پایبندی به ارزشهای قرآنی؛ ضامن تداوم انقلاب اسلامی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم گفت: انقلاب اسلامی بر پایه آموزهها و ارزشهای قرآنی همچون توحید، نفی طاغوت، عدالت، کرامت انسان و مسئولیت جمعی شکل گرفت و تداوم آن نیز در گرو میزان پایبندی جامعه و حاکمیت به همین ارزشهای قرآنی است.
علیرضا کاوند، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در گفتوگو با ایکنا از قم، با اشاره به نقش بنیادین قرآن کریم در شکلگیری و تداوم انقلاب اسلامی، اظهار کرد: اگر از منظر قرآنی به انقلاب اسلامی بنگریم، مفاهیمی چون توحید، نفی طاغوت، عدالت، کرامت انسان و مسئولیت جمعی از مهمترین آموزههایی هستند که بیشترین نقش را در پیدایش و ماندگاری این حرکت ایفا کردهاند. انقلاب اسلامی پیش از هر چیز پاسخی به ظلم و بیعدالتی بود و این آموزهها بهعنوان ستونهای فکری و اخلاقی، جهتگیری و انگیزه این حرکت را فراهم کردند.
وی افزود: قرآن کریم الگوی روشنی از صبر و مقاومت اجتماعی ارائه میدهد؛ صبری که صرفاً به معنای تحمل منفعلانه نیست، بلکه تلاشی هدفمند و استمرار در مسیر حق در برابر فشارهاست. نمونههایی که قرآن از سیره پیامبر اکرم(ص)، امت اسلامی و حتی بنیاسرائیل بیان میکند، نشان میدهد صبر، عقبنشینی موقت نیست، بلکه پایداری آگاهانه بر مسیر حق است. این الگو را میتوان بهروشنی در مقاطع حساس انقلاب اسلامی، از مبارزات پیش از پیروزی تا دوران دفاع مقدس و نیز در مواجهه با تحریمها و فشارهای خارجی مشاهده کرد.
انقلاب اسلامی صرفا یک جابجایی قدرت سیاسی نبود
کاوند با تأکید بر نسبت گفتمان قرآنی و رفتار اجتماعی سیاسی جامعه تصریح کرد: تداوم انقلاب اسلامی به میزان وفاداری جامعه به ارزشهای قرآنی وابسته بوده است. هر جا کنش اجتماعی با این گفتمان همسو شده، سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی افزایش یافته و هر جا میان این دو فاصله افتاده، جامعه با هزینهها و نارضایتیهای بیشتری روبهرو شده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در پاسخ به این پرسش که آیا انقلاب اسلامی بدون پشتوانه قرآنیِ عدالتخواهی و نفی طاغوت میتوانست استمرار یابد، گفت: به سختی میتوان چنین امکانی را تصور کرد. پشتوانه قرآنی سبب شد انقلاب اسلامی صرفاً به یک جابهجایی قدرت سیاسی محدود نشود، بلکه به جریانی مستمر، اجتماعی و اخلاقی تبدیل شود. بدون این بنیاد، انقلاب احتمالاً پدیدهای زودگذر بود و در معرض استحاله یا بیعملی قرار میگرفت.
وی با اشاره به چالش فرسایش انگیزهها در جامعه امروز افزود: قرآن برای مقابله با خستگی اجتماعی، سازوکارهای روشنی ارائه میدهد؛ از جمله وعده الهی، معنا دادن به رنجها، یادآوری هدف نهایی زندگی و تأکید بر پایداری و تلاش مستمر. این آموزهها میتوانند انگیزه فردی و جمعی را بازتولید کرده و نوعی «امید فعال» در جامعه ایجاد کنند.
کاوند درباره نقش مفاهیمی چون ولایت، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر در هندسه قرآنی انقلاب اسلامی اظهار کرد: این مفاهیم چارچوبی برای انسجام اجتماعی، خوداصلاحگری و مدیریت قدرت فراهم میکنند. ولایت موجب تقویت وحدت امت میشود، جهاد هم به معنای دفاع و هم مبارزه مستمر برای تحقق حق است و امر به معروف و نهی از منکر نیز سازوکار دائمی اصلاح اجتماعی را فعال نگه میدارد.
فاصله گرفتن از آموزههای قرآنی اعتماد عمومی را خدشهدار میکند
وی در نقد نگاه فردگرایانه به آموزههای قرآن گفت: تجربه انقلاب اسلامی بهخوبی نشان داد که قرآن صرفاً کتابی فردی نیست. آموزههای اجتماعی و سیاسی قرآن، از عدالتخواهی تا مسئولیت جمعی، نقش تعیینکنندهای در ساخت جامعه دارند و اساساً انقلاب اسلامی بدون این بُعد اجتماعی قرآن امکان تحقق نداشت.
این پژوهشگر قرآنی درباره ضرورت بازخوانی قرآن برای نسل جدید تأکید کرد: نسل امروز نیازمند قرائتی مسئلهمحور، کاربردی و روزآمد از قرآن است؛ قرائتی که مفاهیمی مانند معنا، عدالت، مشارکت اجتماعی و امید را برجسته کند. قرآن باید بهعنوان منبع پرسشهای زندگی و تجربه زیسته معرفی شود، نه صرفاً مجموعهای از پاسخهای آماده و شعاری.
کاوند در ادامه افزود: تجربه تاریخی انقلاب نشان میدهد هر جا از آموزههای قرآنی فاصله گرفتهایم، مانند کاهش عدالت، تضعیف صداقت یا گسترش اشرافیگری در جامعه هزینه داده و اعتماد عمومی آسیب دیده است. در مقابل، هر جا این آموزهها جدی گرفته شدهاند، پایداری، انسجام و امید اجتماعی تقویت شده است.
وی در پایان با اشاره به ضرورت ارائه یک «نسخه قرآنی» برای آینده انقلاب اسلامی گفت: این نسخه باید بر مؤلفههایی چون پایبندی عملی به عدالت، صداقت ساختاری، مشارکت واقعی مردم، نقدپذیری، تربیت نسلی آگاه و مسئول و نیز حفظ باور به نصرت الهی همراه با مسئولیت اجتماعی استوار باشد. چنین رویکردی میتواند انگیزهها را احیا کرده و انقلاب اسلامی را در برابر چالشهای داخلی و خارجی مقاوم نگه دارد.
انتهای پیام
عالی بود وبسیار تاثیر گذار ،،،سپاس فراوان🙏 
