ايميل خانم اميری

بسم الله الرحمن الرحيم
راهبرد سياسی ـ قرآنی خبرگزاری ايكنا برای انتخابات رياست جمهوری

فاز دوم
«تبيين معيارهای قرآنی انتخاب اصلح، اخلاق انتخاباتی و حضور حداكثری»
¬¬
خبرگزاری ايكنا
ضرورت پردازش سوژه
ويژگی اصلی يك جامعه دينی ان است كه احاد افراد آن جامعه از قدرت كافی برای تصميم گيری در لحظات حساس و سرنوشت ساز در عرصه های اجتماعی و سياسی برخوردار باشند تا بتوانند تصميم درست را در لحظه درست و به هنگام بگيرند و براساس ان عمل كنند.
اين مسئله باعث ميشود كه وظيفه اهالی جامعه قرآنی بيش از پيش سنگين تر شود. زيرا اين افراد به دليل موأنست و نزديكی با قرآن و بهره مندی از معارف قرآنی بايد بتوانند جامعه را براساس معيارهای قرانی و دينی به آگاهی برسانند.
يكی از همين لحظات حساس و سرنوشت ساز در نظام اسلامی عرصه سياسی و اجتماعی و به ويژه عرصه انتخابات است كه لازم است جامعه قرآنی فعال تر در اين عرصه وارد شده و به بصيرت دهی و اگاهی بخشی جامعه، تبيين معيارها و شاخصهای كانديدای مطلوب از نگاه قرآن بپردازد تا توده های مردم بتوانند انتخابی اگاهانه و بر اساس شاخصهای دينی انجام دهند تا فرآيند جامعه سازی قرآنی در مسيری صحيح آغاز، ادامه و به انجام برسد.
خطوط قرمز:
ورود به مباحث حزبی و جناحی به هر نحو ممكن، اشاره مستقيم يا غير مستقيم و تلويحی به يكی از كانديداها، انتشار اخبار جانب‌دارانه يا مخرب شخصيت يا جناح خاص و به طور كلی حركت در خارج چارچوب مباحث كلی نظام اسلامی و منويات مقام معظم رهبری از خطوط قرمز اين اين سوژه‌پردازی است.
با توجه به حساسيت موضوع صرفا در قالب‌های پيش‌رو مصاحبه اخذ شود تا جهت مصاحبه غير قرآنی و ناكارآمد برای انتشار در ايكنا نباشد.
فصول سوژه
خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) در نظر دارد بر همين مبنا به 4 بخش در اين ارتباط بپردازد:
الف- نقش جامعه قرآنی در بصيرت دهی و اگاهی بخشی به جامعه
(زمان آن پايان يافته و نهايتا مصاحبه‌ها در اين زمينه تا 15 ارديبهشت‌ماه ارسال گردد)
ب- شاخصهای كانديدای اصلح از نگاه مقام معظم رهبری
(از ابتدای ارديبهشت‌ماه تا خود انتخابات می‌‌تواند پيگيری شود)
ج- ضرورت توجه به اخلاق انتخاباتی در رقابتها و تبليغات دوران انتخابات
(در طی دوران تبليغات انتخاباتی)
د- ضرورت حضور حداكثری در انتخابات و رابطه آن شرايط داخلی و بين‌المللی
(مرحله آخر نزديك ايام برگزاری انتخابات)
تشريح مبانی:
الف- بخش اول در قالب فاز يك پرداخته و ارسال شد.
ب- شاخصهای كانديدای اصلح از نگاه امام(ره) و مقام معظم رهبری
مقام معظم رهبری در سخنرانی های مختلف بارها بر مسئله انتخابات و حضور در آن به صورت كلان و ويژگيهای كانديدای مطلوب به طور خاص تأكيد كرده اند كه براساس اين بيانات می توان ويژگيهای زير را برای كانديدای اصلح از نگاه ايشان احصا و استخراج كرد:
- درد آشنا بودن و آگاه نسبت به درد مردم
- دور بودن از فساد و اشرافی گری
- ساده زيستی
-پايبند به راه، ارزشها و اصول امام(ره) و انقلاب اسلامی
- پايبند به اصل ايستادگی در مقابل زورگويان جهانی؛ استكبارستيز
- تملق گوی غرب نباشد
- باايمان، كاردان، لايق و امانتدار باشد.
