عقلانیت ابن‌سینا در جامعه جاری شود

به گزارش ایکنا از همدان، امیرعباس علی‌زمانی، دانشیار گروه فلسفه دین دانشگاه تهران، هفتم خردادماه در همایش «از شفا تا قانون» در سالن همایش‌های دانشگاه علوم پزشکی همدان، با موضوع «لذت و معنای زندگی از دیدگاه ابن‌سینا» اظهار کرد: معنای زندگی یکی از جدی‌ترین مسائل امروز جهان است.

وی افزود: انسان گذشته در یک زیست جهان دیگر بوده است، امروز تمام کانون‌های معنا فرو ریخته است، امروز انسان با بحران معنا روبرو شده و به تعبیر مولانا دچار استسقا شده است؛ البته استسقایی که مولانا بیان می‌کند در عشق است، اما انسان امروز استسقای معنا دارد، برای آن می‌جنگد و به آن نمی‌رسد و این مشکل امروز ماست اینکه انسان چرا هست، چرا رنج می‌برد و چرا باید ادامه دهد.

علی‌زمانی یادآور شد: یکی از اصلی‌ترین مسئله ما معناست، مسئله خودکشی نیز از این نشئت می‌گیرد. سؤال این است که طرح ما برای زندگی چیست و هدف از طرح این سؤال پرداختن به غایت است، همه انسان‌ها در حال حرکت هستند.

وی بیان کرد: ارسطو قائل است زندگی سه ضلع دارد؛ یک ضلع شادی، یک ضلع آرامش و ضلع سوم فضیلت. رسیدن به لذت با هر وسیله‌ای ممکن است، اما مهم این است که با فضیلت به لذت رسید. زندگی فضیلت‌مندانه زیستن و لذت بردن از فضیلت است.

دانشیار گروه فلسفه دین دانشگاه تهران گفت: هم ارسطو و هم ابن‌سینا غایت‌گرا هستند. از نظر ارسطو آنچه وجه تمایز ما با حیوانیت است فضیلت است. فلسفه به آن مفهوم عمیقی که ابن سینا بیان می‌کند به سلامت عقلی می‌اندیشد و معاد را از این‌رو قبول دارد. امکان ندارد زنگی معنادار باشد اما پژمرده باشد، معنا چیزی نیست که بعد از زندگی به آن برسیم؛ همان‌طور که قرآن کریم می‌فرماید: «وَمَنْ كَانَ فِي هَٰذِهِ أَعْمَىٰ فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمَىٰ وَأَضَلُّ سَبِيلًا؛ و کسی که در این دنیا کوردل باشد، در آخرت هم کوردل و گمراه‌تر است.» (اسراء/ آیه 72)

علی‌زمانی اظهار کرد: آنچه موتور حرکت زندگی ابن‌سیناست زندگی فضیلت‌مندانه و لذت بردن از این زندگی است. زندگی او چنین بود؛ چون می‌اندیشید و اندیشه پایان ندارد. قهرمان کسی است که به کانون معنا که دل است بپردازد.

وی با تأکید بر اینکه عقلانیت ابن‌سینا باید در جامعه ما جاری شود، تصریح کرد: کتاب نوشتن در مورد ابن‌سینا خوب است، اما شیوه تفکر او در مدیریت، شیوه کشورداری و تفکر او در مدارس ما باید رواج پیدا کند. خردورزی در جامعه بسیار اهمیت دارد، ابن سینا و اندیشه‌های او باید به جامعه ما وارد شود.