سکوت مهمترین پایه بارورسازی اندیشه است
سخنران حرم بانوی کرامت با اشاره به اینکه سکوت مهمترین پایه بارورسازی فکر و اندیشه و افزایش قدرت تفکر و تأمل است، گفت: با سکوت طولانی، بزرگی و حکمت انسان حفظ میشود و انسان حکیم و عالم و دانشمند واقعی تنها در جایی که سخنش مفید باشد، زبان به سخن میگشاید.
به گزارش ایکنا از قم، حجتالاسلام والمسلمین حسینی قمی، استاد حوزه علمیه در محفل معارفی حرم مطهر بانوی کرامت که شب گذشته، 26 دیماه در شبستان امام خمینی(ره) برگزار شد، ضمن اشاره به فرازهایی از حکمتها، نامهها و خطبههای مولیالموحدین علی(ع) در نهجالبلاغه، اظهار کرد: امام علی(ع) در خطبهها، نامهها و حکمتهایشان فراوان به موضوع زبان و مسئولیت زبان اشاره کردهاند؛ «لِسَانُ الْعَاقِلِ وَرَاءَ قَلْبِهِ، وَ قَلْبُ الْأَحْمَقِ وَرَاءَ لِسَانِهِ» انسان عاقل اول فکر میکند و سپس سخن میگوید، در حالی که انسان نادان اول سخن میگوید بعدا فکر میکند.
وی با بیان اینکه امام علی(ع) در بیان حدیث «اللِّسانُ سَبُعٌ، إن خُلِّيَ عَنهُ عَقَرَ» زبان را درندهای توصیف کردند که همواره باید مراقب آن بود، ادامه داد: امیرالمؤمنین(ع) میفرمایند: «إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ» اگر عقل و خرد انسان به کمال برسد، حرف و سخنش کمتر میشود؛ بهنوعی کسی که زیاد حرف میزند نشانه کمعقلی اوست، چراکه انسانهای عاقل همواره مراقب سخن خود بوده و بهراحتی زبان به سخن باز نمیکنند.
سخنران محفل معرفی حرم مطهر با تأکید بر اینکه سکوت مهمترین پایه بارورسازی فکر و اندیشه و افزایش قدرت تفکر و تأمل است، بیان کرد: حکمت ۱۲۳ نهجالبلاغه، بر اهمیت جایگاه ارزشمند حفظ زبان از زیادهگویی تأکید کرده است؛ یا اینکه در حکمت ۱۴۰ نهجالبلاغه از امیرالمؤمنین علی(ع) نقل شده که میفرمایند: «تَكَلّموا تُعرَفوا؛ فإنّ المَرءَ مَخبوءٌ تَحتَ لِسانِهِ»؛ سخنگویید، تا شناخته شويد؛ زيرا آدمى در زير زبان خود، پنهان است.
وی ضمن اشاره به حدیث «الْمَرْءُ مَخْبُوءٌ تَحْتَ لِسَانِهِ»، یادآور شد: شخصیت، منزلت و جایگاه انسان زیر زبانش پنهان است که در شعر فارسی برگرفته از این سخن امیرالمؤمنین علی(ع) آمده است؛ «تا مرد سخن نگفته باشد، عیب و هنرش نهفته باشد.»
حسینی قمی در ادامه تبیین تعابیر امیرمؤمنان با اشاره به اینکه انسان برای معرفی خود باید سخنان برگزیده بر زبان جاری کند، اظهار کرد: امام علی(ع) میفرمایند؛ «لا خَيرَ في الصَّمتِ عَنِ الحُكمِ، كما أنّهُ لا خَيرَ في القَولِ بِالجَهلِ» در فرو بستن زبان از حكمت خيرى نيست، همچنان كه در ندانسته سخن گفتن خيرى نیست؛ لذا اگر سخن انسان حکیمانه باشد سکوت جایز نیست و در سخن حکیمانه وظیفه بر بیان حکمتهاست.
