شروع و ختم ادعيه با سلام بر ائمه(ع)؛ عامل سرعت استجابت دعا
گروه حوزههای علميه: استاد اخلاق حوزه علميه بر لزوم تدبر و تفكر در ادعيه رمضانی به ويژه دعای رمضانی امام سجاد(ع) تاكيد كرد و گفت: اين دعا كه شروع و ختم آن با سلام و صلوات بر محمد و آل ايشان است سرشار از رازهای معنوی است.
حجتالاسلام والمسلمين رجبعلی امامی، استاد اخلاق حوزه، در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) با اشاره به فضيلت ماه مبارك رمضان گفت: ماه رمضان ماه خداوند، ماه نزول قرآن و از شريفترين ماههای سال است. در اين ماه درهای آسمان و بهشت گشوده و درهای جهنم بسته میشود و عبادت در يكی از شبهای آن (شب قدر) بهتر از عبادت هزار ماه است.
وی افزود: رسول خدا (ص) در خطبه شعبانيه خود درباره فضيلت و عظمت ماه رمضان فرمودهاند كه ای بندگان خدا! ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به سوی شما روی آورده است؛ ماهی كه نزد خداوند بهترين ماهها است؛ روزهايش بهترين روزها، شبهايش بهترين شبها و ساعاتش بهترين ساعات است؛ بر مهمانی خداوند فرا خوانده شديد و از جمله اهل كرامت قرار گرفتيد؛ در اين ماه، نفسهای شما تسبيح، خواب شما عبادت، عملهايتان مقبول و دعاهايتان مستجاب است.
اين استاد حوزه يادآور شد: در اين بين آيات و روايات متعددی در فضيلت اين ماه وجود دارد كه توجه به آنها هر كدام باعث میشود تا ديد بهتری به اين ماه و اعمال آن داشته باشيم و بتوانيم بهره بهتری از اين ايام ببريم.
وی گفت: دعای بسيار زيبايی از امام سجاد(ع) در خصوص ماه مبارك رمضان در منابع اعتقادی ما وجود دارد كه متاسفانه كمتر به ابعاد ناشناخته آن پرداخته شده است و اگر در اين گفتوگو نيز بحثی از آن میشود صرفا به عنوان معرفی ابعاد ظاهری آن است وگرنه اين دعا اسرار نهان بسياری را در دل خود جای داده است.
امامی يادآور شد: امام سجاد(ع) در اين دعا میفرمايند كه سپاس خدائى را سزاست، كه ما را براى سپاسگزارى خود راهنمائى نمود و از سپاسگزاران قرار داد، تا براى احسان و نيكيش از شكرگزاران باشيم، و ما را بر آن سپاسگزارى پاداش نيكوكاران دهد، و سپاس خدائى را سزاست كه دين خود را به ما عطا نمود، و ما را جزو ملت خويش(اسلام) اختصاص داد، و در راههاى احسان و نيكيش رهنمون كرد، تا به وسيله نعمتش در آن راهها رفته و به سوى رضا و خوشنوديش دستيابيم، سپاسى كه آن را از ما بپذيرد و به وسيله آن از ما خوشنود گردد.
وی افزود: در اولين فراز از اين دعا، امام سجاد(ع) به مسئله بسيار مهمی در پذيرش دعا و بركت در زندگی انسانها اشاره میكند كه همانا روح سپاسگزاری و شگرگزاری به درگاه الهی است؛ يعنی اينكه انسان بايد در اول هر دعا به حمد و شكر خداوند اقدام كند و به شمارش نعمات الهی همت گمارد تا دعای او در مسير درستی قرار گيرد؛ در اين دعا، امام، رمضان را يكی از بهترين نعمات الهی به انسان برای اوجگيری معنوی و تزكيه، معرفی میكند
امامی عنوان كرد: امام در فراز بعدی اين دعا میفرمايند كه «الحمدلله الذى جعل من تلك السبل شهره شهر رمضان، شهر الصيام، و شهر الاسلام، و شهر الطهور، و شهر التمحيص و شهر القيام الذى انزل فيه القرآن، هدى للناس و بينات من الهدى و الفرقان»؛ يعنی سپاس خدائى را سزاست كه ماه خود رمضان را، ماه صيام و روزه و ماه اسلام و ماه تزكيه و ماه تصفيه و پاك كردن (از گناهان) و ماه قيام و ايستادن (براى نماز در شبها يا به پا خاستن در احياى اسلام و جهاد در راه خدا) را يكى از آن راههاى احسان قرار داد، آن چنان ماهى كه قرآن در آن فرو فرستاده شد، در حالى كه براى مردم راهنما (از گمراهى) و نشانههاى آشكار رهبرى و جدا كننده ميان حق و باطل است.
