معرفةالنفس كليد مقابله با بيماریهای اخلاقی است
گروه سلامت: مدير موسسه مطالعات مشاوره اسلامی با اشاره به راهكارهای مقابله با بيماریهای اخلاقی، گفت: معرفةالنفس كليد مقابله با بيماریهای اخلاقی و به تعبير قرآن «مرض» است كه رسيدن به چنين معرفتی موجب بازگشت به خود و رهايی از گرداب اين بيماریهاست.
حجتالاسلام والمسلمين علینقی فقيهی، مدير موسسه مطالعات مشاوره اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، با اشاره به ضرورت مقابله با بيماریهايی كه در قرآن به عنوان مرض از آنها ياد شده است، بيان كرد: ويژگیهايی چون حسد، بخل، غيبت و ... بيماریهايی هستند كه در قرآن از آنها با عنوان مرض ياد شده است و البته اينگونه بيماریها كم نيستند و بايد با آنها مبارزه كرد.
وی با اشاره به راهكارهای موجود برای پيشگيری و مقابله با اين گونه امراض، اظهار كرد: اصلیترين و مهمترين راهكار موجود، بازگشت به خود بوده و لازمه آن معرفة النفس است كه در تعبيری از اميرالمومنين(ع) است كه درد انسانها از خود آنها ناشی میشود و داوای آن در خود آنها است... تبلور میيابد.
حجتالاسلام فقيهی گفت: معرفةالنفس، سودمندترين معرفتها است و اگر كسی به معرفةالنفس برسد واقعيت وجود خود را يافته و نگرشش نسبت به خدا، مردم و جهان هستی واقع بينانه میشود.
وی با اشاره به گرايش فطری انسانها به سوی خداوند و دوستی و محبت او، گفت: گرايش به خوبیها، دوست داشتن خدا، هدفمندی در زندگی و زندگی مسالمتآميز در كنار همنوعان و محبت به آنان به همراه نگرش مثبت نسبت به آنان و بهرهمندی از طبيعت و نظام هستی بدون آسيب رساندن به آنها در وجود ما نهاده شده است و تنها كافی است با شناخت صحيح آنها پيش رويم تا از ابتلا به بيماریهای اخلاقی در امان بمانيم.
حجتالاسلام فقيهی افزود: طبيعت انسان يك چيزهايی را دارد كه اگر انطباق با آن يافت، سلامتی موجود است و در غير آن صورت سلامت ما به مخاطره میافتد به عبارت ديگر وقتی ما به خودمان میرسيم و حقيقت خود را با تمام ابعاد وجودی آن را میيابيم عواطفی درست و رفتار صحيحی كه بايد داشته باشيم رخ مینماياند و عمل ما هم بر اساس اين شناختها شكل خواهد گرفت آنگاه از سلامت روان برخورداری هستيم.
وی ادامه داد: اما اگر خود و خدای خود را نشناختيم و احساسات و عواطف فطری خود را ناديده گرفتيم اينها موجب مرض و اختلالات روانی میشود بنابراين از بهترين راهكارها اين است كه ما خود را با تمام ابعاد آن بشناسيم.
حجتالاسلام فقيهی تصريح كرد: اين چنين شناختی توسط انسان از خود و وجود خود، كليدی است برای اينكه انسان از اين بيماریهای روحی، روانی و اخلاقی و به تعبير قرآن مرض، رهايی يابد زيرا چنانچه فرد در هنگام دروغگويی، توجه به ذات و فطرت خود داشته باشد كه اين عمل را خيانت و ظلم میداند و آن را بر نمیتابد و به آن مبادرت نمیكند.
وی در پاسخ به ضرورت ايجاد يك رشته آكادميك در اين حوزه و تربيت پزشك اخلاق، گفت: اين بيماریها از اهميت بسياری برخوردار هستند اما اگر به درستی به سراغ علم روانشناسی برويم و بر اساس آموزههای اسلامی آن را تبيين كنيم و نظرات اسلام در مورد انسان سالم را بشناسيم ديگر نيازی به آنچه اسم آن را پزشك اخلاق میگذاريم نخواهيم داشت.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به لزوم شناختن انسان بر اساس اسلام، گفت: بررسی انسان سالم از ديدگاه اسلام و شناساندن بيماریها از اين منظر راهگشا است و بايد در روانشناسی مطرح شود به اين ترتيب، نياز به علم جديدی نخواهيم داشت ولی همه اينها مربوط میشود به اينكه به دنبال روانشناسی از جنس دين برويم و روانشناسی اسلامی را بشناسيم.
