حيات طيبه غايت سبك زندگی اسلامی است
گروه حوزههای علميه: مدير امور خانواده معاونت تهذيب حوزههای علميه كشور رسيدن به حيات طيبه را غايت سبك زندگی اسلامی عنوان و بيان كرد: خودشناسی، خداشناسی و هستیشناسی اركان زندگی اسلامی را تشكيل میدهند.
حجتالاسلام والمسلمين يدالله كوثری، مدير امور خانواده معاونت تهذيب حوزههای علميه كشور در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با ذكر اين مطلب كه سبك زندگی دينی از مبانی اساسی تربيت دينی در اسلام است، عنوان كرد: مسئله سبك زندگی بيانگر هويت يك اجتماع و نوع زندگی و تربيت آنان است.
وی افزود: وقتی سخن از سبك زندگی دينی و فصل مميزهای همچون سبك دينی میشود بايد آن را از بخش غير دينی و يا ضد دينی آن جدا كرد؛ زندگی دينی از خاستگاه ارزشی و اسلامی برخاسته و قطعا برای مدلسازی سبك زندگی دينی بايد به سراغ مبانی دينی برويم.
اين كارشناس امور خانواده و سبك زندگی، عنوان كرد: مبانی دينی تنظيمكننده سبك زندگی، قرآن، روايات و سيره بزرگان دين است كه اين اصول كلی از سوی بزرگان دين برای ما دستهبندی شده است.
اين محقق دينی گفت: بحث سبك زندگی در قرآن در بالاترين شاخصه خود با عنوان حيات طيبه بيان شده است؛ حيات طيبه در قرآن نيز در حوزه فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است كه در ابعاد مختلف در تعامل با خود، خدا و اجتماع مدلسازی میشود.
كوثری عنوان كرد: خودشناسی، خداشناسی و هستیشناسی و نگاه به جهان پيرامونی سه ضلعی هستند كه نگارههای سبك زندگی را شكل میدهند كه توجه به هر يك از اين ابعاد در نگاه كلی تاثيرگذار است.
وی گفت: انسان به طور كلی در اين حوزه به سه دسته انسان تقسيم میشوند كه از آنها به عنوان افراد خودكوچكبين، خودبرتربين و واقعبين تعبير میشود كه هر كدام از اين افراد در تعابير اسلامی دارای مشخصات و غايتهای مصداقی و عينی هستند.
كوثری يادآور شد: در خصوص افراد خودكوچكبين از امام علی و امام هادی عليها سلام روايات متعددی در مذمت آنان ذكر شده است كه منظور اين روايات آن است كه اگر كسی خود را حقير شمارد در پستی و زوال و گناه گرفتار خواهد شد.
وی افزود: در خصوص افراد خود برتربين نيز مصاديق بسياری از قرآن و روايات وجود دارد كه آثار برتربينی خود نسبت به ديگران بيان و خطرات آن نيز ذكر شده است؛ اتخاذ هر كدام از طرق زندگی ارتباط خاصی با مفهوم و نگاه و نگرش افراد نسبت به زندگی دارد.
نويسنده كتاب بهداشت روانی خانواده، تصريح كرد: هر يك از اين سه رويكرد خروجیهای رفتاری زيادی دارد كه اين رفتارها در عملكرد بيرونی انسان بروز و ظهور پيدا میكند و حتی منطق رفتاری و انتخاب شيوه و منش زندگی در ابعاد اجتماعی و فرهنگی و سياسی آنان را نيز تحت شعاع قرار میدهد كه بالطبع ممكن است حتی يك اجتماع و يك كشور را نيز تحتالشعاع خود قرار دهد.
وی گفت: نماد تفرعن و خودبرزرگبينی در حوزه سياست، فرعون است كه عاقبت او نيز برای عبرتگيری بندگان نسبت به اوج تفرعن و خودبزرگ بينی بيان شده است.
اين كارشناس سبك زندگی در ادامه عنوان كرد: قرآن در عبارت «قولو للناس حسنا» به مفهوم احترام و نيكی به ناس به معنی كل مردم تاكيد دارد؛ يعنی وجهه اجتماعی سبك زندگی مبتنی بر احترام و رعايت حقوق و احترام به انسان بودن افراد فارغ از دين و آيين آنهاست؛ در كدام يك از مكاتب و آيينها چنين نگاه عميق و دقيقی به مسايل اجتماعی و رويكرد انسانی به تعاملات شده است.
وی گفت: تمدن غربی نگاهی متناقض به انسان دارد كه يكی از آنها نگاه «هابز» مبنی بر انسان گرگ انسان دارد؛ نگاه ديگر نيز نگاههای مادیگرايانه و انسانمحور است؛ ولی اسلام نگاهی بسيار منعطف به انسان و محيط پيرامون او دارد؛ ائمه ما در روايات متعدد به ويژگیهای رفتاری انسان در محيط فردی و اجتماعی پرداخته و نوع نگاه او را مشخص كردهاند؛ به عنوان مثال امام رضا(ع) بيان فرمودهاند كه وقتی به كسی بر میخوريد در دل بگوييد كه او از من برتر است و كوچكترين حس برتری نسبت به او نداشته باشيد؛ عمل به همين حديث به طور كلی روابط اجتماعی را در يك جمع و گروه و جامعه دگرگون میكند و نيازی به مكتبسازیهای به ظاهر علمی غربی نيز ندارد.
