عرفان اهل بیت(ع) قابل ارائه به جهانیان است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از قم، به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی آیت‌الله فاضل گلپایگانی، محقق و استاد حوزه علمیه در نشست علمی عرفان اهل بیت(ع) که به همت گروه عرفان پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد گفت: باید تأسف خورد، پس از 35 سال از پیروزی انقلاب با داشتن بستر غنی معارف ائمه اطهار(ع)‌ سر سفره دیگران نشسته‌ایم.

وی ادامه داد: ارائه عرفان اصیل اهل‌ بیت(ع)‌ باید از سوی حوزه علمیه صورت گیرد؛ چرا که صدر و ذیل عرفان ائمه اطهار(ع) بر محور سخنان این بزرگواران است.

آیت‌الله فاضل گلپایگانی با تأکید بر دست یافتنی بودن عرفان اهل‌ بیت(ع) اظهار کرد: همان‌گونه که فقه شیعه از سوی فقها به تبعیت از فقه و کلام اهل‌ بیت(ع)‌ و بر اساس روایات بیان شده است، می‌توان با ایجاد بستر مناسب عرفان اصیل اهل‌ بیت(ع)‌ را نیز در حوزه ایجاد کرد.

وی افزود: ما در تلاش هستیم تا نهال عرفان ائمه اطهار(ع)‌ را در کشور بکاریم؛ چرا که عرفان اهل‌ بیت(ع)‌ عرفانی است که می‌تواند مورد استفاده همه جهانیان قرار گیرد.

پژوهشگر حوزوی با بیان این‌که منابع عرفان اهل‌ بیت(ع)‌ قرآن، روایات، مناجات‌ها، ادعیه، فطرت و سیره معصومان(ع)‌ است، گفت: عرفان اهل‌ بیت(ع)‌ به دو قسم نظری و عملی تقسیم می‌شود؛ عرفان نظری به معنای شناخت شهودی خدا، اسماء حسنی، صفات علیا و تجلیات او است.

وی تصریح کرد: عرفان عملی یعنی شناخت انسان کامل، عبودیت و بندگی خالصانه او(در مسر انقطاع الهی و بریدن از ما سوا و دست یافتن به چشمه جوشان حکمت و تقرب کامل الهی و مقام عندیت است).

بقای عالم به حیات و بقای خاندان نبوت است

در ادامه این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی آملی از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم گفت: حیات و بقای عالم به حیات و بقای پیامبر(ص)‌ و اهل‌ بیت(ع)‌ است. این بزرگواران اول و آخر هستند؛ ولی اول و آخرت بالذات نیستند. در این عالم جایگاه آن‌ها را انبیا می‌دانستند؛ از این‌رو در موارد حساس و‌ خطرها دست به دامن چهارده معصوم(ع)‌ می‌شدند. حضرت آدم(ع)‌ تا زمانی که خدا را به پنج تن آل عبا قسم نداده بود، توبه‌اش پذیرفته نشد.

وی تأکید کرد: نام پیامبر(ص)‌ و اهل‌ بیت(ع)‌ سبب شکاف رود نیل شد؛ در عالم برزخ و قیامت اهل‌ بیت(ع)‌ میدان‌دار هستند؛ بازگشت به خدا و رب جز از راه ائمه(ع)‌ امکان‌پذیر نیست؛ آن‌که سرانجام دستور رفتن به بهشت و جهنم را صادر می‌کند، اهل‌ بیت(ع)‌ هستند و اگر موجودات بخواهند بازگشت راستین به خدا داشته و به رضوان الهی برسند، تنها باید از راه پیامبر(ص)‌ و آل ایشان حرکت کنند.

استاد حوزه با تأکید بر اینکه عرفان ناب اهل‌ بیت(ع)‌ در ظاهر و باطن هماهنگ هستند، بیان کرد: این بزرگواران تنها رهبر باطن نیستند، رهبری ظاهر نیز برای این بزرگواران تعریف شده است.

حسینی آملی درباره نوسازی عرفان، گفت: ما نیز اهل‌ بیت(ع)‌ را برتر از مرتبه خلق و خلفیة الله می‌دانیم و شأن پیامبر(ص) برتر از تک تک اسمای الهی است.

لزوم تحقیق جامع درباره عرفان اهل بیت(ع)

در پایان نشست حجت‌الاسلام رمضانی، استاد حوزه و دانشگاه نیز در سخنانی بیان کرد: سخنان آقای فاضل گلپایگانی خطابه خوبی بود؛ بنده اعتقاد دارم همه آن‌چه در کتاب‌های عرفانی بیان شده و مورد قبول بزرگان است، دریافتی از تعالیم ویژه اهل‌ بیت(ع) که آن را به اصحاب خاص و ویژه خود تعلیم دادند است و ما نیز باید یک تحقیق جامعی در این زمینه ارائه دهیم.

وی افزود: باید نسبت به مباحثی که در کتاب‌های عرفانی بیان شده است تحلیل دقیق داشته و با موشکافی موضوعات را پیگیری کنیم. سخنان مرحوم مجلسی در تبیین روایت مبدأ و معاد، ریشه در فرمایشات بزرگان اهل معرفت دارد. اگر شهیدان اول و ثانی در دمشق لو نرفته و به شهادت نمی‌رسیدند، چه بسا ما این‌ها را سنی می‌دانستیم.

استاد حوزه با تأکید بر شناخت و درک سخنان عارفان گفت: برای یک کار جدید خوب است که برخی از تعابیر که با مسلمات مذهب حقه در تعارض است را حذف کنیم و بر عکس جاهایی که به صورت قاعده کلی بیان شده را برای اهل‌ بیت(ع)‌ تطبیق کنیم. نزدیک‌ترین شخص به حقیقت پس از پیامبر(ص)‌ شخص امیرمؤمنان(ع)‌ هستند. در روایت آمده: «علی بن ابی‌طالب(ع) امام عالم و سر انبیا هستند».

وی تصریح کرد: کار جدید این است که برخی از امور مهم که با مسلمات تعارض دارد را حذف کرده و مسائلی که بزرگان به سبب حجاب‌های زمان نتوانستند بیان کنند را بیان کنیم. وقتی گفته می‌شود «عرفان بر اساس تعالیم اهل‌ بیت(ع) باشد»، یا می‌خواهیم علمی را سامان ببخشیم و یا می‌خواهیم پیام‌های عرفانی را که در تعالیم اهل‌ بیت(ع) است را استخراج کنیم، یا هر دو کار را با هم انجام دهیم.

رمضانی یادآور شد: اگر تنها هدف ما از بیان عرفان اهل‌ بیت(ع)‌ استخراج پیام‌های عرفانی باشد، این کار قبلا انجام گرفته و به وسیله کتاب‌ها در اختیار ما قرار گرفته است؛ ولی اگر می‌خواهیم تدوین علم داشته باشیم، باید به نحوه دیگری عمل کنیم.