بر همين اساس از انجا كه در نظام اسلامی بايد افرادی برای مسئوليتها انتخاب شوند كه فقط صالح نبوده بلكه در ميان ساير افراد اصلح باشند؛ يعنی نزديكتر به اين معيارها و شاخصها بوده و در كل با شاخصهای قرانی نزديكتر باشند لذا به نظر ميرسد اين شاخصها بايد به خوبی توسط فعالان و انديشمندان قرآنی تبيين شود.

ج- ضرورت توجه به اخلاق انتخاباتی در رقابتها و تبليغات دوران انتخابات
شايد يكی از مقاطعی كه شعار سياست ما عين ديانت ماست و ديانت ما عين سياست ماست بايد محقق شود در صحنه های انتخاباتی است. برخلاف نگاه های غربی به موضوع قدرت و روش های دستيابی به آن از نگاه اسلام هر شيوه ای برای دستيابی به قدرت پسنديده نيست بلكه اساس حضور هر فردی در عرصه قدرت بايد بر آمده از هدفی متعالی باشد و در اين راه نيز قواعد شرعی را رعايت نمود. لذا استفاده از بيانات مقام معظم رهبری در خصوص اخلاق انتخاباتی می تواند برای همه جريانهای سياسی و گروهها مفيد بوده و از طرفی می تواند به عنوان شاخصی برای انتخاب كنند گان باشد تا از اين طريق فرد اصلح را كه قاعدتا بيشترين توجه را به مسئله رعايت اخلاق در انتخابات داشته است انتخاب كنند.
«در انتخابات با كرامت رفتار كنند همه؛ چه آنهايی كه نامزد می شوند، چه آنهايی كه طرفدار آنهايند، چه آنهايی كه مخالف با بعضی از نامزدها هستند. جناحهای مختلف كشور، بداخلاقی و بدگويی و اهانت وتهمت و اين حرفها را مطلقاً راه ندهند. اين از آن چيزهايی است كه اگر پيش بيايد، دشمن از او خوشحال می شود». (بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در ديدار هزاران نفر از مردم قم به مناسبت سالروز قيام 19 دی‌ماه‌ 1386/10/19)
«اجتماع مردم، توجه مردم، احساس مسئوليت مردم در هر انتخاباتی از انتخابات گذشته بهتر و بيشتر بوده است. اين را تقريباً در همه‌ انتخاباتهای ما می شود نمونه و نشانش را يافت. و اميدواريم در همين انتخابات آينده هم همين جور باشد. همه‌ مردم از همه‌ قشرها در اين مسئوليت بزرگ شركت كنند و در اين ميدان رقابت كه يك عرصه‌ رقابت مثبت است - رقابت انتخاباتی، جزء رقابتهای مثبت و دارای فايده و نفع است برای مردم؛ ميدان رقابت انتخاباتی است - همان طور كه من در يزد هم توصيه كردم، الان هم تكرار می كنم، از بداخلاقيهای انتخاباتی بايد به شدت پرهيز كنند؛ بدگويی كردن، اهانت كردن، تهمت زدن، برای عزيز كردن خود و يا نامزد مورد نظر خود، ديگران را و رقبا را در چشم مردم خوار كردن، اينها راهها و روشهای صحيح و اسلامی نيست. رقابت بايد باشد؛ رقابت مثبت و پرشور، اما با رعايت موازين اخلاقی». (بيانات مقام معظم رهبری در ديدار مردم شهرستان ابركوه‌ استان يزد 1386/10/15)
«در دموكراسيهای غربی، صلاحيتهای خاصی موردنظر است كه عمدتا در اين صلاحيتها، وابستگيهای حزبی رعايت می‌شود. هم كسانی كه نامزد می‌شوند، هم آنهايی كه نامزد می‌كنند و هم آنهايی كه به نامزدها رأی می‌دهند، در واقع به اين حزب يا به آن حزب رأی می‌دهند. حالا در آن كشورهايی كه دو حزبی است، مثل آمريكا و انگليس و يا در كشورهايی كه چند حزبی است، به يكی از اين دو يا چند حزب رأی می‌دهند. در نظام جمهوری اسلامی غير از دانايی و كفايت سياسی، كفايت اخلاقی و