لزوم مختصرنویسی در فضای مجازی/ منابع غنی اسلامی در فضای مجازی وارد شود

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) از لرستان، امروز لزوم فعالیت در فضای مجازی و بهره‌گیری از فناوری و ابزارهای روز دنیا برای اشاعه پیام دین و تبلیغ آموزه‌های وحیانی مطلبی است که برای هیچ‌کس پوشیده نیست و همه در مورد این مسئله اتفاق نظر دارند. به‌‌ویژه که وهابیت و برخی جریان‌های سلفی و تکفیری با بهره‌گیری حداکثری از این فضا مخاطبان جوان خود را جذب می‌کنند و با نشر شبهات گوناگون در شبکه‌های اجتماعی و فضاهای رسانه‌ای مجازی تلاش می‌کنند اقدامات خود را مشروع جلوه داده و از رسانه برای پیشبرد اهداف خود بهترین بهره را ببرند.

از آن‌جا که حوزه علمیه متولی تبلیغ دین است و رسالت پاسخ‌گویی به شبهات را دارد لذا هر جا که شبهه‌ای مطرح می‌شود حضور حوزه‌های علمیه هم ضروری است. با توجه به اهمیت امر تبلیغ در دنیای امروز، از هر نوع امکانات و ابزار مدرن می‌توان در راستای تبلیغ دین استفاده کرد. یکی از این امکانات فضای مجازی است. اهمیت تبلیغ دین در فضای مجازی به مراتب بیشتر از رسانه منبر و در فضای مسجد است. گروهی از طلاب که به فضای مجازی مسلط هستند، باید وارد این فضا شوند تا به تبلیغ دین بپردازند، در این صورت می‌توانند تاثیر بیشتری بر کاربران داشته باشند. در واقع هر فردی که توانایی تبلیغ دین در فضای مجازی را دارد باید وارد این فضا شود.

اما به‌نظر می‌رسد ضرورت مسئله تبلیغ دین در فضای مجازی برای طلاب و حوزه‌های علمیه همگانی نشده است و این ضرورت باید به مرحله عینی و عملی برسد و در قالب دستورالعمل اجرایی محقق شود. در حالی‌که اکنون به‌طور متوسط در دنیا بیش از پانصد میلیون نفر کاربر فضای مجازی داریم که از این تعداد صد میلیون کاربر فعال هستند، به این معنی است که در روز دقایق بسیاری صرف فعالیت در فضای مجازی می‌کنند. عدم حضور برخی طلاب در فضای مجازی به‌منظور تبلیغ دین نیازمند آسیب‌شناسی جدی است.

مریم رهسپار، از کارشناسان حوزه خانواده در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا گفت: پرداختن به مقوله تبلیغ دین در فضای مجازی نیاز به کار روان‌شناختی دارد لذا قبل از این‌که بخواهیم با رویکرد دینی یا قانونی به این مسئله بپردازیم باید ابتدا نقش آن در سلامت روان مورد بررسی قرار بگیرد .

فضای؛ مجازی ظرفیت عظیمی برای تبلیغ دین واصلاح و ارشاد جامعه

وی فضای مجازی را یک از نیازهای ضروری انسان امروز دانست و افزود: بسیاری از افراد صرفاً جنبه‌های منفی فضای مجازی را مطرح می‌کنند که البته جای تأمل هم دارد ولی این حقیقت را باید بپذیریم؛ اینترنت به‌عنوان یک گزاره اجتناب‌ناپذیر و غذای روح که وارد سفره خانواده‌ها شده، ظرفیت نامحدود و عظیمی است که اتفاقاً مبلّغان دینی و کارشناسان حوزه جوانان می‌توانند در زمینه تبلیغ دین و اصلاح و ارشاد جامعه به بهترین شکل ممکن از آن بهره ببرند.

