
به گزارش خبرنگار ایکنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری امروز دوشنبه ۹ تیر، به پرسشهای خبرنگاران درباره موضوعات مختلف سیاست خارجی پاسخ داد.
وی در این نشست به مناسبت سالروز فاجعه شیمیایی سردشت، برگزاری مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب، نتایج سفر وزیر امور خارجه به عراق، روابط تهران و بغداد، تحولات منطقه، اظهارات رئیسجمهور فرانسه درباره تنگه هرمز، وضعیت لبنان و همچنین برخی مسائل مرتبط با عراق پرداخت.
بقایی در آغاز سخنان خود با گرامیداشت یاد قربانیان حمله شیمیایی سردشت، این جنایت را یکی از فجیعترین موارد نقض حقوق بشر در سده بیستم دانست و اظهار کرد: حمله شیمیایی رژیم بعث عراق علیه مردم ایران، یکی از وقایع تلخی است که در تاریخ معاصر جهان به ثبت رسیده و هرگز نباید به فراموشی سپرده شود.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران همچنان بر ضرورت روشن شدن حقیقت و اجرای عدالت درباره تمامی اشخاص، دولتها و شرکتهایی که در تجهیز رژیم صدام به تسلیحات شیمیایی نقش داشتند، تأکید دارد. مسئولیت برخی کشورها از جمله آلمان در این زمینه همچنان از مطالبات ملت ایران است و این مطالبه پابرجا خواهد ماند.
سخنگوی وزارت امور خارجه سپس به موضوع برگزاری مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب پرداخت و گفت: این مراسم صرفاً یک آیین ملی نیست، بلکه رخدادی مهم و تاریخی برای ملت ایران و مردم منطقه محسوب میشود. یکی از اهداف اصلی سفر اخیر وزیر امور خارجه به عراق، انجام هماهنگیهای لازم برای برگزاری این مراسم بوده است.
وی با اشاره به روابط جمهوری اسلامی ایران و عراق اظهار کرد: مناسبات دو کشور بر پایه اشتراکات تاریخی، فرهنگی، مذهبی و مردمی استوار است و از عمق و استحکام بالایی برخوردار است. تغییر دولتها در دو کشور هیچ تأثیری بر روند روابط دوستانه تهران و بغداد نخواهد داشت و دو طرف همواره از ظرفیتهای موجود برای توسعه همکاریها و تعمیق مناسبات استفاده کردهاند.
بقایی درباره دیدارهای وزیر امور خارجه در بغداد نیز توضیح داد: این رایزنیها با هدف بررسی آخرین وضعیت روابط دوجانبه، تقویت همکاریها در حوزههای مورد علاقه مشترک، گسترش ارتباطات مردمی و همچنین تبادل نظر درباره تحولات منطقه انجام شده است.
وی در ادامه از مواضع دولت و ملت عراق در جریان جنگ اخیر قدردانی کرد و گفت: عراق در این مقطع رویکردی مسئولانه در پیش گرفت و مردم و مسئولان این کشور با ملت ایران ابراز همبستگی کردند. این همراهی برای جمهوری اسلامی ایران بسیار ارزشمند بود و هیئت اعزامی ایران نیز پیام قدردانی ملت ایران را به مسئولان و مردم عراق منتقل کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین مواضع علما و مراجع عظام عراق را در این مقطع شایسته تقدیر دانست و تأکید کرد که این حمایتها جایگاه ویژهای برای جمهوری اسلامی ایران دارد.
بقایی با اشاره به هماهنگیهای انجامشده برای برگزاری مراسم تشییع در عراق اظهار کرد: مردم عراق با اشتیاق فراوان در انتظار برگزاری آیین وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی هستند؛ شخصیتی که همواره دغدغه صلح، امنیت، عزت و ثبات منطقه را در رأس دیدگاههای خود قرار داده بود. اقشار مختلف مردم عراق آمادگی خود را برای حضور در این مراسم اعلام کردهاند و نخستوزیر عراق نیز با تشکیل کمیتهای ویژه، روند برنامهریزی و هماهنگیهای مربوط به برگزاری این مراسم را دنبال میکند.
