رمز تداوم ختمیت در «امامت» است + فیلم
«خاتمیت پیامبر (ص) به چه معناست؟ آیا فرستاده آخر خدا، پاسخگوی نیازهای بیپایان بشر در طول هزاران سال آینده نیز هست؟ این پرسش، که گاه به پارادوکسی بزرگ تبدیل میشود، کلید اصلی فهم دین را در دست دارد. پاسخ این معما، در گروِ درک ارتباط ناگسستنی «ختمیت» و «امامت» است. در این متن، با نگاهی به سیره ناب و نقش بیبدیل امام حسن مجتبی (ع)، خواهیم دید که چگونه ایشان، به عنوان «هدیه خدا»، نگهبان و احیاگر سیره نبوی در برابر تحریفات زمانهی معاویه بودند و چطور با وجود محدودیتهای سخت، نور راه پیامبر را تا امروز روشن نگه داشتند.
«السلام علیک یا رسولالله»
پانزدهمین نکته از سیره نبوی را که به سبط اکبر پیامبر(ص)، یعنی بزرگترین نواده ایشان، حضرت امام حسن مجتبی(سلاماللهعلیه) تعلق دارد، به عرض میرسانم. یکی از ویژگیهای بنیادین پیامبر اکرم(ص)، «ختمیت نبوت» ایشان است یعنی، فرمایشات و حکمتهای ایشان برای تمام زمانها، مکانها و شرایط انسانها تا قیامت کارآمد بوده و پاسخگوی نیازهای بیپایان بشر است؛ اما این ادعا با یک پارادوکس (تناقض ظاهری) روبروست، زیرا بسیاری از مسائل امروزین در آن جامعه مطرح نبود و احادیث پیامبر(ص) (چه در منابع سنی و چه شیعه) محدود هستند، در حالی که نیازها و شرایط انسانها نامحدود و در حال تغییر است. چه باید کرد؟
رمز حل این معضل، در کلام پیامبر(ص) در ماجرای «ثقلین» نهفته است؛ آنحضرت به «کتاب» و «عترت» ارجاع داد و دستور داد که این دو را هرگز جدا نکنند: «إِنِّی تَرَکْتُ فِیکُمُ الثِّقَلَیْنِ کِتَابَ اللَّهِوَعِتْرَتِی… مَنْ تَمَسَّکَ بِهِمَا لَمْ یَضِلُّ». اگر امامت نباشد، ختمیت به بنبست میرسد و بسیاری از اندیشمندان (چه شرقی و چه غربی) به دلیل نادیده گرفتن جایگاه «امامت» و اکتفا به «صحابه» و «تابعین» که حداکثر تا صد و پنجاه سال پس از پیامبر(ص) معنا دارد، به بنبست فکری رسیدند؛ در حالی که امروز بیش از ۱۴۴۷ سال از آن زمان گذشته است. بنابراین، رمز تداوم ختمیت در «امامت» است؛ همانگونه که امام صادق(ع) فرمودند، آنچه از امام معصوم روایت شود (با ضوابط دقیق روایی)، عین کلام و عین رفتار پیامبر(ص) است.
امام حسن(ع) در دورانی قیام کردند که معاویه با برنامهریزیهای دقیق، تلاش فراوانی کرد تا سیره نبوی را از مسیر اصلی منحرف کند؛ اما امام با وجود محدودیتهای زمانی (نزدیک به ۱۰ سال امامت)، کمبود زمان و فشارهای زیاد، توانستند با شکلی استوار، این تحریفات را خنثی کرده و سیره راستین پیامبر(ص) را تشریح و احیا نمایند، لذا پیامبر اکرم(ص) درباره امام حسن(ع) فرمودند: «حسن این هدیهای از جانب خدا به من است» و ایشان سیره پیامبر(ص) را تبیین و احیا میکند؛ «احیا» به این معناست که زنگارها و آلودگیهای ناشی از انحرافات را پاک کند، چرا که برخی رفتارهای غلط خلفا، زنگاری بر آینه شفاف نبوی نشاندند.
خوشحالیم که خداوند توفیق داد تا در این روز گرامی (تولد حضرت حسن مجتبی(ع)) با معرفت بیشتری به یاد ایشان باشیم و آرزومندیم که این معرفت در ما افزون شود و آرزویهای بلند ایشان، که به دلیل نیرنگهای امویین عملی نشد، با کفایت حضرت ولیعصر (ارواحنا فداه) محقق گردد و ما نیز از یاران آن حضرت باشیم.
