راهبرد امت‌سازی و نقش حضور فعال مردمی در تحقق گام دوم انقلاب

به گزارش ایکنا آیین بزرگداشت امام مجاهد شهید، دوشنبه ۲۶ مردادماه در حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد که گزارش بخش اول این نشست با عنوان بیانیه گام دوم؛ کتیبه آغاز «چله دوم» و سند جامع حکمرانی برای تمدن اسلامی تقدیم مخاطبان شد. در ادامه این برنامه عزیز جعفری فرمانده قرارگاه فرهنگی و اجتماعی بقیةالله الاعظم با موضوع حکمرانی مردم پایه به ایراد سخن پرداخت که مشروح سخنان را در ادامه می‌خوانیم:

در آغاز، درود و سلام می‌فرستیم به پیشوای امت و سالار شهیدان، حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی). امید است خداوند متعال توفیق دهد تا در این نشست‌ها و جلسات، بخشی از معارف این مرد بزرگ تاریخ را فرا بگیریم و نکات کلیدی بیانات ایشان را در مسیر حرکت خود قرار دهیم؛ چرا که بیانات ایشان دریایی عظیم از حکمت، سیاست، فرهنگ، جامعه‌داری و حکومت‌داری است و ما باید سهم خود را در پیشبرد این مسیر بر عهده بگیریم.

اگر بخواهیم زیربنای مکتب مبارزاتی و انقلاب امام خمینی (ره) را در یک جمله بیان کنیم، باید بگوییم زیربنای تمام فعالیت‌های ایشان «قیام لله» است. هدف غایی ایشان، برپایی حکومتی بود که در آن توحید و تسلیم در برابر اراده الهی جاری باشد.

‌فرآیند مبعوث شدن امت و نقش حضور مردم

در این میان، یکی از حیاتی‌ترین دغدغه‌های امام شهیدمان، موضوع «امت‌سازی» است. در طول ۳۷ سال گذشته، تلاش‌های ایشان در راستای امت‌سازی، منجر به برانگیختگی امتی شد که امروز انقلاب اسلامی را در شرایط سخت و حساس پیش می‌برند. پرسش اساسی این است که این امت چگونه مبعوث شد؟ اگرچه اراده خداوند متعال نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر دل‌ها داشت، اما نمی‌توان نقش اساسی و راهبردی امام شهیدمان در آماده‌سازی و ساخت این امت را نادیده گرفت.

با بررسی بیانات ایشان، متوجه می‌شویم که محور اصلی این حرکت، «باور به حضور مردم» است. در بیانات سال ۶۳، ایشان بر اهمیت حضور مردم در صحنه تأکید و تصریح کردند که هیچ حکومتی نمی‌تواند جدا از مردم عمل کند. ایشان با استناد به آیه شریف «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ حَسْبُکَ اللَّهُ وَ مَنْ تَبِعَکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ»، تبیین می‌کنند که خداوند کریم، مؤمنان را در کنار خود قرار داده است و در مسیر بعثت و برانگیختن مردم، مؤمنان در کنار خداوند هستند. این ایمان عمیق به نقش مردم، در طول دهه‌ها تداوم یافت تا اینکه در سال‌های منتهی به «گام دوم انقلاب»، دغدغه‌ای ویژه در بیانات ایشان شکل گرفت.

سیر زمانی آماده‌سازی برای گام دوم (از سال ۹۰ تا ۹۸)

از سال ۹۰ در کرمانشاه و سپس در خراسان شمالی، ایشان مقدمات ذهنی مردم را برای ورود به گام دوم آماده کردند. ایشان در سال ۹۰ صراحتاً فرمودند: «مسئله اصلی ما، مسئله مردم است؛ حضور، میل، اراده و عزم راسخ مردم در این مبعوث شدن نقش دارد.» در سال‌های ۹۲ و ۹۳ نیز بر این نکته تأکید شد که پیشبرد انقلاب نیازمند یک کار وسیع و جبهه‌ای است که تنها با حضور و ابتکارات مردم امکان‌پذیر است. ایشان در سال ۹۳ تأکید کردند: «وقتی کار به دست مردم سپرده شود که صاحبان کشورند، کارها به سامان خواهد رسید.»

‌در تحلیل دقیق‌تر، مشاهده می‌کنیم که از سال ۹۳ تا ۹۷، به دلیل پیچیدگی‌های مربوط به فضای برجام و انتخابات، توازن خاصی در محورهای گفت‌وگو برقرار بود، اما از ابتدای سال ۹۷، شاهد بازگشت شدید و مستمر تأکید بر ضرورت حضور مردم و به‌ ویژه نقش‌آفرینی جوانان هستیم. رهبری انقلاب با نگاهی راهبردی، بر لزوم حضور لشکری از جوانان مؤمن و انقلابی تأکید کردند که با ورود به میدان، آرمان‌های انقلاب را مطالبه کرده و در تحقق آن‌ها گام بردارند. این رویکرد در دیدارهای مختلف، از جمله سخنرانی در مجلس خبرگان، نشست‌های بزرگ بسیج در استادیوم‌ صد هزار نفری و همچنین در تحلیل قیام‌های مردمی در قم و تبریز تبلور یافت.