اعتقادی هم لازم است. افرادی نگويند كه اخلاق و عقيده مسئله‌ شخصی انسانهاست. بله، اخلاق و عقيده مسئله‌ شخصی انسانهاست؛ اما نه برای مسئول. من اگر در جايگاه مسئوليت قرار گرفتم و اخلاق زشتی داشتم؛ فهم بدی از مسائل جامعه داشتم و معتقد بودم كه بايد جيب خودم را پر كنم، نمی‌توانم به مردم بگويم اين عقيده و اخلاق شخصی من است و اخلاق و عقيده ربطی به كسی ندارد! برای يك مسئول عقيده و اخلاق مسئله‌ شخصی نيست؛ مسئله‌ای اجتماعی و عمومی است؛ حاكم شدن بر سرنوشت مردم است. آن كسی كه به مجلس می‌رود، يا به هر مسئوليت ديگری در نظام جمهوری اسلامی می‌رسد، اگر فاسد، بيگانه‌پرست و در خدمت منافع طبقات برخوردار جامعه بود، ديگر نمی‌تواند نقشی را كه ملت و طبقات محروم می‌خواهند، ايفا كند. اگر آن شخص انسان معامله‌گر، رشوه و توصيه‌پذير و مرعوبی بود؛ در مقابل تشر تبليغات و سياستهای خارجی جا زد، ديگر نمی‌تواند مورد اعتماد مردم قرار گيرد و برود آنجا بنشيند و تكليف ملك و ملت را معين كند. اين شخص غير از كفايت ذاتی و دانايی ذاتی، به شجاعت اخلاقی، تقوای دينی و سياسی و عقيده‌ درست هم احتياج دارد». (بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در اجتماع بزرگ مردم قزوين‏1382/09/25)
«مگر ممكن است در انتخابات جمهوری اسلامی، كسی به خود حق بدهد يا جرأت بدهد كه در آرای مردم دستكاری كند؟ اولا شورای محترم نگهبان، يك مجموعه‌ عادل و مواظب و ناظر بر انتخاباتند و هيچ راهی را برای تقلب باقی نمی‌گذارند. ثانيا وزير محترم كشور پيش من آمد و گفت شما مطمئن باشيد كه ما نمی‌گذاريم يك رأی جا به جا شود. اينها مسلمان و انقلابی و متدين و مورد اعتمادند و از مجلس شورای اسلامی رأی اعتماد گرفته‌اند. بر فرض در گوشه‌ای يك تخلف كوچك هم انجام گيرد. اين در نتيجه‌ انتخابات هيچ تأثيری نخواهد داشت. خود من هم مواظبم و اجازه نخواهم داد كه كسی به خود حق بدهد، تقلب در انتخابات را كه يك عمل هم خلاف شرع و هم خلاف اخلاق سياسی و اجتماعی است، انجام دهد. چنين كاری هرگز نخواهد شد. بعضی خيال كرده‌اند كه حالا چه اتفاق می‌افتد. من بخصوص از رييس جمهور محترم استفسار كردم و گفتم شايد ايشان خبری دارند؛ اما ايشان گفتند كه نه؛ من در همه‌ انتخاباتها، به مسئولان و دست‌اندركاران سفارش می‌كنم كه تخلف نكنند. مسئله‌ خاصی وجود ندارد. عده‌ای جنجال كردند و راديوهای بيگانه هم های‌وهوی راه انداختند. نخير؛ انتخابات ان‌شاءالله با اتقان كامل انجام خواهد گرفت. هم مسئولانی كه هستند، مورد اطمينانند، هم خود من نخواهم گذاشت كه مسئله‌ انتخابات، خدای نكرده اندكی مخدوش شود». (بيانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در ديدار جمعی از خانواده‌‌های شهدا و ايثارگران1376/02/31)
به عبارتی می توان گفت اخلاق در فضای انتخابات نبايد قربانی رقابتهای گروهی و جناحی شود. حتی به تعبير مرحوم آيت الله مجتبی تهرانی «در جامعه مومنين ما رقابت نداريم»؛ يعنی هميشه انسان به جای آنكه خود را جلو بياندازد ديگری را كه از خود محق تر و شايسته تر است جلو می اندازد. تا آنكه بيايد و ديگری را كه خود بهتر از هر كسی به شايسته تر بودن اش آگاه است با هزار دروغ و دبل از معركه به در كند.

