آنچه با عقل منطبق نباشد، مورد تائید اسلام نیست

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، اولین جلسه، درس‌هایی از کتاب شریف بحار‌الانوار توسط حجت‌الاسلام والمسلمین محمد‌جواد محمدی‌گلپایگانی، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران در سرچشمه برگزار شد.
بر اساس این گزارش، حجت‌الاسلام گلپایگانی، اظهار کرد: کتاب «بحار‌الانوار» را باید یکی از ارزشمند‌ترین منبع از منابع حدیث و روایات ائمه اطهار(ع) دانست.
وی افزود: این کتاب به همت عالم ربانی، علامه محمد باقر مجلسی به رشته تحریر در آمده و حجم وسیعی از احادیث و روایات اهل بیت جمع‌آوری، انتخاب و با نظام سنجیده و خوبی در یک مجموعه گرد‌آوری شده است. علامه مجلسی، به جهت ترس از بین رفتن این احادیث و روایات بوده که دست به چنین کار بزرگی زده است. دراین مجموعه از منابع دیگر شیعه مانند «کتاب‌های اربعه» و «نهج‌البلاغه» کم‌ترین استفاده شده است. دلیل این کار کاسته نشدن مراجعه به این منابع ارزشمند بوده است.
وی همچنین در خصوص این کتاب اضافه کرد: در «بحارالانوار» از منابعی استفاده شده که یا کمیاب و یا کمتر در اختیار بوده است. این کتاب در حال حاضر دارای 110 جلد است که در ابتدا، علامه مجلسی آن را در 25 جلد گردآوری کرده است. نام بیش از 390 کتاب از منابع شیعه و حدود 85 کتاب از منابع اهل سنت در مقدمه این کتاب آمده است. همچنین در تالیف این کتاب بیش از 600 منبع ارزشمند ذکر شده که دیگر بر اثر مرور زمان و اتفاقات مختلف از بین رفته است.
وی ادامه داد: همچنین علامه مجلسی برای گرد‌آوری و تالیف این کتاب، شاگردان خود را به اقصی نقاط جهان فرستاد تا کتاب‌ها و منابعی که در حال از بین رفتن و بی‌توجهی صاحبان آن است را جمع‌آوری کند. همچنین این عالم ربانی بیش از 40 سال عمر خود را صرف این کار کرد. در «بحار الانوار» حدود 1000 آیه قرآن تفسیر و استفاده شده است. در تالیف این کتاب از علوم مختلفی هم استفاده شده است.
گلپایگانی با نقلی از علامه مجلسی که در مقدمه کتاب آمده اشاره کرد و گفت: علامه مجلسی در مقدمه «بحارالنوار» در مورد این کتاب می‌گوید: بنده در جوانی تشنه دانستن دانش‌های مختلف بودم. در تمام رشته‌ها و علوم زمان خود واقف شدم؛ به گونه‌ای که در خصوص آن‌ها چیزی را که ندانم وجود نداشت. بعد از پایان آموختن این علوم از خود سوال کردم کدامیک از این علوم بیشتر به درد من می‌خورد؟ دانستن این علوم به چه منظوری است؟ کدامیک از آن‌ها به درد معاد من می‌خورد؟ کدامشان باعث هدایت من می‌شود؟ بعد از پرسیدن این سوال‌ها از خود دریافتم دانستن این علوم مرا سیراب نکرده به جز علومی که از سرچشمه الهی نشأت گرفته باشد. حکمت و دانایی گوارا نیست مگر اینکه به بزرگان دین و انسانیت مرتبط باشد. دیدم هر آنچه دنبال آن هستم در قرآن و سخنان ائمه اطهار(ع) موجود است و هیچ باطلی در آن وجود ندارد. خداوند علمش را در دل منتخبان خود قرار داده است. آن‌ها هستند که مفسر علم هستند. هیچ فکری نمی‌تواند به گنج قرآن پی ببرد مگر منتخبان خداوند. اهل بیت(ع)، تنها کسانی هستند که می‌دانند در قرآن چه آمده است زیرا که قرآن در کنار آن‌ها نازل شده است. به همین خاطر تمام علومی که عمر خود را به خاطر دانستنش صرف کردم را رها کرده و به دنبال قرآن و اهل بیت رفتم. در «بحارالانوار» از قول پیامبر(ص) روایتی نقل شده که فرموده‌اند: یا علی برای تو هیچ چیز بهتر از این در دنیا نیست که تنها یک نفر با دست تو هدایت شود.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران در بخش پایانی سخنان خود و با اشاره به بخش اول کتاب «بحارالانوار» گفت: در این کتاب تنها احادیث و روایات جمع‌آوری نشده است، بلکه در آن، کار و زحمت فراوانی کشیده شده و اسناد مختلفی هم در آن گنجانده شده است. برای هر حدیث و روایتی که نقل شده تفسیری هم در نظر گرفته شده است. بخش اول این کتاب، «کتاب العقل» نام دارد که در باب عقل و تفکر است. همانگونه که ما در دنیا برای هدایت و راهنمایی، پیامبرانی داشته‌ایم، خداوند، درون هر انسان یک پیامبر درونی با نام عقل و تفکر هم قرار داده است.
وی افزود: همانطور که قرآن برای کسانی که دارای عقل و تفکر باشند باعث هدایت، و برای کسانی که صاحب عقل و تفکر نباشند باعث گمراهی است. بهترین هدایت‌ها و راهنمایی‌ها هم نمی‌توانند برای کسانی که دارای تفکر و عقل نیستند کافی باشد. در قسمتی از کتاب، روایتی از قول امام صادق(ع)  نقل شده که فردی از یاران حضرت که نزد ایشان آمد و از شخصی مومن و با تقوا یاد کرد که بسیار هم اهل عبادت است. حضرت پس از سخنان او فرمود «عقل و فکرش چگونه است؟ پیش خدا عجر و ثواب هر شخص به اندازه عقل او است. عبادت وقتی ارزشمند است که با فکر و عقل همراه باشد.» البته باید به خاطر داشت منظور از داشتن عقل، عقلی است که بر پایه فطرت سالم باشد. عقلی که بر پایه فطرت سالم نباشد بی‌ارزش است.
یادآور می‌شود، درس‌هایی از کتاب شریف «بحار‌الانوار» هر هفته پنج شنبه‌ها ساعت ۱۸:۳۰ توسط حجت‌الاسلام و المسلمین محمد‌جواد محمدی‌گلپایگانی در مجموعه فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی «سرچشمه» به آدرس میدان بهارستان، نرسیده به چهارراه سرچشمه، خ شهید صیرفی پور برگزار و شرکت در این جلسات برای عموم آزاد است.