وی تأکید کرد: برگزاری این مراسم حامل پیامهای مهمی برای منطقه خواهد بود و مهمترین پیام آن، نمایش پیوند عمیق و همبستگی میان ملتهای ایران و عراق است. مردم عراق نیز همانند ملت ایران در سوگ رهبر شهید انقلاب اسلامی عزادار هستند و حضور آنان در این مراسم، نمادی از این همدلی و همراهی خواهد بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه، در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، پیرامون تنگه هرمز گفت: اظهارنظر درباره موضوعاتی که ارتباط مستقیمی با مسئولیتهای فرانسه ندارد، نه نشانه مسئولیتپذیری است و نه اعتباری برای این کشور ایجاد میکند. همه کشورها باید حدود مسئولیتهای خود را بهدرستی بشناسند و اجازه دهند مسائل در چارچوب قواعد منطقی، حقوقی و توافقات موجود دنبال شود.
بقایی اظهار کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران درباره تنگه هرمز کاملاً شفاف است و تعهدات کشور در این زمینه در چارچوب یادداشت تفاهم پایان جنگ بهصورت روشن مشخص شده است. از این رو، هیچ نیازی به دخالت یا اظهارنظر سایر کشورها وجود ندارد. هرگونه مداخلهای که با نیت سازنده و خیرخواهانه صورت نگیرد، نهتنها کمکی به حل مسائل نمیکند، بلکه موجب افزایش تنشها و پیچیدهتر شدن شرایط خواهد شد.
وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره گزارشهای منتشرشده پیرامون خلع سلاح حزبالله لبنان اظهار کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران در قبال لبنان هیچ تغییری نکرده است. آنچه برای تهران اهمیت اساسی دارد، اجرای کامل تعهدات آمریکا در چارچوب یادداشت تفاهم پایان جنگ و واداشتن رژیم صهیونیستی به اجرای دقیق مفاد این توافق است.
بقایی ادامه داد: هرگونه توافق یا تصمیمی که خارج از چارچوب این یادداشت تفاهم اتخاذ شود، مبنای ارزیابی جمهوری اسلامی ایران نخواهد بود و ملاک اصلی، همان تعهداتی است که آمریکا در این سند پذیرفته است. مردم و مسئولان لبنان از توانایی و ظرفیت لازم برای تصمیمگیری درباره مسائل داخلی کشور خود برخوردار هستند و این موضوع به خود آنان مربوط میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پایان نیز درباره مسائل داخلی عراق گفت: جمهوری اسلامی ایران همواره بر اصل احترام به حاکمیت ملی کشورها تأکید داشته و معتقد است تصمیمگیری درباره موضوعات داخلی عراق باید از سوی دولت و ملت این کشور انجام شود. مقامات عراقی بهتر از هر طرف دیگری قادرند درباره مسائل داخلی خود تصمیمگیری کرده و مسیر مناسب را انتخاب کنند.
بقایی در واکنش به ادعای دونالد ترامپ درباره احتمال دیدار هیئتهای ایرانی و آمریکایی در دوحه، این ادعا را رد کرد و گفت: روایت صحیح همان چیزی است که پیشتر اعلام شده است.
وی با تأکید بر اینکه هیچ برنامهای برای برگزاری مذاکره یا دیدار با طرف آمریکایی در هیچ سطحی طی روزهای آینده وجود ندارد، افزود: نشستی که فردا در دوحه برگزار میشود، صرفاً به گفتوگو با طرف قطری درباره اجرای برخی مفاد یادداشت تفاهم اختصاص دارد که یکی از مهمترین محورهای آن، روند آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران است.
سخنگوی وزارت امور خارجه بار دیگر تصریح کرد: هیچ جلسهای با مقامهای آمریکایی برنامهریزی نشده و اخبار مطرحشده در این زمینه صحت ندارد. فرآیند اجرای تعهدات مربوط به آزادسازی داراییهای ایران در حال پیشرفت است و تمامی مقدمات لازم برای اجرای این توافق فراهم شده است.
