ضرورت تبیین اخلاق کاربردی در جامعه

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجت‌الاسلام احمدحسین شریفی، نشست تخصصی همایش ملی سیره و معارف رضوی با موضوع مبانی و شاخص های زندگی معنوی در سخن و سیره رضوی که صبح امروز، هشتم اسفند ماه در دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: امروز گفتمان معنویت گرایی به یک گفتمان جهانی تبدیل شده است که بشر درصدد رفع خلاءهای معنویت گرایی برآمده، لذا رشد چشم‌گیر معنویت گرایی در کنار پیدایش هزاران فرقه مسئله قابل توجهی است.

وی با بیان اینکه پنج هزار دین در سه دهه اخیر به وجود آمده است، عنوان کرد: گرایش روزافزون به معنویت اسلامی علی‌رغم تبلیغات گسترده سایر ادیان در دنیا، دلیل اصلی برگزاری همایش ملی سیره و معارف اسلامی است که باید فعالیت‌های فرهنگی بیشتری در زمینه دین مبین اسلام انجام شود.

عضو گروه عرفان مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به اینکه چهار هزار و 500 عنوان کتاب با موضوع معنویت‌های نوظهور در کشور منتشر شده است که برخی به چاپ صدم هم رسیده‌اند، گفت: ضعف مسئولان در زمینه تبلیغ دین اسلام در کنار گرایش به فرقه‌های مختلف مشاهده می‌شود.

شریفی با بیان اینکه هرچند در خصوص زندگی ائمه(ع) مطالب و کتاب‌های زیادی منتشر شده است اما باید توجه داشت که کتاب معتبری در خصوص اخلاق حسینی وجود ندارد، ابراز کرد: بعد اصلی زندگی ائمه(ع)، بعد اخلاقی و اجتماعی است که متأسفانه در جامعه توجه کمتری به این مسائل شده است.

وی با اشاره به اینکه برخی آسیب‌های اخلاقی و معنوی بسیار جدی در جامعه ظهور و بروز کرده است، تصریح کرد: متاسفانه در حال حاضر اوج بحران اخلاقی در جامعه مشاهده می‌شود، به گونه‌ای که حتی اشخاص زیادی برای زیارت بارگاه ائمه(ع) قصد سفر می‌کنند اما آداب حضور و آداب زیارت را نمی‌دانند.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی(ره) قم، به ضرورت اخلاق کاربردی که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، پرداخت و ادامه داد: هرچند محبت به اهل بیت(ع) در بین مسلمانان وجود دارد اما آموزش صحیح، بیداری و بصیرت باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا مسئله زیرمیزی گرفتن پزشکان، رشوه‌خواری، زمین‌خواری و ... در جامعه به نقطه اوج آسیب رسیده است.

شریفی با تأکید بر اینکه معنویت‌های دنیا به زیبایی سیره اخلاقی اهل بیت(ع) نیست، تصریح کرد: اختلاف استعدادها و زمینه‌های رشد موجب تنوع کیفی زندگی معنوی شده است، از همین رو زندگی معنوی برای همگان یکسان نیست، اما با وجود سلائق و معنویت‌های متنوع، اگر به سیره اخلاقی ائمه(ع) توجه شود، دیگر نیازی به سایر معنویت‌ها برای رسیدن به آرامش وجود ندارد.

عضو گروه عرفان مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به شاخص‌های ایجابی و سلبی در سخن و سیره رضوی گفت: در شاخص‌های ایجابی بحث‌های خدامحوری، عقلانیت، همه جانبه بودن، مرگ اندیشی و مهرورزی قابل توجه است، از طرفی مخالفت با ایده صلح کلی و جریان‌های انتخابی در شاخص‌های سلبی سخن و سیره رضوی قرار می‌گیرد.

وی خدامحوری را شاخص بارز معنویت در سیره رضوی دانست و عنوان کرد: نادیده گرفتن خدا در معنویت‌های دروغین به چشم می‌خورد، در حالی که خدامحوری در معنویت اصیل اسلامی به معنی عرفان، شناخت توحید و موحد است، پس درجات توکل به خدا سطوح متفاوتی دارد که با انجام اعمال صالح به دست می‌آید.

شریفی با اشاره به شاخص عقلانیت در سیره رضوی ادامه داد: معنویت حقیقی، معنویت عقلانی است. بر همین اساس معنویت بدون عقلانیت، معنویت انسانی نخواهد بود زیرا عقلانیت بدون معنویت از انسان موجودی تک ساحتی و خشک و خشن می‌سازد بنابراین در قرآن حدود 300 آیه درباره دعوت به تعقل وارد شده که عقل را جزو منابع دینی محسوب کرده است.

وی با بیان اینکه نگاه ائمه(ع) به عقلانیت، نگاه کاربردی است، بر اینکه معنویت‌های غیراسلامی، هیچ کدام شمولیت ندارند، تأکید و تصریح کرد: بسیاری از این ادیان معنویت را امری فردی و پیروی از رویای شخصی می‌دانند، اما معنویت رضوی همه جانبه است.

شریفی با اشاره به اینکه در اغلب معنویت‌های قدیم و مدرن، معنویت هیچ ارتباطی با کار و تلاش ندارد، ابراز کرد: کار و تلاش در زندگی معنوی امام رضا(ع) نیز مشاهده می‌شود، همچنین مرگ اندیشی در معنویت رضوی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی(ره) قم مهرورزی با خلق را از معیارهای زندگی معنوی در سیره امام رضا(ع) معرفی کرد و گفت: امام رضا(ع) مهرورزی به خویشاوندان و خدمت به مؤمنان را از خصوصیات فرد مسلمان می‌دانست و پس از دعای باران خطاب به جمع حاضر فرمودند: «در این دنیا به مؤمنان کمک کنید و اگر می‌خواهید از خواص مؤمنان شوید، خدمت به خلق را فراموش نکنید».

شریفی برجسته کردن خیر را مورد تأکید امام رضا(ع) دانست و خاطرنشان کرد: اطلاع رسانی، توجه به مسئله‌ای خاص و آگاه کردن عموم مردم بر عهده رسانه هر کشور است، لذا هرچند نباید مسائل زیان بار نادیده گرفته شود، اما آموزش و توجه به خیر یک وظیفه دینی و مورد توجه اصحاب رسانه قرار گیرد.