اسلام، انسان را از خوردن غذاهای خبيث و مضر باز میدارد و خوردن غذاهای پاك را توصيه میكند تا سلامتی و بهداشت جسم، آرامش روانی و بهداشت اجتماعی انسانها را با قيد«حلال» بودن غذا تامين كند اما بايد توجه داشت مطالبی كه در اين راستا بيان میشود فقط بخشی از فلسفه و حكمت حكم است و اين احتمال وجود دارد كه در تشريع اين احكام، مصالح و مفاسد ديگری نيز در نظر گرفته شده باشد.
در شرع مقدس اسلام، حيوانات به حرام گوشت و حلال گوشت تقسيم میشوند كه برای استفاده از گوشت حيوانات حلال گوشت نيز بايد ذبح به صورت شرعی انجام شوند در غير اين صورت استفاده از گوشت آنها حرام است كه بايد به اين موارد، حرمت 15 جزء از اجزاء حيوانات حلال گوشت همچون عدسی، نخاع، هيپوفيز و ... نيز اضافه شود زيرا مصرف آنها مخاطرات بهداشتی و بيماریهای مشترك را موجب میشود.
ذكر نام خدا در ذبح شرعی به دليل اثر روانی، تربيتی و تهذيب روح بر ابعاد شخصيتی فرد تاثير گذار است و انسان را به ياد خدا میاندازد و از غير آن رویگردان میكند در حالیكه خوردن گوشت حرام، انسان را از ياد خداوند دور میكند به طوری كه خداوند در آيه 146 سوره انعام میفرمايد: وقتی قوم يهود از دستورات الهی سرپيچی كردند مورد مجازات و كيفر قرار گرفتند و علاوه بر گوشتهای فوق، گوشت تمام حيوانات ناخندار و گوشت حيوانات تك سمی مانند اسب، الاغ و قاطر نيز بر آنها حرام شد. كه اين بيانگر اهميت مباحث اخلاقی در كنار مباحث بهداشتی است.
اسلام قائل به استعدادهای خير و شر در وجود و فطرت انسان از بدو خلقت است كه عوامل محيطی از جمله ذبح حلال بر هر كدام از ابعاد شخصيتی چه جسمانی و چه روانشناسی تاثير گذار بوده و گوشت حرام به عنوان يك عاملی محيطی میتواند انسان و ابعاد مختلف شخصيت او را دچار مشكل و در انتخاب مسير درست با چالش روبرو میكند.
امام رضا(ع) در حديثی میفرمايد: حرام بودن مردار برای آن است كه باعث بد اخلاقی، عصبانيت، قساوت قلب و از بين رفتن مهر و عطوفت میشود و همچنين حضرت صادق(ع) در جواب يكی از اصحاب كه پرسيد چرا خداوند مردار، خون و گوشت خوك را حرام نموده است؟ فرمودند: خداوند تبارك و تعالی چيزی را حرام ننموده و در ادامه میفرمايد: خوردن خون باعث ايجاد قساوت قلب و بی رحمی میشود به طوری كه رحم نكنند بر فرزند، پدر، مادر و دوست صميمی خود حتی حاضر به قتل آنها میشود.(1)
بر اساس تحقيقات علمی الكتروليكها، سلوهای و تمام عناصر تشكيل دهنده بدن كه بارهای مثبت و منفی دارند زمانی كه حيوان در جهت قبله كه ميدان مغناطيسی زمين است با يك انحراف جزئی قرار میگيرد آرايش بسيار خوبی پيدا میكند كه اثرات خوبی بر سلام اعضای بدن حيوان میگذارد و سلولهای او را در بهترين وضعيت قرار میدهد(2) در نتيجه گوشت از سلامت بيشتری برخوردار خواهد شد و ناگفته پيداست كه هر چه گوشت مصرفی سالمتر باشد تاثير بهتری بر سلامت مصرف كننده دارد.
دست و پا زدن حيوان ذبح شده بر اساس ذبح شرعی به خون گيری كامل كمك كرده و باعث انجام بهتر تغييرات بعد از كشتار، افزايش ماندگاری گوشت، تاخير در فساد آن و جلوگيری از رشد ميكروارگانيسمهای متعدد میشود(3) در حالیكه وجود خون در بدن حيوان باعث هجوم ميكروبها و باكتریها و انتشار آنها میشود و ما با استفاده از گوشتی كه بر اساس ذبح شرعی و پاك سازی جسم حيوان تهيه میشود از خطرات و ضررهای ناشی از بقاء خون در بافتهای بدن حيوان خود را مصون میمانيم.(4)
امام صادق(ع) میفرمايند: هر كسی گوشت مردار مصرف نمايد بدن او ضعيف و رنجور میشود و نيروی بدنی او كاهش میيابد نسل او قطع میشود و اگر به اين كار ادامه دهد دچار سكته و مرگ ناگهانی میشود. كه تحقيقات دانشمندان بيانگر آن است كه به دليل خارج نشدن خون از شريانهای چهارگانه و ماندن عفونتها در بدن در ذبح غير شرعی فرآيندههای تخميری و كاهش اسيديته، آغاز میشود و اگر اين گوشت توسط انسان مصرف شود باعث اكسيداسيون منابع انرژی مورد نياز بدن و در نتيجه ضعيف بدن میشود.
همچنين در بخش ديگری از حديث فوق امام صادق(ع) میفرمايند افرادی كه از گوشت مردار استفاده میكنند نسل آنها قطع میشود كه دليل اين امر به خاطر نقش هورمونهای استروئيدی در تقسيم سلولهای جنسی و چرخههای سلولی است و پروستاگلاندين كه نقش مهمی در دستگاه توليد مثل بر عهده دارد با چند پيوند دو گانه مانند اسيد لينولئيك لينولنات و آراشيدونات سنتز میشود و چنانچه گوشت مدتی در محيط باقی بماند اين اسيدهای چرب به سرعت اكسيده میشود و اثرات منفی را بر روی اين سيستم میگذارد و احتمالا يكی از دلائل عقيم شدن افرادی كه از گوشت مردار استفاده مینمايند همين عامل است.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منابع:
(1)رضوانی علی، گلی مجيد، ايرانمهر ابوطالب، تربيت دينی و رشد شخصيت كودك
(2)حسينی واشان سيد جواد، حسينی واشان سيد محمود. آثار بهداشتی و معنوی گوشتهای حرام از ديگاه اسلام همايش سراسری گوشت حلال زندگی پاك بيرجند 1387
(3) برنامه فقه و زندگی، راديو معارف
(4) بختياريها ابراهيم، اثرات منفی ميته خواری، همايش سراسری گوشت حلال زندگی پاك، بيرجند 1383