بقایی در واکنش به اظهارات دبیرکل ناتو درباره جنگ علیه ایران، با اشاره به نقش برخی اعضای این پیمان نظامی در حملات اخیر، اظهار کرد: ناتو و تعدادی از کشورهای عضو آن در طراحی و اجرای تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران مشارکت داشتهاند.
وی افزود: سخنان دبیرکل ناتو از دو جنبه حائز اهمیت است؛ نخست آنکه وی به صراحت ماهیت تجاوزکارانه اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی را تأیید کرده و دوم اینکه این اظهارات میتواند بهعنوان مستند و دلیل در مراجع حقوقی و قضایی مورد استناد قرار گیرد. این موضوع حتی قابلیت پیگیری در سطح مسئولیتهای فردی را نیز دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به حملات صورتگرفته در نقاط مختلف ایران تصریح کرد: جنایات جنگی انجامشده در جریان این تجاوز، با توجه به اظهارات دبیرکل ناتو، قابلیت انتساب به اعضای این ائتلاف و افرادی را دارد که دستور اجرای این اقدامات را صادر کردهاند.
وی همچنین تأکید کرد: این اعتراف در عین حال نشاندهنده عظمت، مقاومت و ایستادگی ملت ایران است؛ ملتی که تنها در برابر دو رژیم متجاوز مقاومت نکرد، بلکه در برابر مجموعهای از حامیان و پشتیبانان آنها نیز ایستادگی کرد.
بقایی در ادامه با انتقاد از تلاش برخی کشورهای اروپایی برای توجیه نقش خود در این جنگ، گفت: اینکه برخی دولتهای اروپایی مدعی شوند حمایتشان صرفاً در حوزههای فنی یا لجستیکی بوده است، به هیچ وجه از مسئولیت حقوقی و کیفری آنان نمیکاهد و از بار جرایمی که مرتکب شدهاند، کم نخواهد کرد.
بقایی در واکنش به طرح رژیم صهیونیستی برای اخراج فلسطینیان، این اقدام را مصداق «کوچ اجباری» دانست و تأکید کرد: استفاده از واژههایی مانند «آزادی انتخاب» برای خروج ساکنان غزه و کرانه باختری، صرفاً بازی با الفاظ است و هیچ تغییری در ماهیت این اقدام ایجاد نمیکند.
وی افزود: اینکه ادعا شود فلسطینیان میتوانند سرزمین مادری خود را ترک کنند، به معنای برخورداری از حق انتخاب نیست، بلکه نمونهای آشکار از کوچ اجباری مردم از سرزمین خود است؛ موضوعی که افکار عمومی جهان نیز بهخوبی آن را درک میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به نقش آمریکا در تحولات فلسطین اظهار کرد: تا زمانی که واشنگتن به حمایتهای سیاسی، نظامی و همهجانبه خود از رژیم صهیونیستی ادامه دهد، نباید انتظار تغییر در این روند را داشت.
بقایی تأکید کرد: استمرار این وضعیت، مسئولیت سازمان ملل متحد و بهویژه شورای امنیت را برای رسیدگی و پیگیری این اقدام و آنچه آن را جنایتی آشکار توصیف کرد، بیش از گذشته سنگین میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ازسرگیری روابط میان ایران و کانادا، با اشاره به سابقه قطع روابط دیپلماتیک میان دو کشور، اظهار کرد: بیش از یک دهه از زمانی میگذرد که دولت کانادا بهصورت یکجانبه و بدون دلیل موجه، روابط خود با جمهوری اسلامی ایران را تعلیق کرد.
وی افزود: در طول این سالها، بیشترین آسیب ناشی از این تصمیم متوجه ایرانیان مقیم کانادا بوده است؛ موضوعی که به گفته او نشان میدهد دولت کانادا توجهی به ملاحظات و مسائل انسانی نداشته است.
بقایی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچ درخواستی برای برقراری مجدد روابط با کانادا ارائه نکرده است، تصریح کرد: تاکنون درخواستی از سوی ایران در این زمینه مطرح نشده و چنانچه طرف کانادایی خواستار ازسرگیری روابط باشد، این موضوع در چارچوبهای مربوطه مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
وی درباره روند اجرای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا با اشاره به شرایط آغاز این فرآیند اظهار کرد: از همان ابتدا روشن بود که این مسیر دیپلماتیک بدون چالش نخواهد بود و هیچکس انتظار نداشت اجرای آن بهسادگی پیش برود.
