سه هزار بیت از اشعار «ملا پریشان» ملهم از آیات قرآن است

علی حیدری، مدرس ادبیات در دانشگاه‌های لرستان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، ضمن بیان اینکه در مورد شعر بومی لرستان و استان‌های هم‌جوار مستندات تاریخی در مورد اینکه سابقه آن به کجا برمی‌گردد، وجود ندارد بلکه همه آن‌ها حدس و گمان است، گفت: حدس و گمان‌ها برای این است که زبان لری، لکی و کردی دنباله زبان پهلوی استوایی و هخامنشی است.

وی با بیان این‌که بخش‌هایی از اوستا و گادها به‌صورت شعر است، عنوان کرد: در آن زمان‌ها شعر به‌صورت هجایی رواج داشته که برای آن سند و مدرکی وجود ندارد در اواخر قرن هشتم افرادی مانند ملا پریشان را داریم که از شاعران بومی‌سرای ما به‌شمار می‎روند.

حیدری با اشاره به پیدا شدن قطعه شعر هورموزان در سلیمانیه بغداد، ادامه داد: ملک‌الشعرای بهار معتقد است که این شعر مربوط به حمله اعراب به ایران است که طی آن ایرانیان به دست اعراب کشته شده‌اند که این شعر به زبان لکی امروزی نزدیک‌تر است.

این مدرس دانشگاه با بیان اینکه انسان با شعر عجین است و هرچه به گذشته برمی‌گردیم که وسایل سرگرم‌کننده کمتر بودند حضور شعر و قصه پررنگ‌تر می‌شود، افزود: گذشته‎ها در شب‌نشینی‌ها مناسکی مانند چهل سرود و شاهنامه‌خوانی داشتند و با شعر عجین بودند و هرچه به گذشته برمی‌گردیم، می‌بینیم که هجوها و مناظره‌ها تأثیر بیشتری دارند.

وی با اشاره به اینکه بزرگ‌ترین رسانه‌های گروهی دربارهای رسمی ایران و حتی دربارهای محلی شعرا بودند، عنوان کرد: طایفه‌ای از اعراب که شاعر نداشت بی‌اصل و نسب تلقی می‌شد و به همین دلیل اگر هم طایفه‌ای شاعر نداشت، یک نفر را استخدام می‌کرد.

حیدری با بیان این‌که تا دو قرن بعد از این‌که ایران با آغوش باز اسلام را پذیرفت هیچ آثاری را نمی‌بینیم که به زبان فارسی و یا محلی باشد، افزود: ابوعلی‌سینا و ابوریحان بیرونی مطالب خود را به زبان عربی مکتوب می‌کردند تا اینکه یعقوب لیث، علویان و سربداران در شرق ایران کودتا می‌کنند و زبان فارسی را روی کار می‌آورند.

این مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه دین مبین اسلام سازگاری بیشتری با فطرت انسان دارد، اظهار کرد: تأثیر مکتب تشیع با گره خودن به فطرت انسان به‌حدی رسیده است که در ادبیات ایران به‌ ندرت می‌توان بیت یا حکایتی را پیدا کرد که از احادیث و آیات قرآن الهام نگرفته باشد که می‌توان ملا پریشان را یکی از شعرا دانست که دیوان او انباشته از احادیث و آیات قرآن است به‌طوری‌که شاید نتوان در شعر فارسی شاعری پیدا کرد که تا این حد از احادیث و آیات استفاده کره باشد به‌طور مثال اگر اشعار ملا پریشان پنج هزار بیت باشد، سه هزار بیت آن ملهم از احادیث و آیات قرآن است.

وی با اشاره به اینکه در دو دهه اخیر گرایش به شعر بومی و لری میان شاعران بیشتر شده است، عنوان کرد: در اشعار و شاعران می‌توان به ملا پریشان که دیوان او چند بار چاپ شده، ملا حق علی، میرنوروز، ابوالوفا و ملا نوشاد اشاره کرد که اگر هر کدام از آن‌ها به زبان فارسی می‌سرودند بی‌شک از شاعران رده بالای شعر فارسی می‌شدند، هم‌چنین در این رابطه می‌توان به کتاب مناجات لری نوشته غلام‌رضا ارکوازی اشاره کرد.