د- ضرورت حضور حداكثری و آگاهانه در انتخابات
ثبات هر نظامی، بسته به ميزان مقبوليت عمومی و مشاركت حداكثری همسو در عرصه های مختلف آن است. و اين اصلی است كه نسبت به جوامع مختلف جاری و ساری است بدين معنا كه هيچ اجتماع بشری نمی تواند خود را از اين قاعده مستثنی كند زيرا مشاركت عمومی و عدم آن در قوام نظامات حاكم بر جوامع بشری و زوال آنها، امری بديهی است.
آنچه امروزه به عنوان دموكراسی (با مدل های مختلف آن) در جهان مطرح است. فرايندی است كه به منظور جلب آرا و مقبوليت عمومی طراحی گرديده و در پی همگانی كردن حكومت ها با عناوين نه چندان تمامی مانند «حكومت مردم بر مردم» است. البته اين سؤال كه آيا دموكراسی با همه آوازه ای كه پيدا كرده است، توانسته است شاهد موفقيت هايی در راستای اهداف خود باشد يا خير؟ بحث ديگری است اما رويكردی مثبت گرايانه دموكراسی (لااقل در حد ادعا) نسبت به جلب مشاركت عمومی و حضور حداكثری آحاد جامعه در حكومت امری غيرقابل انكار است زيرا اين مدل نظام سياسی، حضور آحاد جامعه را منشأ استحكام پايه های نظام حاكم بر آنان می داند. البته نيازمندی حكومت ها به جذب آرای عمومی همسو چيزی نيست كه مختص جوامع دموكراتيك باشد بلكه جوامع غير دموكرات نيز بر اين مهم اذعان دارند و لذا است كه حتی حكومت های توتاليتری و ديكتاتوری و... كه غالباً منشأ تحقق آنها، رضايت عمومی نبوده است، در بقاء محتاج جلب مقبوليت حداكثری بوده اند و در راه تحصيل آن می كوشيده اند.
با حفظ مقدمه ياد شده، آنچه مهم است چگونگی دست يابی به مشاركت عمومی و حضور حداكثری جامعه در لايه های مختلف نظام حاكم بر آنهاست. بديهی است يكی از راههای كشف مشاركت مردمی و اذعان به حضور آنها در عرصه های مختلف تصميم گيری، انتخابات است.
در فرهنگ سياسی، انتخابات به فرايندی اطلاق می شود كه از طريق آن كسانی يك يا چند تن نامزد را برای انجام دادن كار معين بر می گزينند، انتخابات انواع گوناگون دارد، هر رأی دهنده ممكن است فقط به يك نامزد رأی بدهد يا به چند نفر (به شرط اينكه چند كرسی نمايندگی وجود داشته باشد) انتخاباتی را كه رأی دهندگان نمايندگان خود را مستقيماً از ميان نامزدها انتخاب كنند، انتخابات يك درجه ای می نامند و انتخاباتی كه در آن رأی دهندگان نخست به كسانی رأی دهند كه آن كسان نمايندگان اصلی را از ميان خود انتخاب كنند، انتخابات دو درجه ای می نامند.
بنابراين غرض اصلی از برگزاری انتخاب بايد دست يابی به پشتوانه حداكثری برای نظام حاكم يا نظامی است كه بنای حاكمیّت دارد از اين روی هرگاه مشوب به تقلب و انحراف نگردد، به نحو قابل اعتنايی می تواند نسبت به مقبوليت عمومی و رأی حداكثری، كاشفيت داشته باشد.