وی افزود: این روند پس از وقوع دو جنگ و در فضایی آکنده از بیاعتمادی متقابل آغاز شده است؛ فضایی که تحت تأثیر سوابق عهدشکنی آمریکا و اقدامات کارشکنانه رژیم صهیونیستی شکل گرفته و طبیعی بود که در مرحله اجرای توافق با موانع و چالشهایی مواجه شویم.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اصل «تعهد در برابر تعهد» تصریح کرد: مبنای اجرای این یادداشت تفاهم آن است که هر یک از طرفین تا زمانی به تعهدات خود پایبند خواهند بود که طرف مقابل نیز به تعهداتش عمل کند.
وی ادامه داد: مفاد یادداشت تفاهم با دقت تنظیم شده و در آن بهصراحت بر ضرورت توقف جنگ در تمامی جبههها، از جمله لبنان، تأکید شده است. همچنین آمریکا موظف است اقدامات لازم را برای پایان دادن به جنایات صورتگرفته در لبنان انجام دهد.
بقایی اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران روند اجرای تعهدات را بهصورت مستمر و لحظهای رصد خواهد کرد و با بهرهگیری از همه ابزارهای در اختیار، از منافع ملی کشور صیانت میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تشریح سازوکار تصمیمگیری در حوزه سیاست خارجی کشور، تأکید کرد: تمامی تصمیمات مرتبط با وظایف وزارت امور خارجه در چارچوب روندی اتخاذ میشود که طی چند دهه گذشته در نظام جمهوری اسلامی تثبیت شده و همه ارکان حاکمیتی در موضوعات مهمی مانند جنگ، صلح و مذاکرات سرنوشتساز نقش و مشارکت دارند.
وی افزود: تصمیمگیری در این حوزهها به هیچ عنوان در اختیار یک وزارتخانه یا دستگاه خاص نیست، بلکه پس از بررسی دقیق ابعاد مختلف، سنجش منافع و هزینهها و با مشارکت نهادهای مسئول انجام میشود. وزارت امور خارجه نیز بر اساس مأموریت قانونی خود، سیاستها و دستورالعملهای ابلاغی از سوی مراجع بالادستی، از جمله شورای عالی امنیت ملی، را اجرا میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر ضرورت حفظ همبستگی داخلی اظهار کرد: در شرایط کنونی باید از هرگونه موضعگیری و اقدامی که به تقویت انسجام ملی کمک میکند، حمایت شود و در مقابل، از طرح مباحثی که فاقد واقعیت است و میتواند زمینهساز اختلاف و تفرقه در میان مردم باشد، پرهیز کنیم.
بقایی در واکنش به حملات اخیر علیه مردم سوریه، با انتقاد از عملکرد رژیم صهیونیستی، اظهار کرد: با رژیمی مواجه هستیم که طی دهههای گذشته همواره سیاست توسعهطلبی و مداخله در منطقه را دنبال کرده و در این مدت مرتکب اقدامات و جنایات متعددی شده است.
وی افزود: آنچه امروز در سوریه رخ میدهد، ادامه همان روندی است که به گفته او طی حدود هشت دهه از سوی رژیم صهیونیستی دنبال شده است؛ روندی که از اشغال سرزمین فلسطین آغاز شد، با حملات به لبنان ادامه یافت و اکنون نیز در قالب تجاوز به خاک سوریه تداوم پیدا کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با محکوم کردن این حملات، تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران تجاوزات صورتگرفته علیه سوریه را بهشدت محکوم میکند و همبستگی و همدردی خود را با مردم این کشور اعلام میدارد.
