پنهان کردن احساسات در شرایط بحرانی به خانواده آسیب میزند
یک روانشناس و درمانگر گفت: بسیاری خانوادهها در شرایط بحرانی از بروز احساسات و هیجانات خود بهصورت بهینه اجتناب میکنند و غم خود را با نقش بازی کردن، پنهان میکنند که این اقدامات نتیجهبخش نخواهد بود، زیرا تا یک زمانی ظرفیت پنهان نگهداشتن این احساسات را داریم و بعد از آن دچار اضطراب و افسردگی میشویم و این موضوع باعث آسیب به خانواده میشود.
به گزارش ایکنا از قم، سمیه حسینینژاد، روانشناس و درمانگر در دهمین سلسله نشستهای «در میدان» با عنوان «تکنیکهای مادران قوی در شرایط بحرانی» که دوم فروردینماه به همت جهاددانشگاهی قم و بهصورت مجازی برگزار شد، اظهار کرد: مادرها ستون خانه و پدرها خیمه خانه هستند که در صورت محکم نبودن ستون خانه، خیمه خانه فرو خواهد ریخت، بنابراین مادران در بحرانهای اجتماعی یا خانوادگی با یک روحیه مقاوم؛ میتوانند روحیه و روابط خود و درون خانه را مدیریت کنند و با این مدیریت مادرانه، تحمل این شرایط برای باقی اعضای خانواده نیز آسان خواهد شد.
وی افزود: معمولا مادران ایرانی روحیه فداکاری بالایی دارند و به موجب افراط در این ویژگی، خودشان را از یاد میبرند، اگر برای خود وقت نزارید، از خود یک شخصیت قوی نسازید یا تکنیکهای مدیریت بحران را در درجه اول برای خود اجرا نکنید، نمیتوانید بقیه اعضا خانواده را پشتیبانی و جو خانه را آرام کنید.
حسینینژاد ادامه داد: دوست داشتن خود با مفهوم خودشیفتگی متفاوت است، دوست داشتن خود بهعنوان یک خانم، همسر و مادر باعث تقویت عزت نفس میشود که در نهایت منجر به افزایش اعتماد بهنفس میشود. در وضعیت فعلی وجود جنگ غیرقابل اجتناب است و فقط میتوانیم در این شرایط بحرانی آرامش خود را حفظ کنیم و این آرامش را انتقال دهیم، بنابراین در قدم اول باید احساسات خود را درک کنیم و بپذیریم و به شکلی درست بروز دهیم.
وی تصریح کرد: بسیاری خانوادهها در شرایط بحرانی از بروز احساسات و هیجانات خود بهصورت بهینه اجتناب میکنند و غم خود را با نقش بازی کردن، پنهان میکنند که این اقدامات نتیجهبخش نخواهد بود، زیرا تا یک زمانی ظرفیت پنهان نگه داشتن این احساسات را داریم و بعد از آن دچار اضطراب و افسردگی میشویم و این موضوع باعث آسیب به خانواده میشود.
حسینینژاد با بیان اینکه در ابتدا مادران باید بر تکنیکهای مدیریت احساسات مسلط شوند، گفت: زمانی که ستون خانه محکم و مقاوم باشد، باقی اعضای خانواده نیز در آرامش خواهند بود. تنفس دیافراگمی برای مدیریت استرس بسیار مفید است به این شکل که تنفس عمیق از بینی و هدایت آن به انتهای ریه بهگونهای که از تمامی حجم ریه استفاده شود، این عمل بهصورت دم و بازدم با وقفههای چند ثانیهای تکرار میشود.
وی بیان کرد: تنفس دیافراگمی به مدیریت صحیح بروز هیجانات کمک میکند. آرامسازی عضلات پیشرونده از دیگر تکنیکهای مدیریت احساسات در شرایط بحرانی است که باعث آرامش جسمی، مدیریت افکار و استفاده از منطق میشود، در این تکنیک؛ ابتدا همه عضلات بدن خود را برای چند ثانیه منقبض و سپس بهصورت تدریجی منبسط و رها میکنیم.
حسینینژاد اضافه کرد: انقباض و انبساط عضلانی، تنشهای عضلانی را از ما دور میکند، همچنین این تکنیک را میتوانید بهصورت بازی با فرزندان خود انجام دهید. همه افراد روتین روزانه یا فعالیتهای روزمره دارند و ممکن است در شرایط بحرانی مانند جنگ دیگر نتوانیم فعالیتهای گذشته خود را انجام دهیم، بنابراین باید مجددا فعالیتهای روزانه بازبینی و با توجه به شرایط فعلی برنامهریزی شود.