رهسپار بیان کرد: وقتی در فضای مجازی ما در زمینه دین حرفی برای گفتن و به تبع قدرت تأثیرگذاری نداشته باشیم، آن وقت است که تبلیغات مسموم دشمن ایمان (باور، رفتار و ارزش‌های اسلامی) مردم را هدف قرار داده و آسیب‌ها و انحرافات را در جامعه گسترش می‌دهد  لذا ضرورت تبلیغ مؤثر دین در فضای مجازی را نباید کم‌رنگ تلقی کرد.

مقابله با تهاجمات فرهنگی در فضای مجازی به مراتب سخت‌تر از رسانه‌های مکتوب است

این روان‌شناس بیان کرد: درگذشته به محض شناسایی کتب ضاله و نشریاتی که دارای انحراف فکری بودند از چاپ مجدد آن‌ها جلوگیری می‌شد ولی در حال حاضر تقریباً امکان فیلترینگ کامل اینترنت وجود ندارد چون سرورهای جهانی دست ما نیست و موتورهای جست‌وجوگری مانند گوگل و یاهو و ... را ما تغذیه نمی‌کنیم.

رهسپار با  اشاره به این‌که امروز تفکرات شیعه با سانسور شدید تبلغاتی در جهان مواجه است، تصریح کرد: متأسفانه تبلیغی که از تشیع در جهان منتشر می‌شود محدود به اقدامات گروهک ترریستی داعش است زیرا آن‌ها درصدد وارونه جلوه دادن چهره اسلام به دنیا هستند.

وی ادامه داد: با توجه به شکل‌گیری موج اسلام‌خواهی در غرب که منجر به مسلمان شدن سه درصد از مردم اروپا شده بود، اخیراً در رسانه‌های غربی تصاویری از دو فرد داعشی منتشر شده بود که پرچم «لااله الا الله» را در دست داشتند و در کنار دیگی که سر یک انسان در آن در حال جوشیدن بود ایستاده بودند، سپس، در زیر تصاویر متنی تحت عنوان «آیا از مسلمانی چیزی می‌دانید؟» درج شده بود که این مطلب گوشه‌ای از ترویج اسلام‌هراسی در دنیاست.

رهسپار اضافه کرد: متأسفانه حتی در کشور ما هم دین، آن‌طور که باید به جامعه معرفی نمی‌شود و در این رابطه بسیار ضعیف عمل شده است، به‌طوری‌که اقدامات نابخردانه و پرداختن‌های ضعیف به مقوله دین موجب دین‌زدایی و دلزدگی بسیاری از مردم، به‌ویژه جوانان شده است. اگر دستورات دین کارآمد، به‌روز و پاسخ‌گوی نیازهای جوانان باشد، هیچ‌گاه افکار ضاله‌ای مانند تفکرات امانیستی و نهیلیسم(پوچ‌گرایی) نمی‌توانند در جامعه جایگاهی داشته باشند.

این کارشناس حوزه خانواده بابیان‌این‌که انسان‌ها فطرتاً خداجو و موحد هستند، اظهار کرد: تئورسین‌ها، مبلغان و مروجان دینی باید دغدغه دین را داشته باشند نه این‎که درگیر سنت‌ها بشوند، از طرفی  ایجاد انس و الفت و آشتی میان جوانان و دین؛ مستلزم شناخت نسل جوان و پس از آن ارائه چهره زیبایی از دین است که عاری از هرگونه سنت‌های خرافی، حب و بغض و تفسیر به رأی‌ها باشد.

لزوم تأسیس رشته‌های بین‌ رشته‌ای در زمینه تبلیغ دین

رهسپار در رابطه با راهکارهای ترویج مؤثر دین در فضای مجازی، تصریح کرد: پیشنهاد می‌شود که در دانشگاه‌ها رشته‌های بین‌رشته‌ای تحت عناوین: کامپیوتر با گرایش تبلیغ دین در فضای مجازی، کامپیوتر با گرایش مطالعات اسلامی، رسانه و مطالعات اسلامی، ترویج دین و.. تأسیس شود.