وی با اشاره به پیامدهای حقوقی این اقدامات تصریح کرد: این حملات نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه محسوب میشود و سازمان ملل متحد در قبال آن مسئولیت مشخصی بر عهده دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با انتقاد از عملکرد شورای امنیت سازمان ملل گفت: جای تأسف دارد که شورای امنیت در برابر طرفی که مرتکب این اقدامات و جنایات میشود، واکنش مؤثری نشان نمیدهد؛ وضعیتی که زمینه تداوم ناامنی و استمرار اقدامات نظامی در منطقه را فراهم کرده است.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره حملات آمریکا به خاک ایران، با اشاره به آثار این اقدامات بر روند اجرای تفاهمات میان دو طرف، اظهار کرد: بدیهی است که پایبند نبودن آمریکا به تعهدات خود، تأثیر منفی بر ادامه این فرآیند خواهد گذاشت و نمیتواند بدون پیامد باشد.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچ اقدام خصمانهای را بدون پاسخ نخواهد گذاشت و هرگونه تعرض علیه کشور با واکنشی قاطع، متناسب و فوری مواجه خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه این حملات مغایر با بند نخست یادداشت تفاهم است، افزود: تداوم چنین اقداماتی میتواند روند اجرای توافق را با چالشهای جدی روبهرو کند و بر ادامه مسیر تأثیر بگذارد.
بقایی همچنین با اشاره به مفاد بند ۱۳ یادداشت تفاهم تصریح کرد: آغاز گفتوگوها درباره توافق نهایی، منوط به اجرای چند بند از این سند است. در برخی حوزهها پیشرفتهای قابل قبولی حاصل شده که از جمله میتوان به پایان محاصره دریایی و صدور معافیتهای مرتبط با فروش نفت اشاره کرد.
وی اظهار کرد: با این حال، در اجرای برخی دیگر از تعهدات همچنان موانع و چالشهای جدی وجود دارد و لازم است طرف مقابل برای پیشبرد روند توافق، به تعهدات خود بهطور کامل عمل کند.
بقایی در واکنش به اظهارات رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، درباره بازرسی از تأسیسات هستهای ایران، اظهار کرد: همکاری جمهوری اسلامی ایران با آژانس مطابق روالی که در ماههای اخیر برقرار بوده، ادامه خواهد یافت.
وی افزود: ایران بهعنوان یکی از اعضای معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) و طرف توافقنامه پادمان، در خصوص مراکزی که دچار آسیب نشدهاند، همچنان بر اساس تعهدات خود با آژانس همکاری خواهد کرد و روند تعاملات گذشته ادامه مییابد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به موضوع دسترسی به تأسیسات آسیبدیده تصریح کرد: در این زمینه بارها اعلام شده است که آژانس به وظایف و مسئولیتهای خود بهطور کامل عمل نکرده و مدیرکل این نهاد نیز در قبال تجاوزات صورتگرفته در ماههای خرداد و اسفند، دچار قصور بوده است.
بقایی خطاب به مدیرکل آژانس گفت: انتظار ما این است که آقای گروسی به جای تکرار مواضع و بیانیههای سیاسی، رویکردی مسئولانهتر در پیش بگیرد و وظایف حرفهای و قانونی آژانس را با دقت بیشتری دنبال کند.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد برگزاری نشست میان کشورهای منطقه، اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران از هرگونه ابتکار و سازوکاری که به تأمین منافع مشترک کشورهای منطقه و تقویت همکاریهای جمعی منجر شود، استقبال میکند.
وی با اشاره به اینکه این پیشنهاد پیشتر نیز مطرح شده بود، افزود: برگزاری چنین نشستهایی در چارچوب سیاست اصولی ایران مبنی بر حلوفصل مسائل منطقهای بدون مداخله قدرتهای خارجی قرار دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: شرایط کنونی، فرصت مناسبی برای برگزاری این نشست است، زیرا کشورهای منطقه بهخوبی پیامدهای حضور نیروهای خارجی را تجربه کردهاند و دریافتهاند که این حضور نهتنها به برقراری امنیت کمک نکرده، بلکه موجب افزایش ناامنی و بیثباتی در منطقه شده است.
وی اظهار کرد: از نگاه جمهوری اسلامی ایران، تقویت گفتوگو و همکاری میان کشورهای منطقه، مؤثرترین راهکار برای حفظ امنیت و تأمین منافع مشترک ملتهای منطقه خواهد بود.