اكنون كه جامعه اسلامی ما، خود را در آستانه انتخاباتی مهم می بيند و با توجه به اينكه حضور در اين انتخابات با در نظر داشت شرايط و مصالح داخلی و بين المللی نظام اسلامی، امری لازم است، اين پرسش توليد می شود كه از چه راهی بايد به حضور حداكثری در انتخابات دست يافت و به تعبيری راهكارها و بايدهای حضور حداكثری در انتخابات چيست؟ البته قابل ذكر است كه راهكارهای متصوره دوگونه است. برخی از آنها به گونه ای است كه تحقق آنها محدود به مقطع زمانی خاصی نبوده و بايستی در همه مقاطع مورد توجه باشد و برخی ديگر مربوط به مقطع خاص انتخابات است كه با بيان برخی از بايدهای قسم اول، بحث را پی می گيريم.
- لزوم توجه حاكمیّت به مطالبات عمومی: يكی از مهماتی كه توجه به آن، می تواند موجب حضور گسترده مردم در انتخابات باشد، عنايت حاكمیّت به مطالبات عمومی و تلاش در راه رفع معضلات عمومی و مشكلات مردم است. در اينكه نظام اسلامی در طول يك ربع قرن، گام های بلندی را در اين راستا برداشته است، شكی نيست اما تكيه گاه مردمی نظام، اقتضا دارد مسئولين امر بيش از پيش به رفع مشكلات جامعه پرداخته و فعاليت های كارشناسی را در راه تأمين هر چه بهتر و بيشتر مطالبات عمومی شدت بخشيده و زمينه آرامش و آسايش عمومی را در كنار حفظ آرمان های دينی و ملی نظام جمهوری اسلامی، توسعه بخشند. وجود اختلاف طبقاتی، اقتصاد ناپايدار رانت خواری های كلان در برخی لايه های نظام و جامعه، لا ابالی گری برخی مسئولين نسبت به ترويج و اشاعه بی هويتی اجتماعی ـ اخلاقی از سوی كسانی كه از موفقيت اين نظام و مردم برومند ايران، خرسند نيستند، از جمله آسيب هايی هستند كه حضور عمومی مردم در عرصه های مختلف تصميم گيری، می تواند بشدت متأثر از آنها باشد. مسئولين وظيفه دارند نسبت به تأمين مايحتاج عمومی مردم به نحو احسن و يا استفاده از پتانسيل های موجود، آرام نباشند چرا كه به قول حضرت امام راحل (ره) «ما هر چه داريم از اين ملت است» ايشان در خصوص لزوم توجه به مصالح فرمودند: «شما فكر اين ملت، فكر اين زاغه نشين ها، فكر اين مردمی كه همه چيزشان را دادند و شما را به مسند نشاندند، فكر آنها را بكنيد. شب وقتی خلوت می كنيد، فكر بكنيد كه من امروز كه كار كردم برای خودم كار كردم يا برای مردم، امروز كه صحبت می كنم برای خودم صحبت می كنم يا برای مصالح كشور».