كوثری يادآور شد: امام علی(ع) در نامهای حكومتی به مالك اشتر بيان میدارند كه انسانها برادر تو هستند، يا اينكه برادر دينی تو هستند يا برادر انسانی؛ اگر انسان همين نگاه را در روابط خود تسری بدهد به طور قطع همه روابط انسانی تنظيم شده و تعاملات در بالاترين سطح قرار میگيرد و ديگر اثری از جنگ و جدال و ستيز و بحثهای حقوق بشری وجود نداشت.
ادامه دارد........
وی افزود: وقتی سخن از سبك زندگی دينی و فصل مميزهای همچون سبك دينی میشود بايد آن را از بخش غير دينی و يا ضد دينی آن جدا كرد؛ زندگی دينی از خاستگاه ارزشی و اسلامی برخاسته و قطعا برای مدلسازی سبك زندگی دينی بايد به سراغ مبانی دينی برويم.
اين كارشناس امور خانواده و سبك زندگی، عنوان كرد: مبانی دينی تنظيمكننده سبك زندگی، قرآن، روايات و سيره بزرگان دين است كه اين اصول كلی از سوی بزرگان دين برای ما دستهبندی شده است.
اين محقق دينی گفت: بحث سبك زندگی در قرآن در بالاترين شاخصه خود با عنوان حيات طيبه بيان شده است؛ حيات طيبه در قرآن نيز در حوزه فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است كه در ابعاد مختلف در تعامل با خود، خدا و اجتماع مدلسازی میشود.
كوثری عنوان كرد: خودشناسی، خداشناسی و هستیشناسی و نگاه به جهان پيرامونی سه ضلعی هستند كه نگارههای سبك زندگی را شكل میدهند كه توجه به هر يك از اين ابعاد در نگاه كلی تاثيرگذار است.
وی گفت: انسان به طور كلی در اين حوزه به سه دسته انسان تقسيم میشوند كه از آنها به عنوان افراد خودكوچكبين، خودبرتربين و واقعبين تعبير میشود كه هر كدام از اين افراد در تعابير اسلامی دارای مشخصات و غايتهای مصداقی و عينی هستند.
كوثری يادآور شد: در خصوص افراد خودكوچكبين از امام علی و امام هادی عليها سلام روايات متعددی در مذمت آنان ذكر شده است كه منظور اين روايات آن است كه اگر كسی خود را حقير شمارد در پستی و زوال و گناه گرفتار خواهد شد.
وی افزود: در خصوص افراد خود برتربين نيز مصاديق بسياری از قرآن و روايات وجود دارد كه آثار برتربينی خود نسبت به ديگران بيان و خطرات آن نيز ذكر شده است؛ اتخاذ هر كدام از طرق زندگی ارتباط خاصی با مفهوم و نگاه و نگرش افراد نسبت به زندگی دارد.
نويسنده كتاب بهداشت روانی خانواده، تصريح كرد: هر يك از اين سه رويكرد خروجیهای رفتاری زيادی دارد كه اين رفتارها در عملكرد بيرونی انسان بروز و ظهور پيدا میكند و حتی منطق رفتاری و انتخاب شيوه و منش زندگی در ابعاد اجتماعی و فرهنگی و سياسی آنان را نيز تحت شعاع قرار میدهد كه بالطبع ممكن است حتی يك اجتماع و يك كشور را نيز تحتالشعاع خود قرار دهد.
وی گفت: نماد تفرعن و خودبرزرگبينی در حوزه سياست، فرعون است كه عاقبت او نيز برای عبرتگيری بندگان نسبت به اوج تفرعن و خودبزرگ بينی بيان شده است.
اين كارشناس سبك زندگی در ادامه عنوان كرد: قرآن در عبارت «قولو للناس حسنا» به مفهوم احترام و نيكی به ناس به معنی كل مردم تاكيد دارد؛ يعنی وجهه اجتماعی سبك زندگی مبتنی بر احترام و رعايت حقوق و احترام به انسان بودن افراد فارغ از دين و آيين آنهاست؛ در كدام يك از مكاتب و آيينها چنين نگاه عميق و دقيقی به مسايل اجتماعی و رويكرد انسانی به تعاملات شده است.
وی گفت: تمدن غربی نگاهی متناقض به انسان دارد كه يكی از آنها نگاه «هابز» مبنی بر انسان گرگ انسان دارد؛ نگاه ديگر نيز نگاههای مادیگرايانه و انسانمحور است؛ ولی اسلام نگاهی بسيار منعطف به انسان و محيط پيرامون او دارد؛ ائمه ما در روايات متعدد به ويژگیهای رفتاری انسان در محيط فردی و اجتماعی پرداخته و نوع نگاه او را مشخص كردهاند؛ به عنوان مثال امام رضا(ع) بيان فرمودهاند كه وقتی به كسی بر میخوريد در دل بگوييد كه او از من برتر است و كوچكترين حس برتری نسبت به او نداشته باشيد؛ عمل به همين حديث به طور كلی روابط اجتماعی را در يك جمع و گروه و جامعه دگرگون میكند و نيازی به مكتبسازیهای به ظاهر علمی غربی نيز ندارد.
كوثری يادآور شد: امام علی(ع) در نامهای حكومتی به مالك اشتر بيان میدارند كه انسانها برادر تو هستند، يا اينكه برادر دينی تو هستند يا برادر انسانی؛ اگر انسان همين نگاه را در روابط خود تسری بدهد به طور قطع همه روابط انسانی تنظيم شده و تعاملات در بالاترين سطح قرار میگيرد و ديگر اثری از جنگ و جدال و ستيز و بحثهای حقوق بشری وجود نداشت.
ادامه دارد........
