گروه اجتماعی: مديركل مطبوعات و خبرگزاریهای داخلی با اشاره به ويژگیهای روحيه دادن و اميدبخشی به مردم و در عين حال صيانت از منافع ملی و امنيت ملی در روزنامه نگاری دوران جنگ تحميلی، اظهار كرد: بايد روزنامهنگاری ما تداوم بخش همان فعاليت باشد؛ كما اينكه دوران جنگ سخت به پايان رسيده اما جنگ ديگری از حوزه نرم در حال تحميل به ما است.
پدرام پاكآيين، مديركل مطبوعات و خبرگزاریهای داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به اينكه دروس آكادميك روزنامهنگاری محصول ترجمه نظرات انديشمندان غربی است، بر لزوم انطباق اين رشته با شرايط بومی جامعه تأكيد كرد و گفت: رشته روزنامهنگاری و ارتباطات يكی از زيرمجموعههای علوم انسانی است و علوم انسانی نيز با هنجارها و ارزشهای بومی پيوند محكمی دارد.
وی تصريح كرد: بنابراين دانش ارتباطات و روزنامهنگاری اگر مبتنی بر مبانی بومی باشد قطعاً در موقع به عينيت درآمدن و اجرا در ميدان عمل بهتر به كار مخاطب، رسانه و نظام رسانهای كشور ما خواهد آمد.
پاك آيين تقليد و تأسی صرف از بنيادها و روشهای روزنامهنگاری غير بومی به خصوص غربی را عامل گسستگی رسانه از فرهنگ عنوان و اظهار كرد: تقليد صرف از روشهای روزنامهنگاری غير بومی باعث میشود سخنان ما به پشتوانه فرهنگی و تمدنی كشور تكيه نداشته باشند و از اين حيث شاهد گسستی بين حوزه فرهنگ و رسانه باشيم.
وی ادامه داد: با توجه به اينكه رسانه بخش قابل توجهی از سبد مطالعه مردم را تشكيل میدهد گسستگی رسانه از حوزه فرهنگ به مرور زمان باعث تغيير ذائقه و كاهش رشد فرهنگی كشور میشود.
| پدرام پاك آيين: |
| اگر صفحات مطبوعات در دوران دفاع مقدس را رقم بزنيم دست آوردهای ارزشمندی از روزنامه نگاری دينی را به عينه خواهيم ديد و خواهيم توانست بسياری از معيارهای روزنامه نگاری اميد افرين، تفاهم اميز و حامی منافع ملی را از آن حوزه استخراج كنيم |
مديركل مطبوعات و خبرگزاریهای داخلی به پيشينه چند ده ساله روزنامه نگاری در كشور اشاره و عنوان كرد: اگر به گذشته روزنامهنگاری كشورمان مراجعه و تاريخ روزنامهنگاری ايران را بررسی كنيم خواهيم ديد كه روزنامهنگاری در ايران بيمار متولد نشد، بلكه در هنگام تولد بر هنجارها، ارزشها و پشتوانههای فرهنگ اصيلمان اتكا داشت. از جمله در روزنامهنگاری دوران مشروطيت از ادبيات اصيل و پاكيزه توأم با طنز قوی و عامه فهم و ظرافتها، نكته سنجیها و نكتهگويیهای خاص فرهنگ اسلامی و ايرانی استفاده میشد.
وی افزود: البته در همان دوران نيز مطبوعات از ضعفها و اشكالاتی مانند، تخريب چهرههای سياسی و اجتماعی، خلط مبحث نقد با تخريب و گاهی هوچیگری و جنجال آفرينی بركنار نبودهاند.
پاكآيين با آهسته برشمردن آهنگ رشد مطبوعات در تاريخ كشور ايران، اظهار كرد: در مجموع اگر شاخصههايی مانند: ادبيات، طنز، درك ذائقه مخاطب ايرانی و تبديل آثار و ميراث فرهنگی ادبی كشور به گفتمان رسانهای را در نظر بگيريم میبينيم كه امروز با گذشت بيش از 100 سال از ورود مطبوعات به كشور در اين حوزه رشد و پشرفت نداشتهايم و آهنگ رشد میتوانست بيش از اينها باشد.