‌از دیدگاه ایشان، ظرفیت بالفعل کشور، «جوانان» هستند. این آماده‌سازی برای حرکتی بزرگ بود که می‌توان آن را «انقلابی در دل انقلاب» یا به تعبیر استاد بزرگوار، «پوستاندازی انقلاب» نامید. ایشان جوانان را در میدان‌های مختلف، از شبکه‌های اجتماعی و فرهنگی تا حرکت‌های «آتش‌به‌اختیار» در مسیر حق، پیش‌رو دانستند و از آن‌ها خواستند با احساس مسئولیت و در قالب یک «جهاد جدید»، این مسیر را پیش ببرند.

‌با صدور بیانیه گام دوم در ابتدای سال ۹۸، رویکرد بیانات ایشان به سمت «عملیاتی کردن» اهداف حرکت کرد. در دیداری با جوانان و دانشجویان در اسفند ماه ۹۸، ایشان گام دوم انقلاب را بدین گونه تعریف کردند: گام دوم یعنی بازگشت همان انگیزه‌ای که سال‌ها پیش ملت ایران را از زیر لگد استعمارگران خارج کرد تا امروز دوباره برای رسیدن به آینده‌ای روشن برای ملت ایران احیا شود. در این راستا، ایشان بر چهار محور اصلی تأکید ورزیدند: «عظمت انقلاب»، «چشم‌انداز انقلاب»، «نقش جوانان در تحقق این چشم‌انداز» و تبدیل این کلیات به برنامه‌های اجرایی.

تقابل دو سیاست راهبردی: حضور در برابر عزلت

نکته‌ای که امام(ره) و در ادامه مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) در سال‌های اخیر (به‌ویژه در دیدارهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲) به ما یاد دادند، این است که حضور مردم در صحنه، معجزه‌آفرین است. ایشان به ملت فهماندند که برای رسیدن به نتایج مطلوب، باید در میدان حضور داشت؛ چرا که عقب‌نشینی، اتکا به دیگران یا کنج عزلت گزیدن، هیچ سودی ندارد. این باور، حاصل صحبت‌های جهت‌دار و هدفمند رهبری در ۱۵ سال اخیر و به‌ ویژه در ۷-۸ سال گذشته است.

‌در اینجا ما با دو سیاست راهبردی متضاد روبرو هستیم:

۱. سیاست راهبردی امام و رهبری: که هدف آن «آوردن مردم به صحنه و سپردن پرچم مبارزه به دست آنان» است.

۲. سیاست راهبردی دشمن: که هدفش «خارج کردن مردم از صحنه و تعطیلی میادین» است. تلاش برای تخریب یا به تمسخر کشاندن راهپیمایی اربعین و جشن‌های غدیر، همگی در راستای همین سیاست دشمن برای تهی کردن میدان‌هاست.

الزامات میدان و نقطه‌زنی در هدف

در کنار حضور مردمی، یک نکته اساسی وجود دارد و آن «جهت‌دهی دقیق» است. کشاندن مردم به صحنه باید با توان‌بخشی به تریبون‌داران و صاحبان کلام همراه باشد. همان‌طور که موشک‌های ما «نقطه‌زن» هستند، هدف‌های ما در میدان نیز باید دقیق و مشخص باشد. اهداف فرعی نباید جایگزین اهداف اصلی شوند. هدف ما باید روشن باشد: «حاکمیت اسلام، عزت ملی، اعتلای ملت ایران و مقابله با استکبار». هر فردی با توجه به مخاطب خود، باید در مسیر این اهداف اثرگذار باشد و در مسیر «توسل بالحق» حرکت کند.‌

با نگاهی به حوادث اخیر و توفیقات الهی (مانند مقابله با جنگ‌های کوتاه مدت و حوادث پیش‌رو)، می‌بینیم که اگر حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خداوند متعال این مردم مبعوث‌شده را برای مقابله با حوادث به کار می‌گیرد.

‌بنابراین، وظیفه اهل پژوهش و تحقیق است که با محوریت بیانات رهبری، تحلیل کنند که این «مبعوث شدن» و «آماده‌سازی مردم» چگونه اتفاق افتاد و نقش خون شهدا در این بعثت چه بود. امید است که این مسیر «انقلاب در انقلاب» با پشتیبانی و حمایت گسترده مردم در میدان‌ها، با دستان مبارک حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به امام زمان(عج) سپرده شود و پرچم عزت و کرامت تداوم یابد.

در ادامه مراسم از پوستر ششمین همایش سالانه اندیشگاه بیانیه گام دوم انقلاب با عنوان آینده‌نگاری با حضور اساتید رونمایی شد.