بازخوردی که نفس لوامه از بی‌تفاوتی فرد گناهکار به سرزنش‌ها می‌گیرد

سیده صغری عزیزی‌سوق، مدرس علوم قرآنی و مدیر مؤسسه قرآنی نور کوثر اهواز، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با اشاره به اینکه غیبت کردن یکی از موارد مهمی است که در آیات قرآن کریم به آن اشاره صریحی شده است، اظهار کرد: در بیان آیات قرآن کریم آمده است که «وَلَا یَغْتَب بَّعْضُکُم بَعْضًا أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَن یَأْکُلَ لَحْمَ أَخِیهِ مَیْتًا فَکَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِیمٌ؛‌ بعضى از شما غیبت بعضى نکند آیا کسى از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده‏‌اش را بخورد از آن کراهت دارید [پس] از خدا بترسید که خدا توبه‏‌پذیر مهربان است»(حجرات/12).

وی با بیان مقصود این آیه ادامه داد:‌ آیه مذکور بدین دلیل این مثال را در مورد غیبت آورده است که شخصی که از او غیبت می‌شود در محل غیبت حضور ندارد تا از خود دفاع کند. لذا قرآن کریم در آیات هدایت‌بخشش زشتی این گناه را بدین گونه و با مثال خوردن گوشت برادر مرده عنوان کرده است.

این مدرس قرآنی با عنوان اینکه در آیات قرآن در موارد متعددی به موضوع غیبت اشاره شده است، گفت: مبحث غیبت در روایات وارده از معصومین(ع) نیز عنوان شده است؛ از پیامبراکرم (ص) در این زمینه روایت شده است که «اگر فردی از کسی در حضور دیگری غیبت کند و او قدرت دفاع داشته باشد و از برادری که مورد غیبت واقع شده است، دفاع نکند، این عدم دفاع او باعث رسوایی‌اش در دنیا و آخرت می‌شود، زیرا دخالت در دفع ضرر از فردی که از او غیبت می‌شود، باعث حفظ آبروی طرف غایب می‌شود.»

عزیزی‌سوق توضیح داد: غیبت به عنوان بیان آنچه برادرت از آن کراهت دارد تعریف می‌شود. پس نباید پشت سر کسی حرف زد، اینکه پیامبراکرم(ص) در سخنی دیگر می‌فرماید: «کسی که پشت سر دیگری غیبت کند تا 40 روز ثواب پرونده اعمال صالحش به شخصی که غبیت او شده است، منتقل می‌شود»؛ این مهم بیانگر غیبت بوده است.

مدیر مؤسسه قرآنی نور کوثر اهواز به دیگر آیات قرآن اشاره کرد و گفت: در سوره همزه آیه اول خداوند سبحان می‌فرماید: «وَیْلٌ لِّکُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ؛ واى بر هر بدگوى عیبجویى»، این سوره با تهدید آغاز مى‌شود و عنوان می‌کند واى بر هر عیب‌جوى مسخره کننده‌اى. ‌که هر کس عیب‌جوئى و غیبت مى‌کند در زمره این گروه قرار می‌گیرد و یکی از مصادیق «وَیْلٌ لِّکُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ » را محقق می‌کند.

وی در پاسخ به این سوال که چه موارد و زمینه‌هایی باعث شده است «گناه غیبت» قبح خود را از دست داده و به روزمرگی درآید،‌ توضیح داد:‌ هر عمل و گناهی که انسان مرتکب می‌شود، بعد از مدتی برای گنه‌کار به عادت تبدیل می‌شود. عادت بر انجام گناه، دلیل تکرار و تداوم بر انجام آن می‌شود. از سوی دیگر نفس لوامه انسان با سرزنش‌های مکرری که با بی‌تفاوتی فرد گناهکار روبرو می‌شود،‌ به نوعی کارکرد خود را از دست می‌دهد و نمی‌تواند تأثیری پررنگ را در ترک گناه از خود بجای گذارد و این امر دلیلی مضاعف در روزمرگی گناه و گناه «غیبت» است.

عزیزی‌سوق در توضیح راهکارهای دوری از روزمرگی گناه غیبت، گفت: قطع عوامل و ریشه‌های گناه، فراهم نکردن زمینه‌ ورود به غیبت، توجه به سود و زیان سخنانی که بر زبان می‌رانیم، دقت در انتخاب دوست و ...گام‌هایی موثر در ترک این گناه زشت و روزمرگی آن است.

وی در پایان به تأکید بر اینکه تنها ید قدرت از آن خداوند است، یادآور شد: توجه به جایگاه خداوند در زندگی خود و دیگر افراد بشر و افزایش شناخت نسبت به او که همه زندگی انسان را تدبیر می‌‌کند، قراردادن خویش به جای غیبت‌شونده و اینکه اگر فردی که این عمل را در مورد ما انجام دهد، چگونه با وی برخورد خواهیم کرد،... راهکارهای دیگر در راستای تحقق ترک گناه غیبت است.