نگاهی به مهمترینهای فرهنگ و هنر در هفتهای که گذشت
برگزاری آیین اختتامیه چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر و معرفی برگزیدگان، بررسی نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی به عرصه فیلم و سینما، بررسی آثار قهرمانمحور و اجتماعی به نمایش درآمده در روزهای پایانی جشنواره و پرداختن به آثاری ادبی در حوزه انقلاب اسلامی و قهرمانپروری، از مهمترین رویدادهای گروه فرهنگی ایکنا در هفتهای بود که گذشت.
به گزارش ایکنا؛ سرویس فرهنگی ایکنا طی هفتهای که گذشت اخبار مهمی را پیگیری کرد که در صدر آن باید به جشنواره فیلم فجر اشاره کرد. پرونده چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر با معرفی برگزیدگان در شب پیروزی انقلاب بسته شد؛ رویدادی که علاوه بر نمایش آثار شاخصی همچون «کوچ» و «جانشین» با محوریت قهرمانان ملی و «حاشیه» در بستر التهابات اجتماعی، با نقدهای جدی کارشناسان پیرامون افت کیفی و فقر مضامین دینی نیز همراه بود. واکاوی هویت تاریخی سینمای ایران از جشنواره تهران تا فجر انقلاب، در کنار نگاهی به ادبیات متعهد با بررسی رمان «ناخلف» و روایتنگاری حادثه تروریستی شاهچراغ(ع) در مجموعه «مرمرهای سرخ» نیز از مهمترین رویدادهای فرهنگی خبرگزاری ایکنا بود که در بسته خبری پیش رو، گزیدهای از این تحولات را مرور میکنیم.
«حاشیه»؛ روایتی انسانی از بحرانهای خاموش در حاشیه شهر
فیلم «حاشیه» نخستین تجربه سینمایی محمد علیزادهفرد، اثری است که ۱۸ بهمنماه در بخش سودای سیمرغ چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد. این فیلم با انتخاب حاشیه شهر تهران بهعنوان لوکیشن اصلی، تلاشی برای بازنمایی بخشی کمتر دیدهشده از زیست شهری است که به جای سیاهنمایی، به دنبال ایجاد همدلی است. داستان فیلم حول محور یک روحانی جوان با بازی هادی کاظمی میچرخد که در جستوجوی فرزند گمشدهاش، ناخواسته وارد مناسبات پیچیده محله میشود و این جستوجو بهانهای برای شناخت آدمها و روابطشان میشود.
شخصیتپردازی از نقاط قوت جدی این اثر است؛ بهویژه شخصیت مهدی کریمی با بازی مهران احمدی که نمونهای از یک کاراکتر خاکستری و باورپذیر است. همچنین فیلم در پرداخت مفاهیم دینی از شعارزدگی پرهیز کرده و حضور روحانی را نه بهعنوان نماد، بلکه بهعنوان انسانی با دغدغههای واقعی تعریف میکند. سکانس پایانی با صدای اذان، بدون تحمیل احساسات، آرامشی تدریجی ایجاد میکند که مکمل مسیر درونی قهرمان است.
ادعای هنری بودن بدون پشتوانه تفکر
فیلم سینمایی «زندگی کوچک کوچک» به کارگردانی امیرحسین ثقفی که ۱۸ بهمن در جشنواره چهلوچهارم فیلم فجر به نمایش درآمد، با واکنش سرد مخاطبان مواجه شد. این فیلم که اقتباسی ناموفق از داستان کوتاه «بازی تمام شده» نوشته غلامحسین ساعدی است، با ریتمی کند و فضایی بسته، نتوانسته ارتباط موثری با مخاطب برقرار کند. منتقدان بر این باورند که فیلم علیرغم ادعای ساختار هنری و وامداری به سینمای تارکوفسکی، فاقد جهانبینی مشخص و زبان سینمایی دقیق است و بیشتر به یک تقلید سطحی و خستهکننده شباهت دارد تا یک تجربه سینمایی عمیق.
متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید:
بازنمایی «قهرمان خاکستری»
حسام آبنوس، روزنامهنگار و نویسنده، در گفتوگو با ایکنا پیرامون رمان جدید خود «ناخلف» که نامزد نهایی جایزه ادبی جلال آلاحمد شده است، به تشریح فضای این اثر پرداخت. وی با اشاره به تغییر ذائقه نسل جدید و عبور از جهان دوقطبی «سفید و سیاه» در ادبیات انقلاب، بر لزوم بازنمایی «قهرمانهای خاکستری» تاکید کرد. آبنوس در این گفتوگو بیان کرد: «ناخلف» قصه آدمهایی است که اغلب در یک سوی طیف یا خط مشخصی قرار نمیگیرند. «عبدالله داوودی» به عنوان شخصیت اصلی رمان، فردی است که میخواهد مسیر زندگی خود را طی کند اما تردیدها و اتفاقات، ادامه حرکتش را با چالش مواجه میکند. این رمان تلاشی است برای نشان دادن انسانهایی که نه اسطورهاند و نه ضدقهرمان که افرادی از جنس خود مردم هستند.
متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.
ادای دین نویسندگان به شهدای شاهچراغ(ع)
این گزارش به چگونگی شکلگیری مجموعه داستان «مرمرهای سرخ» میپردازد؛ اثری که در واکنش به التهابات اجتماعی نیمه دوم سال ۱۴۰۱ و حمله تروریستی به حرم مطهر شاهچراغ(ع) تدوین شده است. در این گفتوگو تأکید شده است که ثبت رویدادهای تاریخی تکلیفی خطیر بر دوش نویسندگان متعهد است تا از تحریف تاریخ جلوگیری شود. نویسندگان این مجموعه با هدف تخلیه هیجانات جمعی و ثبت ادبی رویدادها، اقدام به نگارش داستانهایی کردند که پس از فراخوان عمومی و استقبال نویسندگان سراسر کشور، در قالب کتاب «مرمرهای سرخ» منتشر شد. این اثر تلاشی برای پاسداشت خون شهیدان و روایت مظلومیت ملت ایران در برابر تروریسم و دشمنیهای کور است.
متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.
پیوند نوجوان امروز با قهرمانان ملی در «سلفی با میرزا»
طاهره مشایخ، نویسنده ادبیات کودک و نوجوان، در گفتوگو با ایکنا درباره کتاب «سلفی با میرزا» سخن گفت. این اثر که رتبه دوم جایزه شهید اندرزگو را کسب کرده، با رویکردی نوین تلاش دارد پلی میان نسل نوجوان امروز و قهرمانان تاریخی همچون میرزا کوچکخان جنگلی برقرار کند. مشایخ در این مصاحبه توضیح داد: داستان درباره نوجوانی رشتی است که در پی یک «کلکل» دوستانه، آرزو دارد با میرزا کوچکخان عکس سلفی بگیرد تا نامش در تاریخ ثبت شود. این خط روایی جذاب، بهانهای میشود تا قهرمانان ملی از حالت خشک و تاریخی خارج شده و در بستری از ماجراجویی و فانتزی به مخاطب نوجوان معرفی شوند.
متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.
روایتی از تأثیر انقلاب اسلامی در کویته پاکستان
سیدعلیاکبر حسینی، نویسنده پاکستانیالاصل، در گفتوگو با ایکنا به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، از رمان «نبرد تیلهها» رونمایی کرد. این نویسنده که در شهر کویته پاکستان رشد یافته، اثر خود را تحت تأثیر اندیشههای انقلاب اسلامی و با هدف نشان دادن وحدت و مقاومت نگاشته است. حسینی در این گفتوگو اظهار کرد: رمان «نبرد تیلهها» بازتابی از دوران کودکی من و گنجینهای از خاطرات شیرین و تلخ در کویته است. این کتاب روایتی است از تضادها، جریانهای تکفیری و تأثیرپذیری عمیق از گفتمان انقلاب اسلامی که به زبان فارسی نگاشته شده است.
متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.
فقر مضامین دینی و غلبه کمیت بر کیفیت در جشنواره چهلوچهارم
حسین سلطانمحمدی، منتقد و کارشناس سینما در گفتوگو با ایکنا، به نقد صریح چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر پرداخت و از افت کیفی آثار و فقر مضامین دینی و انقلابی در این دوره گلایه کرد. سلطانمحمدی با بیان اینکه جشنواره فجر به جای ویترین کیفی به نمایشگاه کمّی تبدیل شده است، گفت: بسیاری از آثار حاضر در جشنواره فاقد فیلمنامه منسجم و کارگردانی استاندارد هستند.
وی افزود: سینمای ایران در بازنمایی مفاهیم عمیق دینی دچار سردرگمی شده و آثاری که به این مفاهیم میپردازند اغلب گرفتار شعارزدگیاند. این منتقد سینما تاکید کرد که نگاه کمّیگرا و نبود نظارت کیفی دقیق، باعث شده تا جشنواره از جایگاه نخبهگرایانه خود فاصله بگیرد و فیلمها حتی در نگاه اول نیز حرفی برای گفتن نداشته باشند.
متن کامل مصاحبه را اینجا بخوانید.
از جشنواره تهران تا تولد سیمرغ
تاریخ سینمای ایران پس از انقلاب اسلامی، با تحولی بنیادین روبهرو شد. پیش از انقلاب، «جشنواره بینالمللی فیلم تهران» بهعنوان نمادی از فرهنگ غربگرا و اشرافی، ویترینی برای سینمای وارداتی بود. با پیروزی انقلاب و برچیده شدن این بساط، سینمای ایران دورهای از فترت و بازاندیشی را تجربه کرد تا سرانجام در بهمن ۱۳۶۱، «جشنواره فیلم فجر» متولد شد. این رویداد نه برای تخدیر که برای آگاهیبخشی و هویتبخشی به «سینمای نوین ایران» پایهگذاری شد. نقطه عطف مشروعیتبخشی به این سینما، دیدار مدیران سینمایی با حضرت آیتالله خامنهای در سال ۱۳۶۳ بود که مسیر تازهای را برای معماری نوین فکری سینمای جمهوری اسلامی ترسیم کرد.
