پایان درس خارج فقه آیت‌الله العظمی نوری‌همدانی در مشهد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، چهارمین و آخرین روز درس خارج فقه آیت‌الله العظمی حسین نوری‌همدانی، از مراجع تقلید شیعه با موضوع رؤیت هلال ماه که از 15 شهریورماه در مشهد آغاز شده بود، صبح امروز در مدرسه علمیه سیادت مشهد پایان یافت.

در این روز، آیت‌الله ‌العظمی حسین نوری‌همدانی، با اشاره به اقوال مختلف درباره رؤیت هلال ماه و تعیین آن به عنوان روز اول هر ماه گفت: نخستین مسئله، دیدن ماه توسط فرد است؛ دوم، مسئله وحدت افق است که اگر در جائی که با یکدیگر هم افق هستند ماه دیده شود،‌ آن روز، روز نخست ماه است؛ و سومین مسئله هم شهادت دو عادل و مسئله شیاع حسن ظن (موضوعی که بین مردم متداول باشد) است که اگر در منطقه‌ای رخ بدهد آن زمان، روز اول ماه محسوب می‌شود، ‌آن‌گونه که از آیات قرآن کریم و روایات ما برمی‌آید، همان‌طور که دو بدر و محاق نداریم بر همان اساس ما دو روز را به عنوان روز نخست نداریم.

آیت‌الله العظمی نوری‌همدانی با اشاره به باب سوم احکام ماه رمضان از جلد هفتم کتاب وسائل شیعه اظهار کرد: حدود 28 روایت وجود دارد که رؤیت هلال ماه را دارای اعتبار می‌داند و در این زمینه هیچ شکی نیست، منتهی مسئله مهم درک ماه است، همان‌طور که در باب ششم کتاب هم آمده، شهادت و ادله دو عادل در این زمینه کفایت می‌کند؛ از آن طرف هم روایاتی موجود است که بیان می‌کنند اگر از آخر ماه جاری و آغار ماه جدید مطلع نشدید،‌ آن ماه را 30 روزه محاسبه کنید اما به طور مثال اگر از طریق بلاد دیگر متوجه شدید که آن روزی که محاسبه نکردید، روز آخر ماه شعبان نبوده و شما هم روزه نگرفته‌اید، باید قضایش را به جا آورید.

وی همچنین با اشاره به باب 15 از جلد هفتم کتاب وسائل الشیعه ابراز کرد: در این کتاب، شیخ طوسی به نقل از راویان حدیث و آن‌ها هم به نقل از امام جواد(ع) آمده است که روزی یاران حضرت(ع) در رابطه با هلال ماه از ایشان سؤال کردند زیرا به خاطر محاسبه نادرست منجمان درباره روز اول ماه، دیدن و رؤیت هلال برایشان مشکل شده بود و آن‌ها آن روز را روزه نگرفته بودند، حضرت جواد(ع) در پاسخ به آنها فرمود:‌ «با شک و تردید، روزه شکل نمی‌گیرد بلکه باید ماه را دید، بر آن اساس روزه گرفت و سپس افطار کرد»؛ بنابراین همان‌طور که آمده است امام جواد(ع) در اینجا به مسئله نزدیکی شهرها به هم و وحدت افق اشاره نکرده‌اند، مسائلی از این دست تا قبل از زمان شیخ طوسی، زمان شیخ مفید و شیخ صدوق، متداول نبوده و از زمان او به بعد متداول شده است.

این مرجع تقلید شیعه با اشاره به کتاب «مستندالشیعه» مرحوم ملااحمد نراقی گفت: مرحوم نراقی هم برای مسئله وحدت افق اعتباری قائل نبودند و روایاتی از این دست به معنای حصر نیست، بلکه به معنای رؤیت طریق و حجت است، در همین راستا و جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید به کتاب «تحفة الأجلة فی معرفة القبلة، تألیف سردار کابلی» مراجعه کنید زیرا این کتاب، کتابی معتبر در این زمینه به شمار می‌رود.

وی در ادامه ضمن انتقاد از علما و مراجع تقلید در رابطه با مشخص نکردن حدود وحدت افق ابراز کرد: اگر وحدت افق معتبر است، حدود و مرزهای آن مشخص نیست برای مثال در نقطه‌ای از ایران ماه رؤیت می‌شود و سپس اعلام می‌شود که کل ایران عید فطر است، این در حالی است که در کل کشور، افق شهرها از هم متفاوت است و یا ممکن است این موضوع برای تعدادی از کشورهای همسایه هم نامشخص باشد.

آیت‌الله العظمی نوری‌همدانی در ادامه با تجلیل از شخصیت مرحوم ملااحمد نراقی، صاحب کتاب «مستندالشیعه» اظهار کرد: در زمان حکومت فتحعلی شاه، که همانند الان مباحث جهاد و شهادت مطرح نبود، مرحوم ملااحمد نراقی در کنار سید محمد مجاهد همراه با عده زیادی ـ حدود 15 ماه‌ ـ به جنگ با روس‌ها پرداخت؛ این جنگ‌ها در نهایت به شکست انجامید و تعدادی از شهرهای ایران به روسیه واگذار شد، مرحوم نراقی یکی از علل این شکست را نبود حکومتی همانند ولایت فقیه دانست زیرا در آن زمان ایران بیشتر در خدمت خان و خان‌ها قرار داشت.

وی با بیان اینکه چندین قرن مطالعه و درس حوزویان فقط در کتب درسی انعکاس داشته و نه بیرون از آن، عنوان کرد: امروزه نوشته‌های شما به عرصه‌های اجتماعی زندگی مردم ورود پیدا کرده است، حالا شما در زیر پرچم و نظامی ولائی جمع شده‌اید که پرچمدارانش افرادی چون امام خمینی(ره) و حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای است.

مرجع تقلید شیعه، حمایت از نظام اسلامی را وظیفه طلاب و روحانیون علاوه بر درس و بحث دانست و بیان کرد: علاوه بر اروپا،‌ آمریکا و صهیونیست‌ها، فرقه‌های ساختگی همچون داعش، بوکوحرام، سلفی‌ها، تکفیری‌ها و ... علیه ما کمین کرده‌اند، زیرا نظام جمهوری اسلامی ایران خار چشم آنان است لذا وظیفه داریم با حضور در همه صحنه‌ها، فرهنگ جهاد و شهادت را تقویت کنیم.