وی گفت: امام در فراز بعدی اين دعا فضايل رمضان را كه موجبات برتری اين ماه نسبت به ماههای ديگر شده است بيان میكند و میفرمايد كه ابان فضيلته على سائر الشهور بما جعل له من الحرمات الموفورة، و الفضائل المشهورة، فحرم فيه ما احل فى غيره اعظاما، و حجر فيه المطاعم و المشارب اكراما و جعل له وقتا بينا لا يجيز - جل و عز - ان يقدم قبله، و لا يقبل ان يؤخر عنه؛ ثم فضل ليلة واحدة من لياليه على ليالى الف شهر و سماها ليلة القدر تنزل الملائكة و الروح فيها باذن ربهم من كل امر سلام، دائم البركة الى طلوع الفجر على من يشاء من عباده بما احكم من قضائه.
امامی افزود: معنی اين فراز آن است كه برترى آن را بر ماههاى ديگر به سبب حرمتها و گرامى داشتنهاى بسيار و فضائل و برترىهاى آشكار كه براى آن قرار داد، هويدا گردانيد، و در آن ماه از جهتبزرگ داشت، آنچه را كه در ماههاى ديگر حلال كرده حرام نمود، و خوردنیها و آشاميدنیها را در (روزهاى) آن منع كرد، و براى آن وقت آشكارى قرار داد، كه خداى بزرگ و توانا جائز و روا نمىداند كه پيش انداخته شود و نمىپذيرد كه از آن وقتبه تاخير افتد؛ سپس (عبادت و بندگى در) شب (قدر) آن را به (عبادت در) شبهاى هزار ماه برترى داد و آن را شب قدر ناميد (شبى كه خداى تعالى اجلها و روزیها و هر امرى را كه حادث مىشود مقدر مىفرمايد) در آن شب (بسيارى از) فرشتگان و روح (كه مخلوقى است بزرگتر از فرشته) به فرمان پروردگارشان بر هر كه از بندگانش بخواهد با قضا و قدرى كه محكم و استوار كرده (كه تغيير و تبديلى در آن نيست) تنزل میكنند.
وی اظهار كرد: امام سجاد(ع) در فراز بعدی به يكی از فضايل اصلی اين ماه يعنی شب قدر و كيفيت عبادت فرشتگان و نيكان و صالحان در اين شب اشاره میكند و مومنان را به قدردانی از شب قدر فرا میخواند.
اين استاد اخلاق حوزه، عنوان كرد: از اين بخش از دعا به بعد امام به ذكر خواستههای معنوی از خداوند میپردازد كه همانا صيانت روح و جسم در مقابل حملات و هجمههای شيطانی است؛ از جمله اين مباحث تلاش انسان برای رسيدن به قرب الهی در پس روزهداری و تلاوت و تدبر در قرآن و كيفيت زندگی است.
