«تواصی» در اندیشه قائد شهید

حجت‌الاسلام والمسلمین حمید احمدی، عضو گروه انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی در یادداشتی که در اختیار ایکنای قم قرار داد، نوشت: خداوند‌ سبحان‌ رهایی‌ آدمی از خسران را در گرو ایمان، عمل نیک و تواصی مداوم به حق و صبر دانست و همگان را بدان‌ توصیه فرمود: «إِلَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ». توصیه و اندرز خیرخواهانه مستمر برای دفاع از حق و دعوت به نیکی‌ و راه درست را تواصی گویند.

سلامت زیست جمعی آدمی از سویی و احساس مسئولیت همگانی در مقابل سعادت و خیر دیگران و نگاه رحمت و شفقت به اهل ایمان در جامعه که فرمودند: «رحماءُ بینهم» ایجاب می‌کند که افراد نسبت به اساسی‌ترین مسائل اجتماع‌ مربوط به خود خیرخواهانه وارد شوند و آگاهی‌بخشی کنند تا کژ‌راهه‌ها و آسیب‌ها را سد کنند و زیست سالم تأمین شود.

این امر در گرو درک درست مسائل و شناخت تهدیدات، فرصت‌ها، مصالح جامعه و شناخت دشمن است‌‌ که‌ بصیرت می‌باشد.

پرده‌هایی که دشمن بر وقایع‌ می‌‌افکند، موجب می‌شود که حقایق مغفول و مجهول‌ می‌مانند به‌ویژه در غبار فتنه‌ها، حقایق مکدر و دیده‌ها تار و فهم سره از ناسره سخت شود. در چنین شرایط، اهل معرفت، حکمت و بصیرت، باید با بر افروختن چراغ دانایی، بار سنگین غبارزدایی و عیان‌ ساختن حقایق را بر دوش بگیرند. به خصوص آن‌جا که پای دشمنان در میان باشد. چنانکه امام فرمودند: «وَ لا یَحمِلُ‌هذَا العَلَمَ اِلّا اَهلُ البَصَرِ وَ الصَّبرِ وَ العِلمِ بِمَواضِعِ الحَقّ.»

پرچم بصیرت و جهاد آگاهی‌بخشی را کسی‌ جز دانایان و اهل‌ بصیرت، مقاومت و علم نتواند به دوش بگیرد و بردارد.

رهبر شهید بصیر و حکیم، حکیمانه بر کرسی تبیین می‌نشست و به جهاد آگاهی‌بخش روی آورده و صبورانه به زدودن غبار دسایس و فتنه‌های دشمنان و اغواشدگان و قدرت‌‌طلبان قیام می‌کرد و هم دعوت‌کننده اهل فکر، حکمت و صاحبان بیان، قلم، متنفذین و نخبگان به روشن‌گری و تبیین بود. چنانکه فرمودند: «دو عنصر مهم برای مواجهه با دشمنی‌ها لازم است که بنده همیشه توصیه‌ کرده‌ام، باز هم توصیه می‌کنم، دو خصوصیت در آحاد مردم لازم است: یکی عبارت است از بصیرت و دومی عبارت است از صبر و استقامت، که اگر چنان‌چه این دو عنصر وجود داشت، دشمن هیچ کاری نمی‌تواند بکند و هیچ لطمه‌ای نمی‌تواند بزند.

یکی از راه‌هایی که این دو خصوصیت را بتوان در جامعه حفظ کرد، عبارت از «تواصی» است، همان که در سوره‌ والعصر هست: «وَ تَواصَوا بِالحَقِّ ‌وَ تَواصَوا بِالصَّبر؛ مردم یکدیگر را تواصی کنند.»

در نگاه قائد شهید، تواصی  زنجیره‌ حفاظت مؤمنان است، بنابراین همه کسانی را که دل در زیست ایمانی ‌و سلامت‌ جامعه دارند، باید بدان قیام کنند.

رهبر شهید لازمه مؤثر بودن تواصی را تبدیل شدن آن به جریان فرهنگی می‌داند و از آن به زنجیره‌ تواصی یاد کرده است. از این رو، گسست این جریان و زنجیره را خسارت و خطرناک می‌داند و می‌فرماید: «این زنجیره‌ تواصی و توصیه کردن به یکدیگر (برقرار باشد)؛ هم توصیه به حق کنند، راه حق را تأکید کنند، هم توصیه‌ به صبر کنند؛ این، همه را نگه می‌دارد. اگر چنان‌چه تواصی به صبر و تواصی به حق و بصیرت در جامعه وجود داشته باشد، این جامعه به‌ آسانی دست‌خوش تحرکات دشمن نخواهد شد؛ اما اگر چنان‌چه این جریان تواصی که زنجیره‌ محافظت مؤمنان است، ‌قطع بشود قطعاً خسارت خواهد رسید.»

اما چه کسانی چنین مسئولیتی دارند و باید اهل تواصی باشند؟ قائد شهید براساس آموزه‌های اسلامی همه افراد جامعه را مسئول این رسالت خطیر‌ می‌دانند اما نخبگان و صاحبان تریبون‌ها و سازمان‌هایی که سرمایه انسانی را در اختیار دارند، رسالتشان را خطیرتر می‌داند و می‌فرمایند: «همه، در حوزه، دانشگاه، در صداوسیما بالخصوص، در مطبوعات، در هر جایی‌که شما ایستاده‌اید و یک شعاع پیرامونی‌ای دارید و می‌توانید روی آن اثر بگذارید، باید تبیین انجام بگیرد؛ تبیین درست، تبیین صحیح.»

ایشان حذف تواصی را باعث‌ رشد ناامیدی در جامعه دانسته و جوانان را افسران جنگ نرم این معرکه خواند و فرمودند: «وقتی تواصی نبود، امیدها کم شد و جرئت‌ها کم شد و اراده‌ها ضعیف شد، قهراً هدف‌های عالی و متعالی به‌تدریج از دسترس دور می‌شود و دست‌نیافتنی به نظر می‌رسد و به دست فراموشی سپرده می‌شود؛ که این افسران جنگ نرم ما نباید اجازه بدهند این اتفاق بیفتد.»

امام شهید در حکم انتصاب فرماندهان قوای مسلح، یکی از مسئولیت‌های مهم‌شان را تقویت بصیرت‌ در نیروهای تحت امرشان ذکر کرده و بر آن تأکید فرمودند. چنان‌که در حکم انتصاب شهید سرلشکر سلامی از مأموریت‌های ایشان تقویت گوهر درونی سپاه یعنی تقوا و بصیرت بیان شد، همچنین در حکم شهید سرلشکر نصیرزاده نیز تعالی معنوی و بصیرتی از مأموریت‌های ‌ایشان بیان شد.