
خدیجه حاجیان، استادیار دانشگاه تربیت مدرس در حاشیه برگزاری نشست علمی یادروز حافظ در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، به تعریفی از حافظ پرداخت و گفت: حافظ را در حقیقت همان پیر برجستهای میدانم که خودش در اشعارش با نیکی یاد میکند و مقام والایی در معرفت و خداشناسی دارد.
وی افزود: کسی که قرآن را به چهارده روایت حفظ میکند مشخص است که ارادت قلبی و زیادی به خداشناسی دارد؛ بنابراین دارای مقام والایی است اما همیشه خودش را ناشناس نگه میدارد یعنی حافظ همیشه میخواهد دیگران را دعوت کند به اینکه خوب باشند اما پنهان باشند و ریا نکنند.
حافظ مردم را به اخلاص دعوت میکند
حاجیان با بیان اینکه حافظ مردم را به اخلاص و پرهیز از ریاکاری دعوت میکند، گفت: اخلاص در اشعار و اندیشه حافظ بسیار برجسته است به همین دلیل در تمام مقالات، حافظ چهره اول ستیز با دورنگی و نفاق است و اگر امروز این نظر و اندیشه حافظ در جامعه ما لباس عمل پوشد بسیاری از مشکلات جامعه ما حل میشود.
این حافظ پژوه کشورمان با تأکید بر اینکه بسیاری از اشعار و سخنان حافظ همان احادیثی است که ائمه اطهار(ع) بیان فرمودهاند و در واقع حافظ، این احادیث را به زبان شعر بیان میکند، ابراز امیدواری کرد مردم و اندیشمندان ما به این جنبه نیز توجه داشته باشند.
لزوم توجه به حافظ از روی تعمق و تفکر نه تفنن
وی ضمن انتقاد از برخی نگاهها به حافظ ابراز کرد: مردم ما گاهی اوقات حافظ را فقط برای تفنن میخواهند اما اگر این تفنن تبدیل به تعمق و تفکر شود، حافظ بسیار میتواند جامعه ما از تفکراتی مانند ریاکاری نجات دهد.
حاجیان در ادامه به یکی از مقالات خود درباره حافظ اشاره کرد و گفت: مقالهای با همکاری خداییان در مجله علمی ـ پژوهشی شرق چاپ کردیم که به زبان انگلیسی نیز ترجمه شد و در این مقاله نشان دادیم که حافظ در واقع منتظر امام زمان(عج) است.
حافظ، منتظر امام زمان(عج) است
استادیار دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: این مقاله، اولین مقالهای بود که ظرف یک هفته پذیرش شد و ما در این مقاله از نظر علمی با ابیات و غزلهای متعدد ثابت کردیم که غیرممکن است معشوقه حافظ در اشعارش مشخص نباشد چنانچه برخی میگویند در برخی از اشعار حافظ معشوقه آن مشخص نیست و ما ثابت کردیم که بسیاری از آنها با ویژگیهای مبتنی بر احادیث، متعلق به امام زمان(عج) است و غیر ممکن است که حافظ در این شعر شخص دیگری مدنظرش باشد.
وی گفت: خرمشاهی اولین کسی است که میگوید به نظر میرسد حافظ اشاره به رسمی میکند که در قدیم برای انتظار امام زمان(عج) انجام میدادند و اینگونه بود که هر جمعه دو اسب را در کنار دروازه شهر آماده میکردند بدین امید که امام زمان(عج) بیاید و سوار یکی از این اسبها شود و او را بدرقه کنند.
حاجیان اضافه کرد: اما متأسفانه اکنون رویکردی در کشور است که یا خیلی اینها را نمیپذیرند یا اینکه بهایی به آن نمیدهند؛ در حالی که وقتی به غزلهای حافظ نگاه میکنیم و آن را با روایت خود تطبیق میدهیم، مشاهده میکنیم که بسیار به هم نزدیک هستند؛ لذا چگونه میتوان این نزدیک بودن غزلها و روایات و احادیث را نادیده گرفت؟
این حافظ پژوه کشورمان در پاسخ به اینکه آیا حافظ قرآن الهاماتی از نهجالبلاغه نیز داشته است؟ گفت: حافظ ارادت زیادی به خاندان اهل بیت(ع) داشته است و غیر ممکن است شخصی که قرآن را به چهارده روایت حفظ کرده و هر چه دارد از دولت قرآن دارد، نسبت به نهجالبلاغه بیتفاوت باشد.
وی عنوان کرد: ائمه ما بهترین مفسران قرآن بودند و نهجالبلاغه همیشه در کنار قرآن بوده و مگر میشود که حافظ آن را ندیده باشد، آن هم حافظی که یکی از نابغهترین افراد روزگار است، این نکته بسیار خوبی بود که به آن اشاره شد و در این مورد نیز در آینده بررسی و تحقیق خواهم کرد.