اهمیت ۵ ظرف زندگی در شرایط بحرانی
وی افزود: زمانی که مغز قدم و فعالیت بعدی را پیشبینی کند و ترتیب و نظم در فعالیتها جاری باشد، یک آرامش خاطری ایجاد میشود، همچنین خواب کافی، تغذیه سالم و تحرک بخشهای دیگری از سبک زندگی هستند و افراد باید طبق نیازهای بدنی خود برنامهریزی انجام دهند. مادران باید توجه داشته باشند که هیجانات و احساساتشان در نوسان است و این یک امر طبیعی است، اما باید یکسری تکنیکهایی را بلد باشند تا در زمان افت احساسات، خود را فعال نگه دارند و در هیجانات منفی رها و غرق نشوند. بهطور نمونه ممکن است فعالیتهایی مانند همصحبتی با یک دوست خوب، خوردن یک دمنوش، استراحت یک ساعته، تماشای فیلم یا خوردن خوراکیهای مورد علاقه به مادران انرژی ببخشد؛ البته هر شخصی باید به دنبال روشی برای خوب کردن حال خود باشد، زیاد در حالت افت احساسات باقی نمانید، زیرا منجر به افسردگی، بیانگیزگی و ناامیدی به زندگی میشود.
وی بیان کرد: همچنین یک لیست از کارهای مورد علاقه خود بنویسید که بخشی از آن مربوط به اقداماتی است که دوست داشتید انجام بدید و بخشی مربوط به کارهایی است که با تسلط کامل آن را انجام میدادید، اما مدتی است آن را کنار گذاشتید. هر روزی که از لحاظ احساسی انرژی پایینی داشتید به سراغ این لیست بروید و از قسمت لیست تسلطها یک فعالیت را انتخاب و آن را انجام دهید.
حسینینژاد تصریح کرد: مادران باید به پنج ظرف زندگی که شامل کار و هدف، تفریح، عبادت، عشق و محبت و استراحت توجه کنند. باید برای کار و هدف خود برنامهریزی داشته باشید و این بخش فقط متعلق به مادران شاغل نیست، رسیدگی به کلاسهای آنلاین فرزندان و امورات خانهداری نیز شامل این بخش میشوند، همچنین هر شخصی با توجه به علایق خود میتواند ظرف تفریح خود را پر کند.
وی با بیان اینکه همه افراد برای ظرف عبادت خود باید خوراک مناسبی آماده کنند، گفت: در شرایط کنونی که مدیریت اوضاع از دست ما خارج است، عبادت از اهمیت بیشتری برخوردار است، ظرف عبادت به ما یادآوری میکند که به یک منبع بیانتها و قدرت مطلقی که از همه قویتر است، متصل هستیم، همچنین این عبادت؛ ارتباط ما را با فطرت انسانی خود تقویت میکند.
این روانشناس اضافه کرد: در ظرف عشق و محبت ارتباط خود را با افرادی که دوستشان داریم، احساس تعلق خاطر و دلبستگی با آنها داریم، تقویت میکنیم و محبت خود را به صورت کلامی به یکدیگر نشان دهید. در ظرف استراحت نیز باید این حق را به خود بدهید که هر زمان احساس خستگی کردید به خود استراحت بدهید. ارتباط خود را با خانواده خود مادر، پدر، خواهر و برادر و دیگر افراد مانند همکاران خود حفظ کنید.
وی افزود: امنیت روانی در کنار احساس دلبستگی ایمن ایجاد میشود و دلبستگی ایمن از همجواری با افرادی که دوستشان داریم ایجاد میشود. برای مدیریت اضطراب میتوانید از تکنیک حل مسئله و بارش فکری استفاده کنید توجه داشته باشید که تصمیمگیری در شرایط بحران دشوار است و سعی کنید برای تصمیمگیریها از منطق خود استفاده کنید.
حسینینژاد ادامه داد: فرزندان، پدر خود را بهعنوان منبع قدرت میبینند و در سنین نوجوانی اعتماد بهنفس خود را از اقتدار پدر میگیرند، بنابراین همراهی، همکاری و همدردی مادر با همسر بزرگترین کمک زوجین به یکدیگر است، درک کردن و گوش دادن فعال بدون قضاوت و حل مسئله بزرگترین کمک اعضای خانواده به یکدیگر است، همچنین برای همسر خود نقش مادر را بازی نکنید.
وی افزود: تکنیک تنفس دیافراگمی را میتوانید با فرزندان خود اجرا کنید، همراه با فرزند خود به پشت بخوابید و یک عروسک را روی شکم خود و فرزند قرار دهید و در ابتدا خودتان نفس عمیق بکشید و به فرزند خود آموزش تنفس عمیق را بیاموزید یا تکنیک آرامسازی عضلات را با زبان ساده به کودکان انتقال دهید؛ بهطور نمونه میتوانید از ماکارانی پخته و نپخته استفاده کنید و بگویید زمانی که عصبانی و هیجانی هستیم بدنمان مانند ماکارانی نپخته خشک و شکننده است و حالا میخواهیم با آرامسازی عضلاتمان مانند ماکارانی پخته شده بشویم.
این روانشناس یادآور شد: انعطافپذیری و تابآوری از دیگر ویژگیهایی هستند که در شرایط بحرانی باید تقویت شوند. راهکارهای سالم مدیریت اضطراب شامل دعا خواندن، مشورت با دیگران، نماز خواندن، تماشای فیلم و حتی گریه کردن میشوند و این راهکارها برای شرایطی مناسب است که نقش ما در شرایط بهوجود آمده محدود است مانند جنگ.