متن کامل گزارش را اینجا بخوانید:
اختتامیه جشنواره چهلوچهارم
مراسم اختتامیه چهلوچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر شامگاه ۲۲ بهمنماه در تالار وحدت برگزار شد. این مراسم با سخنان محمدرضا شهیدیفرد، مجری برنامه و منوچهر شاهسواری، دبیر جشنواره، رنگ و بویی از امید و وطندوستی به خود گرفت. شاهسواری با تأکید بر اینکه «ایران، ایران است و هیچکس نمیتواند ذرهای از عشق ما به این سرزمین کم کند» از هنرمندان بهعنوان حافظان امید و راویان غمها و شادیهای مردم یاد کرد.
در این مراسم، برگزیدگان بخشهای مختلف معرفی شدند. در بخش تبلیغات، مهراد قاضی امینی برای «خدای جنگ»، محمد تقیپور برای «صبح اعدام» و آرمین منیبی برای «غریزه» سیمرغ بلورین دریافت کردند. در بخش فیلم کوتاه، میکاییل دیانی برای «تخطی» و در بخش مستند، محمد عوضزاده برای «برای دخترم» موفق به کسب سیمرغ بلورین شدند.
اسامی کامل تمام برگزیدگان اختتامیه را اینجا بخوانید:
«کوچ»؛ روایتی متفاوت از کودکی سردار دلها
فیلم سینمایی «کوچ» به تهیهکنندگی مهدی مطهر و کارگردانی محمد اسفندیاری، اثری زندگینامهای است که برخلاف رویه معمول، به دوران کودکی و نوجوانی سردار شهید حاج قاسم سلیمانی میپردازد. این فیلم با روایتی صادقانه و لطیف، جهان قهرمانی را به تصویر میکشد که مخاطبان اغلب او را در لباس نظامی دیدهاند. «کوچ» بدون لکنت و اغراق، نشان میدهد که شخصیت بزرگسالی سردار دلها چگونه در کوران حوادث کودکی شکل گرفته است. این اثر بهعنوان یکی از فیلمهای تحسینشده جشنواره، توانسته نظر منتقدان و مخاطبان را به خود جلب کند.
متن کامل گزارش را اینجا بخوانید.
«آرامبخش»؛ تلاشی شریف در سینمای اجتماعی
فیلم «آرامبخش» به کارگردانی سعید زمانیان، اثری است که ۱۹ بهمنماه در پردیس ملت به نمایش درآمد. این فیلم با محوریت موضوع فرزندخواندگی و چالشهای مادری، روایتی آرام و به دور از هیاهو دارد. داستان زنی به نام «آرام» که در آستانه چهلسالگی سرپرستی کودکی را بر عهده میگیرد، بهانهای میشود برای پرداختن به مفهوم مسئولیت و تقابل فرد با ساختارهای اجتماعی. کارگردانی کنترلشده و پرهیز از ملودرامهای افراطی، «آرامبخش» را به تلاشی قابل احترام در سینمای اجتماعی تبدل کرده است.
متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید.
«خواب»؛ سفری به لایههای پنهان نفس
فیلم سینمایی «خواب» به کارگردانی مانی مقدم، اثری متفاوت در نهمین روز جشنواره بود که با رویکردی درونی به مفهوم «نفس اماره» پرداخت. این فیلم با پرهیز از شعار و نمادپردازیهای مستقیم، داستان مردی مذهبی به نام مجتبی را روایت میکند که درگیر وسوسهای در عالم خواب میشود. «خواب» با طرح این ایده که بزرگترین نبرد انسان با خویشتن است، مخاطب را به چالش میکشد و او را در موقعیتی قرار میدهد که نسبت به اطمینانهای ذهنی خود بازنگری کند.
متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید:
«آندو»؛ روایتی ناتمام از برادری و جنگ
فیلم «آندو» به کارگردانی مرتضی رحیمی، تلاشی برای بازنمایی زندگی شهید ۱۲ ساله، ظفر خالدی است. این فیلم که ۲۰ بهمنماه به نمایش درآمد، بر پیوند عاطفی دو برادر در بستر جنگ تمرکز دارد. با این حال، منتقدان بر این باورند که فیلم علیرغم سوژه ناب و تکاندهندهاش، نتوانسته میان واقعیت تاریخی و درام سینمایی تعادل ایجاد کند. ریتم یکنواخت و فقدان تنش دراماتیک موثر، باعث شده تا «آندو» از تبدیل شدن به اثری ماندگار در سینمای دفاع مقدس باز بماند.
متن کامل یادداشت را اینجا بخوانید:
انتهای پیام
