
آدمی گاهی برای عمل خیر بهانههایی دارد که گمان میکند باید آن را در بهترین و کمال آن انجام دهد، یا خود را در مقام آن کار نمیبیند و یا دیگری را شایستهتر میداند، گاهی هم عمل خیر برای او امری پیچیده مینماید؛ این در حالی است که ما دینی داریم که کوچکترین خیر را در عمل انسان محاسبه کرده و حتی نیت انجام کار خیر را دارای ثواب میبیند؛ یعنی اگر خیال کار نیک در سر داشته باشیم و نتوانسته باشیم آن را به عمل برسانیم از نظر پروردگار دور نیست. عارفی میگفت بهشت رفتن آسان است اگر آدمی به اطرافش نیک بنگرد، چرا که خیرها فراوان است.
میلاد حضرت علی(ع) فرصتی مغتنمی است تا کلمات نورانی ایشان، بهویژه در نهجالبلاغه، که مجموعهای از اندیشههای اخلاقی، سیاسی، اجتماعی و دینی است را بازخوانی کنیم و از آن پندهای اخلاقی برای ساخت زندگی بهتر بسازیم. به همین مناسبت، خبرگزاری ایکنا سلسله درسگفتارهایی با محوریت آموزههای اخلاقی و انسانی حضرت علی(ع) را با بیان سیدمحمدمهدی جعفری، نهجالبلاغهپژوه و استاد دانشگاه تهیه کرده است. استاد جعفری در این مجال به تبیین نکات عمیق و راهگشای نهجالبلاغه درباره رحمت، مهربانی و خیرخواهی پرداخته است. در ادامه بخش هشتم این درسگفتار را میخوانیم و میبینیم:
امیرمؤمنین(ع) فرموده است: افعل الخیر لا تحقروا منه شیئا فانه صغیره کبیر و قلیله کثیر و لا یقولن احدکم ان احدا اولی بفعل خیر منی
کار خیر را انجام دهید و اندکی از آن را هم کوچک نشمارید؛ کار خیر در جامعه فراوان است، یعنی اگر انسان قصد کار خیر داشته باشد و بخواهد انجام دهد میتواند بهراحتی ببیند کجا کمبود و خلایی وجود دارد و آن را برطرف کند.
انسان باید به شایستگی و ظرفیتهای خود توجه داشته باشد و ببیند در چه زمینهای میتواند کار خیری انجام بدهد؛ هرگز نباید بگوید از من مگر چه کار خیری برمیآید؛ کار خیر آن نیست که حتما سر و صدای زیادی داشته باشد بلکه در حد کوچک هم چه فرهنگی، اقتصادی و سیاسی و اجتماعی و ... باشد باید انجام دهد تا خیر به جامعه برسد؛ حضرت فرمودند کار خیر کوچک هم که باشد کم نیست و نباید آن را دست کم بگیریم؛ فانه صغیره کبیر و قلیله کثیر. هیچ کسی نباید بگوید دیگری در انجام کار خیری از من سزاوارتر و شایستهتر است؛ انسان اگر این چنین بگوید و مسئولیت کار خیر را از دوش خود بردارد آن کار خیر حتما توسط دیگری انجام خواهد شد.
هر کسی باید توجه داشته باشد که میتواند با هر ظرفیت و شایستگی کار خیری انجام دهد و آن را به فرجام رساند؛ ان للخیر و الشر اهلا؛ لذا هم کار خیر کسانی دارد که اهل انجام آن هستند و هم کار شر.
مهما ترکتموا؛ چه انجام بدهید و چه ندهید کسانی هستند که اهل آن خیر هستند و آن را انجام خواهند داد.
هر کسی میتواند در جامعه، اطراف و محیط پیرامون خود سر بزند و ببیند چه چیزی در اجتماع خلا و کمبود است و آن را انجام دهد ولو اینکه در حد گفتن یک کلمه و صحبت با یکنفر باشد و اینکه اندوهی را از دل اندوهگینی برطرف کند و درد دل کسی را بشنود و عقده او را از ناراحتیهایی که دارد تخلیه کند. اگر میتواند کار خیر بزرگتری هم انجام دهد به آن اقدام کند و دست بزند یعنی شناخت فرد از خود و شرایط و جغرافیای زمانی و مکانی میتواند باعث انجام کار خیر توسط افراد نیکوکار شود.
انتهای پیام