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره حضور هیأتهای خارجی در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: تاکنون شمار قابل توجهی از کشورها آمادگی خود را برای حضور در این مراسم در سطح رؤسای کشور، مقامات عالیرتبه و وزیران امور خارجه اعلام کردهاند.
وی افزود: روند دریافت و نهاییسازی اعلام مشارکت هیأتهای خارجی همچنان ادامه دارد و انتظار میرود تمامی کشورهای همسایه در این مراسم حضور داشته باشند.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین تصریح کرد: علاوه بر کشورهای منطقه، هیأتهایی از دیگر نقاط جهان نیز در آیین تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب شرکت خواهند کرد که نشاندهنده اهمیت و جایگاه این مراسم در سطح بینالمللی است.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره حضور هیئتهای خارجی در مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: تاکنون شمار قابل توجهی از کشورها آمادگی خود را برای حضور در این مراسم در سطح رؤسای کشور، مقامات عالیرتبه و وزیران امور خارجه اعلام کردهاند.
وی افزود: روند دریافت و نهاییسازی اعلام مشارکت هیأتهای خارجی همچنان ادامه دارد و انتظار میرود تمامی کشورهای همسایه در این مراسم حضور داشته باشند.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین تصریح کرد: علاوه بر کشورهای منطقه، هیأتهایی از دیگر نقاط جهان نیز در آیین تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب شرکت خواهند کرد که نشاندهنده اهمیت و جایگاه این مراسم در سطح بینالمللی است.
بقایی در واکنش به نحوه میزبانی آمریکا از تیم ملی ایران، با انتقاد از عملکرد دولت میزبان، اظهار کرد: یکی از سیاسیترین رویدادهای ورزشی سال رقم خورد و در همین چارچوب نیز برخوردی کاملاً سیاسی با تیم ملی ایران صورت گرفت.
وی افزود: از همان ابتدای رقابتها، روند صدور روادید برای اعضای تیم با مشکلاتی همراه بود و پس از آن نیز موضوع اسکان تیم ملی در مکانی خارج از محل برگزاری مسابقات، چالشهای دیگری را برای کاروان ایران ایجاد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با قدردانی از عملکرد ملیپوشان ایران گفت: بازیکنان تیم ملی با رفتار و عملکرد خود بهخوبی نماینده ملت ایران بودند و شایسته قدردانی و خداقوت هستند.
بقایی در ادامه با انتقاد از واکنش برخی مقامهای آمریکایی نسبت به حذف تیم ملی ایران اظهار کرد: ابراز خوشحالی آشکار مقامات حاکمیتی آمریکا از ناکامی تیم ملی ایران، نشاندهنده اوج رویکرد خصمانه آنان بود؛ رفتاری که به گفته وی با اصول و ضوابط پذیرفتهشده برای میزبانی رقابتهای بینالمللی ورزشی مغایرت دارد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره خط ارتباطی میان ایران و آمریکا در موضوع تنگه هرمز، اظهار کرد: این سازوکار ارتباطی ماهیت نظامی ندارد و میان بخشهای سیاسی دو کشور برقرار شده است. از طرف جمهوری اسلامی ایران، وزارت امور خارجه مسئول این خط ارتباطی است و از سوی آمریکا نیز یکی از مقامهای ذیربط این مسئولیت را بر عهده دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به منشأ شکلگیری این سازوکار تصریح کرد: ایجاد این کانال ارتباطی یکی از تفاهماتی بود که در جریان نشست سوئیس درباره آن توافق حاصل شد. مجموعه تدابیر پیشبینیشده، از جمله این خط ارتباطی، به اجرای منظمتر و روانتر مفاد مختلف یادداشت تفاهم و تسهیل روند اجرای تعهدات دو طرف کمک کند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره زمان آغاز مذاکرات نهایی میان ایران و آمریکا، اظهار کرد: برگزاری هر نشست باید بر اساس هدف مشخص و ضرورتهای موجود انجام شود و صرف تشکیل جلسه نمیتواند ملاک پیشبرد مذاکرات باشد. اگر منظور، آغاز گفتوگوها برای دستیابی به توافق نهایی است، این موضوع به اجرای کامل و استمرار مفاد بندهای یک، ۵، ۱۰ و ۱۱ یادداشت تفاهم بستگی دارد. طی روزهای آینده روند اجرای تعهدات و تحولات جاری بهدقت ارزیابی خواهد شد و بر اساس نتایج این بررسیها، درباره زمان مناسب برای آغاز مذاکرات مربوط به توافق نهایی تصمیمگیری میشود.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره سفر محمدباقر قالیباف به چین، اظهار کرد: این سفر در چارچوب مسئولیت آقای قالیباف بهعنوان نماینده ویژه جمهوری اسلامی ایران در امور چین انجام میشود. اطلاعرسانی درباره جزئیات، اهداف و برنامههای این سفر بر عهده مجلس شورای اسلامی است و این نهاد در زمان مقتضی توضیحات لازم را ارائه خواهد کرد.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره موضع عمان نسبت به تنگه هرمز، دالان دریایی ایجادشده از سوی آمریکا و روند آزادسازی داراییهای ایران، اظهار کرد: اجرای بند مربوط به آزادسازی داراییهای جمهوری اسلامی ایران در حال انجام است و در همین چارچوب، تیم کارشناسی ایران فردا در دوحه با مقامهای قطری دیدار و گفتوگو خواهد کرد.