وی ادامه داد: بايد ملاك هنجار و ناهنجاری را از ديدگاه اسلامی بررسی كنيم زيرا اين ملاكها بر آمده از طبيعت آدمی و هماهنگ با هدف آفرينش هستند و آنچه انطباق با فطرت انسان نداشته و ناهماهنگ با آن باشد ناهنجاری است كه تبديل به مسايل نااخلاقی میشود و بيماریهای روانی را موجب میشود.
حجتالاسلام فقيهی تاكيد كرد: جايگاه اين بحث در روانشناسی است البته روانشناسی كه تمام ابعاد وجود آدمی را در بر میگيرد.
وی با اشاره به راهكارهای موجود برای پيشگيری و مقابله با اين گونه امراض، اظهار كرد: اصلیترين و مهمترين راهكار موجود، بازگشت به خود بوده و لازمه آن معرفة النفس است كه در تعبيری از اميرالمومنين(ع) است كه درد انسانها از خود آنها ناشی میشود و داوای آن در خود آنها است... تبلور میيابد.
حجتالاسلام فقيهی گفت: معرفةالنفس، سودمندترين معرفتها است و اگر كسی به معرفةالنفس برسد واقعيت وجود خود را يافته و نگرشش نسبت به خدا، مردم و جهان هستی واقع بينانه میشود.
وی با اشاره به گرايش فطری انسانها به سوی خداوند و دوستی و محبت او، گفت: گرايش به خوبیها، دوست داشتن خدا، هدفمندی در زندگی و زندگی مسالمتآميز در كنار همنوعان و محبت به آنان به همراه نگرش مثبت نسبت به آنان و بهرهمندی از طبيعت و نظام هستی بدون آسيب رساندن به آنها در وجود ما نهاده شده است و تنها كافی است با شناخت صحيح آنها پيش رويم تا از ابتلا به بيماریهای اخلاقی در امان بمانيم.
حجتالاسلام فقيهی افزود: طبيعت انسان يك چيزهايی را دارد كه اگر انطباق با آن يافت، سلامتی موجود است و در غير آن صورت سلامت ما به مخاطره میافتد به عبارت ديگر وقتی ما به خودمان میرسيم و حقيقت خود را با تمام ابعاد وجودی آن را میيابيم عواطفی درست و رفتار صحيحی كه بايد داشته باشيم رخ مینماياند و عمل ما هم بر اساس اين شناختها شكل خواهد گرفت آنگاه از سلامت روان برخورداری هستيم.
وی ادامه داد: اما اگر خود و خدای خود را نشناختيم و احساسات و عواطف فطری خود را ناديده گرفتيم اينها موجب مرض و اختلالات روانی میشود بنابراين از بهترين راهكارها اين است كه ما خود را با تمام ابعاد آن بشناسيم.
حجتالاسلام فقيهی تصريح كرد: اين چنين شناختی توسط انسان از خود و وجود خود، كليدی است برای اينكه انسان از اين بيماریهای روحی، روانی و اخلاقی و به تعبير قرآن مرض، رهايی يابد زيرا چنانچه فرد در هنگام دروغگويی، توجه به ذات و فطرت خود داشته باشد كه اين عمل را خيانت و ظلم میداند و آن را بر نمیتابد و به آن مبادرت نمیكند.
وی در پاسخ به ضرورت ايجاد يك رشته آكادميك در اين حوزه و تربيت پزشك اخلاق، گفت: اين بيماریها از اهميت بسياری برخوردار هستند اما اگر به درستی به سراغ علم روانشناسی برويم و بر اساس آموزههای اسلامی آن را تبيين كنيم و نظرات اسلام در مورد انسان سالم را بشناسيم ديگر نيازی به آنچه اسم آن را پزشك اخلاق میگذاريم نخواهيم داشت.
حجتالاسلام فقيهی با اشاره به لزوم شناختن انسان بر اساس اسلام، گفت: بررسی انسان سالم از ديدگاه اسلام و شناساندن بيماریها از اين منظر راهگشا است و بايد در روانشناسی مطرح شود به اين ترتيب، نياز به علم جديدی نخواهيم داشت ولی همه اينها مربوط میشود به اينكه به دنبال روانشناسی از جنس دين برويم و روانشناسی اسلامی را بشناسيم.
وی ادامه داد: بايد ملاك هنجار و ناهنجاری را از ديدگاه اسلامی بررسی كنيم زيرا اين ملاكها بر آمده از طبيعت آدمی و هماهنگ با هدف آفرينش هستند و آنچه انطباق با فطرت انسان نداشته و ناهماهنگ با آن باشد ناهنجاری است كه تبديل به مسايل نااخلاقی میشود و بيماریهای روانی را موجب میشود.
حجتالاسلام فقيهی تاكيد كرد: جايگاه اين بحث در روانشناسی است البته روانشناسی كه تمام ابعاد وجود آدمی را در بر میگيرد.
