ماه رمضان ماه آزادی است

ماه رمضان، ماه برکت و رحمت و مغفرت الهی است؛ اگر کسی «حقّ الله» به عهده اوست، گناه و معصيتی کرده است، اين شخص بدهکار است و هر بدهکاری بايد گِرو بسپارد و گِرو در برابر خدای سبحان، زمين و مکان و خانه و فرش نيست بلکه خود انسان را گِرو می‌گيرند.

به تعبیر استاد علامه جوادی آملی وقتی خود انسان گِرو شد قدرت حرکت ندارد. اينکه مي‌بينيد بعضی‌ها می‌گويند ما هر چه می‌خواهيم چشم، زبان و دست خود را کنترل کنيم؛ اين بيچاره‌ها درست می‌گويند، چون بسته هستند.

فرشتگان که مأموران الهی هستند و خود خداوند متعال که طلبکار اصلي است، آمادگي خودشان را اعلام کردند واعلان عمومی داده‌اندکه: بياييد فکّ رهن کنيد و خود را از بند و قید گناه آزاد کنید.

روایتی از اميرالمؤمنين علیه‌السلام نقل شده که کسي آمده حضور ایشان عرض کرد من هر چه می‌خواهم برای ادای نماز شب موفق شوم نمی‌شود، فرمود: «قَدْ قَيَّدَتْکَ‌ ذُنُوبُکَ»؛ آن گناهانِ روز دست و بال تو را بسته است. اگر روز درست رفتار کنیم شب سبک بال و آزاد هستیم.

انسانی که جانش در گِرو و رهن باشد، دوست دارد کاری انجام دهد، ولی توانایی آن را ندارد، مثل کسي که بدهکار است و برای بدهی خود مالی را به رهن گذاشته است؛ مي‌خواهد مال خود را بفروشد ولی نمی‌تواند، چون در رهن است. یا فردی که می ‌وید: نمی‌توانم حرف‌هايم را كنترل كنم؛ اين بیچاره راست می‌گويد چون در گرو است.

به تعبیر دقیق قرآن: كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ؛ هر انسانی در گرو اعمال خویش است. (طور/۲۱) ؛ كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِينَةٌ؛ هر کسی در گرو دست آورده های خویش است. (مدثر/۳۸)

کلام نوراني پیامبر گرامی اسلام در آخرين جمعه ماه پربرکت شعبان در خصوص ویژگی ماه رمضان اين است:

أَیهَا النَّاسُ إِنَّ أَنْفُسَکمْ مَرْهُونَةٌ بِأَعْمَالِکمْ فَفُكّوهَا بِاسْتِغْفَارِکمْ؛ ‌ای مردم! به درستی که جان‌های شما در گرو اعمال شماست؛ پس با استغفار آزادش کنید.

توبه فکّ رهن است؛ توبه هم به اين است که بگوييد خدايا من آمدم؛ حقيقت توبه آن اراده خلل‌ناپذير است.

وَ ظُهُورُکمْ ثَقِیلَةٌ مِنْ أَوْزَارِکمْ فَخَفِّفُوا عَنْهَا بِطُولِ سُجُودِکمْ ؛ و پشت‌های شما از گناهان‌تان سنگین است، پس به طول دادن سجود، آن را سبک سازید.

ماه رمضان، ماه آزادی از قیود نفسانی است؛ يکي از بهترين نعمت‌ها، نعمت آزادی است و اين ماه، ماه آزادی می‌باشد. اين بهترين راه است که فَکّ رهن شده باشد.

یادداشت از حجت‌الاسلام و المسلمین غلامرضا پیوندی