وی درباره وضعیت تنگه هرمز نیز گفت: تعهدات ایران در این زمینه بهطور شفاف در متن یادداشت تفاهم مشخص شده است. بر اساس بند پنجم این سند، جمهوری اسلامی ایران متعهد شده است پس از امضای یادداشت تفاهم، اقدامات لازم را برای ازسرگیری تردد کشتیهای تجاری میان خلیج فارس و دریای عمان آغاز کند تا حداکثر ظرف ۳۰ روز، حجم رفتوآمد دریایی به سطح پیش از جنگ بازگردد. این فرآیند با در نظر گرفتن ضرورت رفع موانع فنی و پاکسازی مینها از سوی ایران انجام خواهد شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: اجرای این تعهد آغاز شده و بدون وقفه ادامه خواهد یافت و جمهوری اسلامی ایران توانایی انجام آن را بدون دخالت سایر کشورها دارد. به گفته وی، مسئولیت ایران در این زمینه کاملاً روشن است و کشور با جدیت آن را دنبال میکند.
بقایی همچنین با اشاره به رایزنیهای تهران و مسقط تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران از مدتها پیش در این زمینه با مقامهای عمانی مشورت کرده و مفاد بیانیه مشترک دو کشور نیز گویای این همکاریهاست. این رایزنیها برای تنظیم سازوکارهای لازم جهت عبور ایمن کشتیها ادامه خواهد یافت و ایران مصمم است مسئولیتهای خود را در این زمینه بهطور کامل اجرا کند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت فروش نفت ایران پس از اجرای یادداشت تفاهم، اظهار کرد: بر اساس تحولات صورتگرفته، روند فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران نسبت به گذشته با تسهیلات بیشتری همراه شده است.
وی افزود: در چارچوب مفاد یادداشت تفاهم، معافیتهای پیشبینیشده نیز صادر شده و اقدامات اجرایی مرتبط با آن در حال پیگیری و انجام است.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نقش و نظارت مجلس در اجرای یادداشت تفاهم نیز گفت: مجلس شورای اسلامی از ابتدا در جریان روند تهیه و اجرای این سند قرار داشته و اطلاع کامل از جزئیات آن دارد.
وی ادامه داد: رئیس مجلس، مذاکرهکننده ارشد در این موضوع هستند و از این جهت مسئولیتها و سازوکارهای مربوطه کاملاً مشخص است. همچنین این یادداشت تفاهم به تأیید شورای عالی امنیت ملی رسیده و از نظر حقوقی نیز موضع جمهوری اسلامی ایران در این زمینه کاملاً روشن و شفاف است.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره اخبار منتشرشده پیرامون برگزاری نشست منطقهای در عربستان با حضور ایران، اظهار کرد: تاکنون هیچ اطلاعرسانی یا دعوت رسمی در این خصوص دریافت نکردهایم و آنچه مطرح شده، صرفاً در حد گزارشها و اخبار منتشرشده در رسانهها بوده است.
انتهای پیام