اسلام در مخالفت با تناسخ موضع صریحی دارد

گروه اندیشه: یک کارشناس مذهبی گفت: موضع صریح دین اسلام در رابطه با پدیده تناسخ این است که هیچ یک از وجوه این نظریه را نمی‌پذیرد و مسلمانان معتقدند پس از مرگ جسم انسان در خاک باقی مانده و روح وی به برزخ منتقل می‌شود.

تهمینه ناجی، کارشناس مسائل مذهبی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) شعبه زنجان، گفت: تناسخ به‌معنای تغییر شکل فیزیکی یا روحانی انسان‌ها پس از مرگ و حلول روح آن‌ها در جسم جانداران دیگر و آغاز زندگی دوباره است و موضع صریح دین اسلام در رابطه این پدیده این است که هیچ یک از وجوه این نظریه را نمی‌پذیرد و مسلمانان معتقدند پس از مرگ جسم انسان در خاک باقی مانده و روح وی به برزخ منتقل می‌شود.

وی افزود: شبهات مطرح در طول تاریخ و در‌خصوص موضع اسلام در برابر مسئله تناسخ ریشه در برداشت نادرست برخی افراد از روایات اسلامی دارد.

این کارشناس مذهبی در رابطه با مصادیق عذاب و نعمت در جهان آخرت، اظهار کرد: در این مورد دو تفسیر متفاوت وجود دارد که هر دو قابل پذیرش عقلانی هستند، دیدگاه اول مقارن با نظر آیت‌الله طالقانی که در کتاب تفسیر پرتو قرآن بیان کرده‌اند بوده و بیان می‌دارد که درک نعمات بهشتی تنها در غالب تصور لذات آن‌هاست و تجربه فیزیکی در این مورد صورت نمی‌گیرد.

ناجی در ادامه گفت: دیدگاه دوم نظر کسانی‌ست که معتقدند تمام توصیفات ذکر شده از عذاب‌ها و نعمات عالم اخروی واقعی بوده و با درک فیزیکی همراهند و تمثیل محسوب نمی‌شوند‌.

وی افزود: دو صفت حکمت و عدالت خداوند ثابت می‎کند که مرگ پایان زندگی نبوده و تنها انتقال به عالم دیگر و آغاز زندگی جاویدان است و همچنین «حکیم» بودن خداوند سبحان به این معناست که کار عبث و بیهوده در ذات او وجود ندارد؛ در حالی‌که اگر مرگ پایان زندگی بود، آفرینش و زندگی عبث و بی‎هدف به‌نظر می‌آمد.

این مدرس حوزه علمیه الزهرا(س) زنجان تصریح کرد: فلسفه آفرینش با مرگ و انتقال به عالم دیگر معنا می‌یابد و اگر مرگ پایان زندگی بود، عدالت را زیر سؤال می‌رفت.

این کارشناس مذهبی اظهار کرد: اگر مرگ پایان زندگی بود، عدالت خداوند سبحان زیر سؤال می‎رفت زیرا این جهان ظرفیت مجازات برخی گناهکاران را ندارد و اگر قضاوت اخروی نباشد این حکم با عدالت در تضاد است.

ناجی عنوان کرد: این دنیا نه تنها ظرفیت مجازات برخی از گناهکاران را ندارد، بلکه گنجایش پاداش بعضی از نیکوکاران را هم ندارد.

وی در رابطه با معنای اخروی مرگ گفت: در ادبیات عرب مرگ به‌معنای «خاموشی آتش» یا «از کار افتادن» است و گاهی خواب انسان نیز مرگ تلقی می‌شود، همچنین در برخی آیات زمین یا درختی که سبز نباشد یا بت‌‎هایی که قدرت حرکت ندارد، مرده خوانده شده‎اند.

این مدرس حوزه علمیه الزهرا(س) زنجان تصریح کرد: در ادب قرآنی، مرگ به دو مفهوم به کار برده شده است؛ یکی به‌معنای زمان احتضار و زمانی‌که روح از جسم جدا می‌شود و دیگری در مفهوم سال‎های پایانی زندگی، چندان که خداوند متعال در سوره شریفه بقره می‎فرمایند: «وقتی ایام مرگتان فرا می‌‎رسد، وصیت خود را بنویسید».

این کارشناس مسائل مذهبی تأکید کرد: علت خوف از مرگ، عدم اطمینان از کیفیت منزل اخروی است، همانطور که در روایتی از پیامبر اعظم(ص) نقل شده است که می‎فرمایند: «مرگ نوعی انتقال است و اگر انسان از اعمال خود و آبادانی سرای به مقصدش مطمئن باشد، از مرگ نمی‏ترسد و به استقبال آن می‎‌رود».

ناجی در پایان، یادآور شد: یکی از مسائل مهم درباره مبحث مرگ، نحوه مرگ است که باید شرافت‌مندانه باشد و شرافت‌مندانه‌ترین مرگ نزد پروردگار سبحان شهادت بوده و در قرآن کریم نیز شهدا زندگان جاودانه معرفی شده‎اند.