنوز جایگاه رسمی و وجهه قانونی در میان ارگانهای دولتی نیافته است. به دلیل این ماهیت غیر رسمی متأسفانه شاهد مخابره اخبار نادرستی در اینستاگرام هستیم که آشفتگی اذهان عمومی را به دنبال دارد.
وی در ادامه با قدردانی از فعالیت مثبت رسانههای رسمی گفت: شماری از سایتهای غیررسمی و نامعتبر و بدون مجوز در بستر فضای مجازی فعالیت دارند که با اخبار کذب فضای استان و افکار عمومی را مسموم میکنند و این رسانههای معتبر هستند که با همکاری روابط عمومیها فرآیند اطلاعرسانی دقیق و شفاف را در دستور کار قرار دادهاند البته همچنان بر این باورم که شهرداری شیراز برای پوشش خلأهایی که دارد به یک سخنگو با تفویض اختیارات کامل نیاز دارد.
این عضو هیئت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان فارس تصریح کرد: در شهرداری شیراز تلاش شده است از چندصدایی جلوگیری کنیم و مجموعه روبط عمومیها با یکدیگر منسجم شوند. توجه داشته باشیم که در صورت تعدد مراجع تصمیمگیری در یک مجموعه با چالشهای اساسی در مواقع بحران روبهرو خواهیم شد که جبران آنها کار سادهای نخواهد بود. وجود یک مرجع واحد برای اطلاعرسانی از سردرگمی مردم پیشگیری میکند. علیرغم همه تلاشهایی که صورت گرفته متأسفانه هنوز در شهرداری شیراز شاهد تک صداییهایی هستیم که به صورت غیرهماهنگ با مجموعه عمل میکنند.
جورکش با بیان اینکه در شهرداری شیراز تلاش میکنیم تا اخبار را به صورت کارشناسی شده به مخاطب در زمان مناسب ارایه کنیم، گفت: اهمیت تولید و ارائه اخبار را با ارایه مثالی توضیح میدهم. برای مثال بازگشایی مترو از نظر فردی در معاونت حمل و نقل است معنای خاص خود را میدهد اما این عمل از نظر ادارهکل ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز دارای رویکردهای متفاوتی است که به تمامی آثار و جزییات و تبعات آن با دید تخصص محوری مینگریم. شاید ناهماهنگیهایی که در اعلام زمان بازگشایی مترو بهوجود آمد چندان مشکلساز نشد، اما اتفاقاتی از این دست میتواند به مشکلات بزرگی بدل شود.
وی به آسیبشناسی نیروهای انسانی در عرصه اطلاعرسانی پرداخت و گفت: آفت بنیادین و سنتی کار روابط عمومی این است که هر فردی در مجموعهها که جایگاه و تخصصی نداشته باشد را به این حوزه میفرستادند تا خبر و عکس و فیلم تولید کند و به عنوان یک متخصص به این عنوان شغلی نگاه نشده است. بسیاری از مدیران در برههای به اهمیت کار روابط عمومیها اشراف مییابند که بحرانی اتفاق افتاده و مسئول اطلاعرسانی به دلیلی تخصصی که در کار خود ندارد از مدیریت بحران عاجز مانده است. به همین دلیل باید به تخصص و دانش و جایگاه روابط عمومیها حرمت گذاشت و آنها نیز با کسب تجربه و دانش از این چالش سربلند بیرون بیایند.
جورکش در ادامه به تغییراتی که در عرصههای جهانی در این زمینه به وجود آمده اشاره کرد و افزود: روابط عمومیها در کل دنیا یک پوستاندازی و دگردیسی اساسی داشتهاند و با پرهیز از تملقگویی مدیران، به عنوان یک مشاور متخصص فعالیت دارند. متأسفانه برخی از مدیران خود را از مشورت با مدیران روابط عمومیها بی نیاز میبینند. در دنیای کنونی دسترسی نداشتن روابط عمومیها به امکانات قابل درک نیست. توقعات جهانی و امکانات محلهای چالش بزرگی است که بسیاری از روابط عمومیها امروزه در برزخ آن گرفتار آمدهاند.
مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز بیان کرد: شاید موثرترین اقدامی که هر دستگاهی بتواند برای پررنگتر کردن و ارائه دستاوردهای خود نشان دهد این باشد که نیروهای روابط عمومیهایش را با دورههای آموزشی توانمند ساخته و امکانات و فضای کاری مناسبی را در اختیارش قرار دهد، البته عکس این موضوع هم گاه اتفاق میافتد. مجموعههایی وجود دارند که علیرغم برخورداری از نیروی انسانی توانمند و امکانات لازم مورد استفاده و مشورت مدیران قرار نمیگیرند. در نظر داشته باشیم عالیترین مقامات کشورها هم در کشاکش چالشها و بحرانهایی که با آن روبهرو میشوند از سلاح رسانه و اطلاعرسانی به بهترین شیوه ممکن در جهت بیان دیدگاهها و غالب شدن تفکرات خود بهرهبرداری میکنند و اگر میان تفکرات مدیران و کارشناسان روابط عمومی پیوندی برقرار نشود در همان پلههای اول دچار وقفه خواهیم شد و به مهرهسوزی مبتلا میشویم.