وی با تأکید بر اینکه هم حرفدزدن و هم سکوت آفاتی دارد، اضافه کرد: مولیالموحدین علی(ع) در عین تصریح بر اهمیت دورسازی سخن از آفات آن بر این نکته که خداوند متعال پیامبران را به سکوت مبعوث نکرد و همه انبیای الهی مأمور به سخن و بیان حقایق عالم هستی بودند، متذکر شدند.
سخنران حرم مطهر بانوی کرامت در ادامه ضمن اشاره به فرازهایی از حکمتهای امیرالمؤمنین(ع) به صفتهای هفدهگانه مؤمنان اشاره و با بیان اینکه مؤمن سکوتهای زیاد و طولانی را برمیگزیند، تصریح کرد: با سکوت طولانی، بزرگی و حکمت انسان حفظ میشود و انسان حکیم، عالم و دانشمند واقعی تنها در جایی که سخنش مفید باشد، زبان به سخن میگشاید.
وی ضمن اشاره به حدیث «مَن كَثُرَ كلامُهُ كَثُرَ خَطَؤُهُ، و مَن كَثُرَ خَطَؤُهُ قَلَّ حَياؤهُ، و مَن قَلَّ حَياؤهُ قَلَّ وَرَعُهُ، و مَن قَلَّ وَرَعُهُ ماتَ قَلبُهُ، و مَن ماتَ قَلبُهُ دَخَلَ النّارَ» از امیرالمؤمنین علی(ع)، با بیان اینکه پرگویی دل را میمیراند، اظهار کرد: هر كه سخن بسيار گويد، خطايش افزون شود و هر كه بسيار خطا كند، شرم و حيايش كم گردد و هر كه كم شرم و حيا شود، پارساییاش كاهش خواهد یافت و هر كه پارساییاش كم شود، دلش میمیرد و هر كه دلش بميرد، گرفتار آتش دوزخ و جهنم خواهد شد.
حسینی قمی افزود: امام علی(ع) در خصوص زبان تعبیر زیبایی را مطرح میکنند و میفرمایند: کلام تا زمانی که زبان به سخن نگشایی در اختیار توست و همین که زبان باز کنی تو در بند و اختیار آن خواهی بود. همانطور با گنجینهای از طلا و نقره محافظت میکنیم، باید زبان خود را نیز در گنجینه و خزانه وجودی خویش مراقب و آن را کنترل کنیم.
سخنران محفل معارفی حرم مطهر بانوی کرامت ضمن اشاره به حدیث دیگری از امیرالمؤمنین علی(ع) با تأکید بر اینکه هیچگاه نباید تندی زبان را علیه کسی که حرف زدن به ما آموخت، به کار گیریم، ادامه داد: هیچگاه نباید در مقابل والدین و معلم که به انسان سخن آموختهاند، کرنش و به درشتی سخن بگوییم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن انتقاد از اظهارنظرهای غیرکارشناسی در مباحث تخصصی بهویژه در حوزه مسائل دینی، اظهار کرد: بسیاری از مراجع و صاحبان رساله بهمنظور بیان دقیق نظرات فقهی، بارها به دیدگاههای خود مراجعه میکنند؛ این در حالی است که متأسفانه عدهای بدون علم و دانش دینی بهراحتی در مورد مسائل دینی اظهارنظر میکنند و بهاشتباه احکام فقهی را برای دیگران بازگو میکنند.
حسینی قمی در پایان سخنان خود ضمن اشاره به اهمیت بهرهگیری از ظرفیتهای ماه مبارک رجب، با بیان اینکه در این ماه سه زیارت مستحب تأکید شده است، گفت: عمره رجبیه، زیارت سیدالشهدا(ع) مخصوصا در نیمه دوم ماه رجب و نیز زیارت امام رضا(ع) از جمله سفارشهای زیارتی روایات اسلامی برای ماه رجبالمرجب است.
انتهای پیام