- توجه به عدالت اجتماعی و فعاليتی كردن آن در لايه های مختلف حاكمیّت و اقشار جامعه: چنانكه گذشت مردم از وجود ناعدالتی طبقاتی موجود در بين خيلی از پست ها و شغل ها و رانت خواری های قشری در عذابند، اينكه برخی از سيری بميرند و برخی از گرسنگی، آن پول های بادآورده كه فقط جيب قشر خاص و بی درد را می شناسد، همه و همه اينها می تواند به عنوان ناعدالتی اجتماعی، حضور مردم را در عرصه های مشاركتی تقليل داده و كمرنگ نمايد. مسئولين امر نبايد فراموش كنند كه اساس احكام الهی و ميزان تشريع، عدالت است يا ايها الذين امنوا كونوا قوامين بالقسط... ای كسانی كه ايمان آورده ايد قيام به عدالت كنيد) در راستای برقراری آن بكوشيد) ـ عدالت در قانون آن است كه همه‌آحاد جامعه در برابر قانون علی السويه باشند و مفاد آن بدون هيچ استثنايی برای همه عملی گردد. عدالت اقتصادی از توصيه های اكيد اسلام بر حاكمان است. عدالت در زمينه روابط اجتماعی در اسلام از جايگاه خاصی برخوردار است و برای حفظ عدالت اجتماعی برای اقشار مختلف جامعه حقوق خاصی معين كرده است بديهی است اگر نظامی نتواند حقوق افراد را مورد توجه قرار دهد نه تنها از پشتوانه مردمی بهره مند نمی گردد بلكه در مقابل موجی عليه خود قرار می گيرد امام خمينی (ره) در خصوص لزوم پرهيز از اختلافات و ضرورت توجه به مصالح كشور و مشكلات مردم در جمع هيئت دولت شهيد رجايی فرمودند: «اگر بنا باشد كه شما به جای اينكه اقتصاد مردم را درست كنيد، به جای اينكه اين كشور را بررسی كنيد، ببينيد كجاهاست كه مخروبه هست و مردم از همه چيز ساقط هستند، به جای اين، اگر بنشينيد سرمسند و با حروف و يا فحاشی به همه مسائل را غفلت از آن بكنيد اين همان است كه قدرت های بزرگ می خواهند تا اين مملكت خرابه بماند و صدای مردم در آيد، اگر شما به مردم كار نداشته باشيد، به مصالح مردم، به مصالح كشور كار نداشته باشيد فقط مشغول اين باشيد كه من چطور، شما چطور، من چطورم شما چطوری، مردم با من هستند، مردم با شما هستند، اگر فكر اين باشيد اين همان است كه آمريكا می خواهدو باز فرمودند: « بپرهيزيد از اينكه از ملت جدا شويد، شما را بخواهند جدا كنند» «هر چه خوف داريد از خودتان بترسيد از اينكه مبادا خدای نخواسته مسير يك مسير ديگر بشود، راه، راه ديگری باشد و توجه به اين چيزی كه الآن هست از دست برود و مردمی بودن از دستتان برود كه ـ خدای نخواسته ـ يك وقت اين قضيه پيش آمد و شما از مردمی بودن بيرون رفتيد و يك موضع ديگری پيدا كرديد... آن وقت بدانيد كه آسيب می بينيد. »روشن است متصديان امر بايد با الهام گرفتن از آموزه های دينی و توصيه های اكيد بنيانگذاری جمهوری اسلامی و رهبر معظم انقلاب بر رفع آسيب هايی كه عدالت اجتماعی را تهديد می كند بكوشند و بدانند كه رعايت قانون در اقسام مختلف آن می تواند عامل مهمی در مشاركت عمومی مردم در امر انتخابات
اما برخی از ضرورت های مربوط به مقطع خاص انتخابات كه توجه به آنها لازم است، به شرح ذيل است.
- درصد فضای رقابتی سالم بين نامزدهای انتخابی از عناصر قابل توجه در توجه عمومی به انتخابات و حضور حداكثری در آنها بشمار می آيد. ضروری است هم حاكمیّت و هم جامعه در راستای ايجاد فضای رقابتی سالم برای انتخابات تلاش وافر كرده تا از اين رهگذر زمينه مشاركت عمومی در رأی گيری فراهم آيد.
- همانطور كه تنوع كانديداها در ترغيب جامعه نسبت به حضور در انتخابات مؤثر است، تعدد و تكثر برنامه ها و ارايه آنها به افكار عمومی از سوی كانديداها و مدافعانش، می تواند درصد توجه عمومی را به مشاركت، بالا برد. بديهی است اگر مردم شاهد برنامه های جديد، متنوع و كارآمد از سوی نامزدهای انتخاباتی نباشند، انگيزه مشاركت آنها به شدت تقليل يافته و اين آسيبی جدی در چشمگيری انتخابت است.
- ايجاد روحيه اميد و بالا بردن ضريب اطمينان مردم توسط نامزدها نسبت به برنامه های ارايه شده آنها از راه نشان دادن صداقت ـ ديانت و تخصص يكی ديگر از بايدهای حضور حداكثری است.