پویایی واقعه کربلا مرهون نقش تاریخی و اثرگذار حضرت زینب(س) است

نصیرالدین جوادی، عضو هیئت علمی دانشگاه معارف قرآن و عترت(ع) اصفهان در گفت‌وگو با ایکنا از اصفهان، درباره جایگاه حضرت زینب(س) در تاریخ اسلام، اظهار کرد: با رحلت پیامبر(ص)، اختلافاتی میان اصحاب ایشان در باب چگونگی اداره حکومت اسلامی بروز کرد و در کنار آن، دشمنی‌های دیرینه‌ای که میان بنی‌امیه و بنی‌هاشم وجود داشت، باعث شد حکومت اسلامی به‌تدریج از مسیر حقیقی خودش خارج شود، به‌گونه‌ای که در زمان یزید بن معاویه به‌عنوان دومین خلیفه بنی‌امیه، این شکاف و جدایی تشدید شد و همگان با اندک تأملی درمی‌یافتند که یزید نمی‌تواند جانشین و خلیفه رسول خدا(ص) باشد.

وی افزود: اگر این جریان به همین شکل ادامه می‌یافت، چه بسا ممکن بود اصل اسلام آرام آرام از بین برود، چون تفکر یزید این بود که اصلاً وحی نازل نشده و دینی از جانب خدا نیامده است. قطعاً اگر چنین تفکری بدون مخالفت و ممانعت به راه خود ادامه می‌داد، به‌تدریج باعث برچیده شدن اصل اسلام می‌شد. بنابراین، امام حسین(ع) بر خود لازم و واجب دید که برای حفظ اسلام به پا خیزد و اگر قیام کربلا رخ نمی‌داد، دین به‌طور کلی نابود می‌شد و این نشان‌دهنده تأثیر عمیق، ریشه‌دار و تاریخی این قیام در حفظ اسلام است.

عضو هیئت علمی دانشگاه معارف قرآن و عترت‌(ع) اصفهان تصریح کرد: در یک جمله می‌توان گفت شخصیت دوم واقعه کربلا، حضرت زینب(س) بود و اگرچه امام سجاد(ع) در کربلا حضور داشت و امام و رهبر شیعیان محسوب می‌شد، ولی میدان‌دار این واقعه بعد از امام حسین(ع)، زینب(س) بود و اگر ایشان در کربلا حضور نداشت، آن نقش بزرگ تاریخی که شهدای کربلا آفریدند، همان جا مدفون می‌شد و آثار آن از بین می‌رفت. بنابراین، بدون اغراق و بزرگ‌نمایی و براساس واقع‌نگری باید گفت واقعه کربلا بدون حضرت زینب(س)، حیات و پویایی امروز خود را در تاریخ بشریت نداشت. لذا، جایگاه ایشان بسیار بلند و رفیع است و باید مورد احترام و الگوی همگان قرار گیرد.

جوادی ادامه داد: از زندگی حضرت زینب(س) و نقش‌آفرینی ایشان قبل از واقعه کربلا، یک سری گزارش‌های جزئی وجود دارد و می‌توان گفت شکوفایی نقش ایشان با حادثه کربلا رقم خورد و سایر صحنه‌های حضور و نقش‌آفرینی آن حضرت همانند واقعه کربلا نیست و حضور ایشان در این صحنه، شاخصه شخصیت‌شان را بیشتر نشان می‌دهد.

وی بیان کرد: در تاریخ اسلام، زنانی مانند حضرت فاطمه(س)، زینب(س) و برخی دیگر حضور داشتند که به لحاظ علم و دانش، از زمانه خود جلوتر بودند و جزو اندیشمندان زمان به حساب می‌آمدند. حضرت زینب(س) انسانی معمولی و سرگرم زندگی روزمره نبود، بلکه از شخصیتی علمی نیز برخوردار بود. طبیعتاً زمانی که واقعه کربلا پیش آمد، شخصیت و شکوفایی علمی آن حضرت بیشتر شناخته شد و طبق آنچه در تاریخ آمده است، وقتی ایشان بعد از واقعه کربلا در کوفه به ایراد خطبه پرداخت، یاد خطبه‌های امیرالمؤمنین(ع) در اذهان زنده شد و این نشان از علم و دانش و قدرت سخنوری حضرت زینب(س) داشت. امیرالمؤمنین(ع) به بلیغ‌ترین شخصیت عرب شهره بودند و اگر سخنرانی‌های حضرت زینب(س) تداعی‌گر خطبه‌های پدرشان بود، نشان از شخصیتی عالم، آگاه و اندیشمند داشت؛ به همین دلیل، به عقیله بنی‌هاشم مشهور بود.

این استاد دانشگاه با اشاره به خطبه‌های حضرت زینب(س) در کوفه و شام، گفت: نکته مهمی که در خطبه‌های آن حضرت در جریان واقعه کربلا وجود دارد، نشان دادن مسیر صحیح اسلام است، چراکه در طول سال‌های قبل از آن، انحراف شدیدی در اسلام به وجود آمده بود و به‌ویژه مردم شام، اسلام را با معاویه می‌شناختند. بنابراین، مهم‌ترین پیامی که در خطبه‌های حضرت زینب(س) وجود داشت، شناساندن شاخصه‌های اسلام صحیح به مردم بود و ایشان به واقع و به نحو احسن این کار را انجام داد و باعث آگاهی و بیداری مردم شد.