راهکار روانشناختی برای زندگی با «ندانستن» در روزهای دشوار
به قلم سیدمیلاد اوصیاء؛ پژوهشگر حوزه روانشناسی
مبهم بودن شرایط همیشه باعث آشفتگی افراد میشود و به همین خاطر سعی میکنیم در شرایطی که وضعیت مشخص نیست، اضطراب خود را با پیشبینی آرام کنیم تا بیشتر این حس را داشته باشیم که اوضاع تحت کنترل است.
در شرایط جنگ، این ابهام بیشتر میشود و دائماً این سؤالات را در ذهن مرور میکنیم:
- نمیدانیم بمب بعدی کجا میافتد؟
- نمیدانیم به عزیزانمان دسترسی داریم یا نه؟
- معلوم نیست خانه و اموالمان سالم میمانند یا نه؟ و در کل هیچ چیز قابل پیشبینی نیست.
این «نفهمیدن مداوم»، سیستم هشدار مغز را فعال نگه میدارد و بدن را در حالت آمادهباش دائمی قرار میدهد.
این ابهام زیاد باعث مشکلاتی مانند اضطرابهای فراوان، بیحوصلگی و پرخاشگری، اختلال خواب و احساس درماندگی میشود.
راهکار عملی برای مدیریت ابهام
مدیریت ابهام یعنی یاد بگیریم چطور با «ندانستن» زندگی کنیم. ذهن ما در ابهام، مدام به آینده میپرد و سناریوهای فاجعهبار میسازد. در این شرایط، یکی از مهمترین تکنیکها برای تمرکز در زمان حال، ایجاد «جزیرههای قطعیت» در زندگی است.
حتی در بدترین شرایط هم بسیاری از موضوعات قطعی و قابل پیشبینی و به نفع ما هستند.
جزیره قطعیت به ما میگوید هرچند که آینده مبهم است، اما در حال حاضر همه ما با هم هستیم و خطری ما را تهدید نمیکند. با پیدا کردن همین جزیرههای کوچک و قطعی، مشاهده میکنید که شما بر بسیاری از امور کنترل دارید.
باید این را متوجه باشیم: هرچند که هنگام لحظات خطرناک همچون بمباران، میزان ترس به اوج میرسد، اما هیچوقت احساسات زیاد دلیلی بر وقوع حادثهای نیست.
انسانها میتوانند ترس زیاد را تجربه کنند، اما همزمان مشاهده کنند که اینها فقط یک سری احساسات زیاد و فلجکننده است. تجربه ترس به هیچعنوان چیز بدی نیست. ما میتوانیم همزمان ترس را درون خود تجربه کنیم و از طرفی بدانیم که حس ترس الزاماً به معنای رخداد بد نیست.
در این راستا، دسترسی مداوم به اخبار، ابهام را کاهش نمیدهد، بلکه اضطراب را افزایش میدهد. پس برای آرامش خود و خانواده، زمانهای مشخصی را برای پیگیری اخبار از منابع معتبر تعیین کنید.
به جای اینکه با هر بار صدای بمب، ذهنتان را به افکار منفی بسپارید و از آن فاجعه درست کنید، بر قابلیتهای خود تکیه کنید و بگویید: «بالاخره این شرایط فقط برای من نیست و اگر هر اتفاقی بیفتد، بالاخره از پس آن برمیآییم.»
جزیره قطعیت به ما میگوید که هیچ جنگی ابدی نیست و بالاخره روزهای خوب و پیروزی فرا خواهد رسید.
انتهای پیام
