میراث ماندگار رهبر شهید در تحول علوم انسانی

به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام حمید پارسانیا، عضو حقیقی شورای عالی انقلاب فرهنگی، شامگاه  5 اردیبهشت‌ماه در برنامه تلویزیونی «رهنما» با تسلیت به مناسبت شهادت رهبر انقلاب، از فرصت فراهم‌ شده برای گفت‌وگو درباره اندیشه‌های علمی و اجتماعی ایشان قدردانی کرد.

پارسانیا در بخش نخست سخنان خود با اشاره به دوران نوجوانی‌اش در مشهد و ارتباط با محیط‌های مذهبی و جریان‌های فعال دهه ۵۰ گفت: فضای اجتماعی و مذهبی شهر در آن زمان بستری بود که نسل جوان را با اندیشه اجتماعی اسلام پیوند می‌داد. در همان دوران، رهبر شهید انقلاب در کنار طلاب و فعالان فرهنگی به تقویت جریان فکری‌ کمک می‌کردند که اسلام را در مقام یک مکتب اجتماعی و تمدنی معرفی می‌کرد؛ رویکردی که در تقابل با نفوذ گفتمان‌های چپ و غرب‌گرا در فضای آن زمان قابل مشاهده بود.

وی با اشاره به اینکه رهبری از سال‌های آغازین فعالیت‌های فرهنگی و مبارزاتی خود نگاه اجتماعی به دین داشتند، افزود: در محیط مشهد، حضور علمی و اجتماعی ایشان برای ما آشکار بود؛ چه در حوزه سخنرانی‌ها، چه در فعالیت‌های فرهنگی و چه در جهت‌دهی به جوانانی که به دنبال بازگشت به هویت اسلامی بودند.

پارسانیا با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب از نخستین دیدارها برای او شخصیتی با مبانی فکری عمیق و نگاه معرفتی گسترده جلوه کرده بود، گفت: ایشان پیوندی جدی میان معرفت اسلامی و مسائل اجتماعی برقرار کرده بودند؛ پیوندی که بعدها در مدیریت کلان نظام نیز خود را نشان داد.

پارسانیا در ادامه به جایگاه رهبر انقلاب در راهبری علوم مختلف اشاره کرد و بیان داشت: ایشان در حوزه علوم فنی و مهندسی و نیز در علوم پایه و علوم انسانی راهبردهای مشخصی داشتند، رشدهای چشمگیر کشور در حوزه‌های مهندسی، فناوری‌های نو، علوم پایه و علوم شناختی بدون هدایت و مطالبه‌گری ایشان ممکن نبود. اسناد بالادستی علمی کشور، از جمله نقشه جامع علمی و نقشه مهندسی فرهنگی، با پیگیری مستقیم ایشان تدوین شد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر اینکه دغدغه رهبر شهید انقلاب درباره علوم انسانی در لایه‌ای عمیق‌تر قرار داشت، اظهار کرد: ایشان فراتر از توسعه مهندسی و تکنولوژیک، به عقبه‌های معرفتی علوم انسانی توجه داشتند و بر ضرورت پیوند علوم انسانی با حکمت اسلامی و مبانی فلسفی تأکید می‌کردند. توجه ایشان به تاریخ تفکر فلسفی، عرفانی و فقهی حوزه‌ها و ضرورت پیوند این میراث با علوم جدید، بخشی از پروژه فکری بلندمدت ایشان بود.

پارسانیا با اشاره به اینکه تلاش برای ایجاد این حلقه پیوند میان سنت حوزوی و علوم مدرن نیازمند نهادسازی و برنامه‌ریزی دقیق بود، گفت: تشکیل مجمع عالی حکمت با هدایت ایشان صورت گرفت؛ نهادی که بنا بود بستری برای ساماندهی حکمت اسلامی و پیوند آن با نیازهای علمی جدید باشد. همچنین در نشست‌های مختلف شخصاً درباره لزوم استفاده از ظرفیت‌های فلسفی و فقهی حوزه برای تولید علوم انسانی اسلامی تذکر می‌دادند.

وی در بخش دیگری از سخنانش به طرح‌های عملی شکل‌گرفته در سال‌های اخیر اشاره کرد؛ از جمله طرح ملی نخبگان علوم انسانی که طی آن رتبه‌های برتر دانشگاهی در قالب دوره‌ای چندساله با مبانی فلسفی اسلامی، فلسفه علم مدرن و رشته تخصصی خود آموزش می‌بینند. این برنامه ها سال‌هاست در دانشگاه‌ها و نهادهای علمی با حمایت ایشان اجرا می‌شود که از مهم‌ترین گام‌ها برای تربیت نسلی از پژوهشگرانی است که می‌توانند علوم اجتماعی و انسانی را از سطح مصرف‌کنندگی فراتر ببرند.

پارسانیا در ادامه به نقل قولی از آیت‌الله العظمی جوادی آملی اشاره کرد که علم را عامل رفع جهل، ایجاد اشباع معرفتی و تبیین صحیح فرهنگ دینی می‌داند و گفت: حرکت رهبر شهید انقلاب از آغاز تا پایان، تلاشی برای مقابله با جاهلیت مدرن و ساخت فرهنگی مبتنی بر جهان‌بینی اسلامی بود؛ فرهنگی که در نهایت به حضور فعال جامعه اسلامی در عرصه جهانی منتهی می‌شود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان با تشکر از دست‌اندرکاران برنامه «رهنما»، تأکید کرد که راهی که رهبر شهید انقلاب برای پیوند علوم انسانی، حکمت اسلامی و نیازهای اجتماعی گشودند، مسیری است که باید با برنامه‌ریزی علمی، نهادسازی دقیق و تربیت نیروهای متخصص ادامه پیدا کند.