این مقام مسئول در دفاع از عملکرد مجموعه متبوعش تصریح کرد: در شهرداری شیراز با توجه به امکاناتی که در اختیار داشتهایم، در حوزه اطلاعرسانی شفاف کارنامه قابل قبولی از خود بر جای گذاشتهایم. هیچگاه به بیراهه جنجالسازی و فرار رو به جلو برای پوشش ضعفها و نقصها وارد نشدیم و در سوی مقابل تلاش شده است تا با تعامل با رسانههای رسمی بهترین شیوه اطلاعرسانی را انتخاب کنیم.
مدیرکل اداره ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز گفت: در مجموعه شهرداری شیراز بر این باوریم که تمامی مردم از پروژههایی که در اقصی نقاط شهر به بهرهبرداری میرسند منتفع خواهند شد. سیاست شهرداری شیراز بر توزیع عادلانه امکانات و گستردگی زیرساختهای شهری استوار شده و در کنار این رویکردی اتخاذ شده تا همه مردم شیراز از پروژههای مدیریت شهری اطلاع یافته و از آن استفاده کنند. مثال بارز این رویکرد در پروژه سنگفرش خیابان ارم و پردیسهای تئاتر و سینمایی و گسترش زیرساختهای شهری مشهود است.
وی اظهار کرد: یکی از دستاوردهای جانبی توزیع عادلانه امکانات شهری توسط شهرداری شیراز این است که با احداث مجموعههای فرهنگی و ورزشی شاهد رشد موازی سایر نیازهای شهری هم خواهیم بود و بدین وسیله مدیریت شهری گام بلندی در راستای محرومیتزدایی هم برداشته است.
جورکش در ادامه با بیان اینکه یکی از بزرگترین آسیبهایی که هنوز در میان رسانه و روابط عمومیها وجود دارد این است که این دو جناح را در مقابل یکدیگر میبینیم، گفت: بارها در نشستهای خبری به این نکته اشاره کردم که شهرداری شیراز، رسانهها را جزیی از خانواده بزرگ خود میداند. اگر شهرداری بتواند امکانات و زیرساختهایی را برای رسانهها در زمینه تولید محتوا و پوشش اخبار فراهم کند، وجهه خانوادگی بودن این دو قشر تقویت خواهد شد. هر جایی که روابط عمومیها از رسانه فاصله گرفتند با آسیبهای بزرگی مواجه شدیم که قابل پیشگیری بود زیرا فاصله به عدم درک متقابل میانجامد.
این کارشناس ارشد حوزه ارتباطات عملکرد شهرداری شیراز را عاری از خطا و و کاستی ندانست و در این رابطه تصریح کرد: برای مثال شهرداری معترف است که برای پروژهای نظیر بهسازی بلوار دانشجو زمانبندی مناسبی نداشتهایم. اجرای این طرح به دلیل عدم انتخاب پیمانکار مناسبی که توانایی اجرای پروژه را داشته باشد به تعویق افتاد و دلیل آن هم ناهماهنگی و کم کاری از سوی شهرداری شیراز نبوده است. در کنار نقد منصفانه که حق رسانهها است باید از چنین رویدادهای برای پروژههای بعدی درس عبرت بگیریم.
وی در ادامه با اشاره به اینکه منظور از تعامل، راضی شدن رسانه به هر جهت نیست، گفت: خواستار برقراری گفتوگو برای آسیبشناسی بحرانها و سوءتفاهمها هستیم. در صورتی که تعامل و گفتوگو اتفاق نیفتد، هر جناحی در تاریکی برای دیگری شمشیر میکشد که نتیجه آن به مصلحت شهر و شهروندان نیست. مجموعه مدیریت شهری برخاسته از آرامی مردمی است و بودجه خود را از طریق همین مردم تامین میکند. به همین دلیل نقد شهرداری حق مسلم همه مردم و رسانهها است اما برای آنکه به صورت یک طرفه قضاوت نکرده باشیم توضیحات مدیریت شهری را هم بازتاب دهیم. چنانچه روابط عمومیها پاسخگوی رسانهها نباشند باید به ارکان چهارم دموکراسی حق داد که آرای خود را منتشر کنند.
این عضو هیئت رئیسه شورای هماهنگی روابط عمومیهای استان فارس در پایان گفت: در ادارهکل ارتباطات و امور بینالملل شهرداری شیراز همیشه با گشادهرویی پذیرای شهروندان و فعالان حوزه رسانه هستیم و درب روابط عمومی شهرداری شیراز همیشه بر روی مردم باز است و گوش شنوایی برای شنیدن انتقادات و پیشنهادات و آرای مردمی وجود دارد.
انتهای پیام