وی گفت: اما از درگاه الهی طلب میكند كه ماه رمضان را ماه طاعت قرار بده و هيچ مشغوليت ديگری را در اين ماه بر انسان غير از عبادت و درخواست نياز به درگاه الهی مقدم نكن؛ نكته جالب آخر اين دعا و بسياری ديگر از ادعيه سلام و درود به پيامبر(ص) و آل ايشان است كه در اكثر ادعيه ما به چشم میخورد كه اين سلام بر پيامبر در اول و آخر دعا، رمز لطيفی دارد كه غير از اثر وضعی آن در سرعت استجابت دعا، نهادن نام دعاكننده در زمره ياران حضرت رسول اعظم (ص) و اهلبيت(ع) در مقابل لشكر شيطانيان و طاغوتيان است.
وی افزود: رسول خدا (ص) در خطبه شعبانيه خود درباره فضيلت و عظمت ماه رمضان فرمودهاند كه ای بندگان خدا! ماه خدا با بركت و رحمت و آمرزش به سوی شما روی آورده است؛ ماهی كه نزد خداوند بهترين ماهها است؛ روزهايش بهترين روزها، شبهايش بهترين شبها و ساعاتش بهترين ساعات است؛ بر مهمانی خداوند فرا خوانده شديد و از جمله اهل كرامت قرار گرفتيد؛ در اين ماه، نفسهای شما تسبيح، خواب شما عبادت، عملهايتان مقبول و دعاهايتان مستجاب است.
اين استاد حوزه يادآور شد: در اين بين آيات و روايات متعددی در فضيلت اين ماه وجود دارد كه توجه به آنها هر كدام باعث میشود تا ديد بهتری به اين ماه و اعمال آن داشته باشيم و بتوانيم بهره بهتری از اين ايام ببريم.
وی گفت: دعای بسيار زيبايی از امام سجاد(ع) در خصوص ماه مبارك رمضان در منابع اعتقادی ما وجود دارد كه متاسفانه كمتر به ابعاد ناشناخته آن پرداخته شده است و اگر در اين گفتوگو نيز بحثی از آن میشود صرفا به عنوان معرفی ابعاد ظاهری آن است وگرنه اين دعا اسرار نهان بسياری را در دل خود جای داده است.
امامی يادآور شد: امام سجاد(ع) در اين دعا میفرمايند كه سپاس خدائى را سزاست، كه ما را براى سپاسگزارى خود راهنمائى نمود و از سپاسگزاران قرار داد، تا براى احسان و نيكيش از شكرگزاران باشيم، و ما را بر آن سپاسگزارى پاداش نيكوكاران دهد، و سپاس خدائى را سزاست كه دين خود را به ما عطا نمود، و ما را جزو ملت خويش(اسلام) اختصاص داد، و در راههاى احسان و نيكيش رهنمون كرد، تا به وسيله نعمتش در آن راهها رفته و به سوى رضا و خوشنوديش دستيابيم، سپاسى كه آن را از ما بپذيرد و به وسيله آن از ما خوشنود گردد.
وی افزود: در اولين فراز از اين دعا، امام سجاد(ع) به مسئله بسيار مهمی در پذيرش دعا و بركت در زندگی انسانها اشاره میكند كه همانا روح سپاسگزاری و شگرگزاری به درگاه الهی است؛ يعنی اينكه انسان بايد در اول هر دعا به حمد و شكر خداوند اقدام كند و به شمارش نعمات الهی همت گمارد تا دعای او در مسير درستی قرار گيرد؛ در اين دعا، امام، رمضان را يكی از بهترين نعمات الهی به انسان برای اوجگيری معنوی و تزكيه، معرفی میكند
امامی عنوان كرد: امام در فراز بعدی اين دعا میفرمايند كه «الحمدلله الذى جعل من تلك السبل شهره شهر رمضان، شهر الصيام، و شهر الاسلام، و شهر الطهور، و شهر التمحيص و شهر القيام الذى انزل فيه القرآن، هدى للناس و بينات من الهدى و الفرقان»؛ يعنی سپاس خدائى را سزاست كه ماه خود رمضان را، ماه صيام و روزه و ماه اسلام و ماه تزكيه و ماه تصفيه و پاك كردن (از گناهان) و ماه قيام و ايستادن (براى نماز در شبها يا به پا خاستن در احياى اسلام و جهاد در راه خدا) را يكى از آن راههاى احسان قرار داد، آن چنان ماهى كه قرآن در آن فرو فرستاده شد، در حالى كه براى مردم راهنما (از گمراهى) و نشانههاى آشكار رهبرى و جدا كننده ميان حق و باطل است.