وی به رورنامهنگاری دوران دفاع مقدس به عنوان سبكی از روزنامهنگاری بومی كشور اشاره و اظهار كرد: يك تجربه ديگر كه در عرصه روزنامهنگاری ما قابل بهرهبرداری است و میتوان مبانی روزنامهنگاری را هم در حوزه آموزش و هم در حوزه كار عملی از آن استخراج كرد فعاليتهای رسانهای دوران دفاع مقدس است كه نوعی از روزنامه نگاری بحران است.
مديركل مطبوعات و خبرگزاریهای داخلی ادامه داد: ما میدانيم در دوران دفاع مقدس روزنامه نگاران ما چه قدر از حيث اميدبخشی، روحيه دادن به مردم و در عين حال صيانت از منافع ملی و امنيت ملی موفق عمل كرد و اگر صفحات مطبوعات در دوران دفاع مقدس را رقم بزنيم دستآوردهای ارزشمندی از روزنامهنگاری دينی را به عينه خواهيم ديد و خواهيم توانست بسياری از معيارهای روزنامهنگاری اميدافرين، تفاهمآميز و حامی منافع ملی را از آن حوزه استخراج كنيم.
وی تصريح كرد: بايد روزنامهنگاری ما تداوم بخش همان روزنامهنگاری باشد كما اينكه دوران جنگ سخت به پايان رسيده اما جنگ ديگری از حوزه نرم، اقتصادی و فرهنگی از سوی نظام سلطه در حال تحميل به ما است.
وی در پاسخ به اين پرسش كه با توجه به زمان حساس انتخابات و نقش رسانه در اين عرصه چه چيزی میتواند جلوی سوء استفادههايی از مبانی خبرنويسی برای تخريب يا خوب جلوه دادن يك كانديدا را بگيرد اظهار كرد: دو مؤلفه اخلاق و قانون اهالی رسانه ما را از اشكالات مربوط به اصول روزنامه نگاری غرب باز خواهد داشت.
وی قانون را ضمانت اجرای دنيوی برای خبرنگاران دانست و عنوان كرد: قانون ضمانت اجراهای مشخص دنيوی دارد و اخلاق هم ضمانت اجرای اخروی دارد و اگر چنانچه آموزشهای روزنامهنگاری و تجارب روزنامهنگاری ما توأم با تقوا و خود نگهداری باشد ضمانت اجرای آن هم به درستی برای ما معنی خواهد شد.
مديركل مطبوعات و خبرگزاریهای داخلی معنای تقوای رسانهای را خويشتنداری رسانهای دانست و تشريح كرد: خويشتنداری رسانهای به اين معنی است كه اگر به خبری برخورديم كه خبر به لحاظ كمك به افزايش فروش يا بازديد بيشتر از رسانه ما جذاب به نظر آمد اما از حيث صحت و دقت خبر مطلوبی نبود از انتشار آن چشم پوشی كنيم.
وی ادامه داد: اين جنبه اخلاقی موضوع است كه چشمپوشی از خبر باعث میشود به تكليف قانونی خود عمل كرده باشيم اما اثر حرفهای آن هم اين است كه اعتماد مخاطب حفظ میشود. يعنی ممكن است انتشار يك خبر موجب افزايش ميزان فروش يا بازديد از يك رسانه شود، اما اگر كذب بودن خبر برای مردم روشن شود اعتماد عمومی به آن رسانه از بين میرود و بازگردادن اعتماد كار دشواری است و مانع تثبيت رسانه و مخاطب سازی پايدار خواهد بود.
پاكائين در پايان سخنانش با اشاره به مضامين مطرح در قرآن و حديث در خصوص خبررسانی گفت: بسياری از اين آموزهها در تعريف خبر و ارزشهای خبری به ما كمك میكند اما تبيين آن نيازمند يك بحث علمی و مطالعاتی است.