فرزند، بنده والدین نیست

به گزارش ایکنا از قم، مسعود جان‌بزرگی، روانشناس بالینی و استادتمام پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در سلسله جلسات «تعامل با نوجوان براساس رویکرد درمان معنوی» که به همت ایکنای قم تولید شده است، به مصادیق تربیت معنوی می‌پردازد. در ذیل متن و ویدئوی هفتمین درس وی از نظر می‌گذرد:

فرزندان تبدیل به شخصیتی خواهند شد که والدین هستند، نه آنچه که خواسته والدین است. در حدیثی از امام صادق(ع) نقل شده است: «هَلَکَ اَلْعَامِلُونَ إِلاَّ اَلْعَابِدُونَ، وَ هَلَکَ اَلْعَابِدُونَ إِلاَّ اَلْعَالِمُونَ، وَ هَلَکَ اَلْعَالِمُونَ إِلاَّ اَلصَّادِقُونَ، وَ هَلَکَ اَلصَّادِقُونَ إِلاَّ اَلْمُخْلِصُونَ، وَ هَلَکَ اَلْمُخْلِصُونَ إِلاَّ اَلْمُتَّقُونَ، وَ هَلَکَ اَلْمُتَّقُونَ إِلاَّ اَلْمُوقِنُونَ، وَ إِنَّ اَلْمُوقِنِینَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِیمٍ.» (محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ۷، ص ۲۴۵، روایت ۱۸)

بیشتر بخوانید:

• هویت‌یافتگی نوجوان را تعلیق نکنیم + فیلم
• ذهنیت نوجوان قوی‌تر از عینیت اوست + فیلم
• تقویت اراده نوجوان؛ راهکار ترک اعتیاد به فضای مجازی + فیلم
• بهترین رفتار با نوجوان درباره موضوع جنس مخالف + فیلم
• مسئولیت‌پذیری جنسی نوجوان + فیلم
• راهکار مواجهه با پنهان‌کاری نوجوانان + فیلم

این عبارت به آن معناست که «زیانکار و نابود مى‌شوند عمل‌کنندگان مگر آنان که اشتغال به بندگى و عبادت پیدا مى‌کنند، زیانکار مى‌شوند عبادت‌کنندگان مگر آنان که دانا و آگاه هستند، هلاک و زیانکار شدند دانایان مگر آنان که روى صدق و حقیقت باشند، زیانکار شدند صادقین و درستکاران مگر آنان که روى نیت خالص عمل کنند، زیانکار شدند مخلصان مگر آنان که اهل تقوى هستند، زیانکار شدند متقین مگر آنان که به مرحله یقین رسیدند و صاحبان یقین نیز پیوسته باید مراقب خود و متوجه پیش آمدهاى خطرناک شوند، زیرا همیشه در معرض خطر هستند.» 

تنها عامل اطمینان‌بخش انسان، ارتباط داشتن با خداست و با خدا بودن حیات‌بخش و نجات‌بخش انسان‌ها گمراهی است و هیچ گارانتی و ضمانت دیگری برای دین‌دار شدن انسان جز ارتباط با خداوند وجود ندارد؛ فرزندان، بنده والدین نیستند، والدین رب اعتباری آنان هستند و فرزندان بنده خداوند هستند که برای آنان برنامه دارد پس باید به پروردگارش اجازه بدهیم، کار خود را انجام بدهد.

والدین با تذکر دادن به فرزندان برای نماز خواندن یا روزه گرفتن، او را از نماز خواندن دور می‌کنند، بلکه باید فرزندان با چشم خود پیامد و آثار نماز خواندن والدین را ببینند، به‌طور نمونه، والدینی که نماز می‌خواند، اما بداخلاق است بدون شک الگوی خوبی در زمینه اعتقادات مذهبی برای فرزندان نیست.

خداوند در قرآن فرمود: «وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى؛ و هیچ باربردارنده‏‌اى بار گناه دیگرى را برنمى‌دارد.» (سوره مبارکه فاطر/ آیه ۱۸) اگر والدین این امر قرآنی بپذیرند که هرکس بار گناهان خود را بر دوش می‌کشد، بسیاری از مسائل برطرف خواهد شد.

در بسیاری از این موارد، والدین اگر آن شخص فرزندشان نبود رفتاری به‌مراتب بهتر با او داشتند، اما چون فرزند آنان است، نباید اموری را که نمی‌پسندد انجام بدهد و زمانی که انجام می‌دهند با اعمال زور و بداخلاقی او را تحت فشار انجام دادن قرار می‌دهند و این امر منجر به پرخاشگری یا نافرمانی نوجوان و دور شدن او از والدین می‌شود.