وی گفت: امام در فراز بعدی اين دعا فضايل رمضان را كه موجبات برتری اين ماه نسبت به ماههای ديگر شده است بيان میكند و میفرمايد كه ابان فضيلته على سائر الشهور بما جعل له من الحرمات الموفورة، و الفضائل المشهورة، فحرم فيه ما احل فى غيره اعظاما، و حجر فيه المطاعم و المشارب اكراما و جعل له وقتا بينا لا يجيز - جل و عز - ان يقدم قبله، و لا يقبل ان يؤخر عنه؛ ثم فضل ليلة واحدة من لياليه على ليالى الف شهر و سماها ليلة القدر تنزل الملائكة و الروح فيها باذن ربهم من كل امر سلام، دائم البركة الى طلوع الفجر على من يشاء من عباده بما احكم من قضائه.
امامی افزود: معنی اين فراز آن است كه برترى آن را بر ماههاى ديگر به سبب حرمتها و گرامى داشتنهاى بسيار و فضائل و برترىهاى آشكار كه براى آن قرار داد، هويدا گردانيد، و در آن ماه از جهتبزرگ داشت، آنچه را كه در ماههاى ديگر حلال كرده حرام نمود، و خوردنیها و آشاميدنیها را در (روزهاى) آن منع كرد، و براى آن وقت آشكارى قرار داد، كه خداى بزرگ و توانا جائز و روا نمىداند كه پيش انداخته شود و نمىپذيرد كه از آن وقتبه تاخير افتد؛ سپس (عبادت و بندگى در) شب (قدر) آن را به (عبادت در) شبهاى هزار ماه برترى داد و آن را شب قدر ناميد (شبى كه خداى تعالى اجلها و روزیها و هر امرى را كه حادث مىشود مقدر مىفرمايد) در آن شب (بسيارى از) فرشتگان و روح (كه مخلوقى است بزرگتر از فرشته) به فرمان پروردگارشان بر هر كه از بندگانش بخواهد با قضا و قدرى كه محكم و استوار كرده (كه تغيير و تبديلى در آن نيست) تنزل میكنند.
وی اظهار كرد: امام سجاد(ع) در فراز بعدی به يكی از فضايل اصلی اين ماه يعنی شب قدر و كيفيت عبادت فرشتگان و نيكان و صالحان در اين شب اشاره میكند و مومنان را به قدردانی از شب قدر فرا میخواند.
اين استاد اخلاق حوزه، عنوان كرد: از اين بخش از دعا به بعد امام به ذكر خواستههای معنوی از خداوند میپردازد كه همانا صيانت روح و جسم در مقابل حملات و هجمههای شيطانی است؛ از جمله اين مباحث تلاش انسان برای رسيدن به قرب الهی در پس روزهداری و تلاوت و تدبر در قرآن و كيفيت زندگی است.
وی گفت: اما از درگاه الهی طلب میكند كه ماه رمضان را ماه طاعت قرار بده و هيچ مشغوليت ديگری را در اين ماه بر انسان غير از عبادت و درخواست نياز به درگاه الهی مقدم نكن؛ نكته جالب آخر اين دعا و بسياری ديگر از ادعيه سلام و درود به پيامبر(ص) و آل ايشان است كه در اكثر ادعيه ما به چشم میخورد كه اين سلام بر پيامبر در اول و آخر دعا، رمز لطيفی دارد كه غير از اثر وضعی آن در سرعت استجابت دعا، نهادن نام دعاكننده در زمره ياران حضرت رسول اعظم (ص) و اهلبيت(ع) در مقابل لشكر شيطانيان و طاغوتيان است.