وی اضافه کرد: منابع و رفرنس‌ها در فضای مجازی باید غنی و جوان‌پسند باشند ولی ما منابع غنی اسلامی خود را در فضای مجازی وارد نکرده‌ایم  در حالی‌که برخی از سایت‌های منحرف که به تبلیغ وهابیت می‌پردازند، پس از بازکردن سایت، در صورت توافق  بلافاصله 15 جلد کتاب را به‌طور رایگان در اختیار مخاطبان قرار می‌دهند.

رهسپار اذعان کرد: نکته دیگری که در زمینه تبلیغ دین در فضای مجازی باید مورد توجه قرار بگیرد، اصل اختصارگویی و خلاصه‌نویسی است، جوان امروز که در دنیای واقعی فست‌فود را ترجیج می‌دهد، در فضای مجازی نیز به‌دنبال مطالب مختصر و به قول خودشان ساندویچی است  و امروز به هر دلیل سلیقه آنان به‌نحوی شکل گرفته که از مطالب مفصل و طولانی استقبال نمی‌کنند لذا باید هنر ارائه مطالب مفید و مختصر در فضای مجازی را بیاموزیم.

این کارشناس حوزه خانواده با اشاره به این‌که دین در متن زندگی افراد جامعه وارد نشده، عنوان کرد: اگر امروز احساس می‌شود که دین  کارآمدی لازم را برای پاسخگویی به نیازهای جوانان در تمام ابعاد زندگی را ندارد به این دلیل است که عده‌ای در طول 35 سال پس از انقلاب همواره سعی کرده‌اند که دین را از زوایای مختلف زندگی اعم از اقتصاد، روابط خانوادگی، فرهنگ شهروندی و ... حذف یا کمرنگ کنند  و این موجب شد که دین به حریم خانواده‌ها کشیده شده و امری شخصی و فردی تلقی شود و جایگاه واقعی خود را در اجتماع از دست بدهد.

رهسپار آشنایی با علم فناوری اطلاعات را یکی از الزامات طلاب حوزه‌های علمیه برشمرد و افزود: بخش قابل توجهی از وقت طلاب حوزه‌های علمیه صرف یادگیری رسم‌الخط عربی می‌شود که حقیقتاً این دروس وقت‌گیرغیرضروری مانع از فراغت زمانی طلاب برای آشنایی آن‌ها با تکنولوژی و علوم جدید می‌شود؛ لذا دروس حوزوی نیاز به بازبینی مجدد دارند و بهتر است که دروسی مانند فلسفه و عرفان، فضای مجازی، شبهات از درس‌های اصلی  و اجباری طلاب باشند.

جای مساجد و حسینیه‌های مجازی خالی است

وی با بیان‌ این‌که در کنار مکان‌های مذهبی و مقدسی همچون مسجد و حسینیه، جای حسینیه‌ها و مساجد مجازی خالی است، تصریح کرد: طلاب به این نکته توجه کنند که مخاطبان آن‌ها عموم مردم هستند نه صرفاً افراد مذهبی؛ در نتیجه باید شیوه برخورد با افراد غیرمذهبی را دانسته و با نیازها، طرزفکر و دغدغه‌های آنان هم آشنایی داشته باشد همچینین یک طلبه باید آشنایی با فلسفه دین و عرفان‌های اسلامی را اساس کار خود بداند.

رهسپار با اشاره به اهمیت تربیت مبلّغانی که دانش‌آموخته تخصصی در بحث دین و ادیان شناسی باشند، بیان کرد: یهودیان 65 سال پیش رشته تبلیغ دین را در دانشگاه‌های خود احداث کرده و به‌طور جد به آن می‌پردازند و در دین مسیحیت نیز 25 سال است که یک شبکه تلویزیونی، به‌طور تخصصی به مقوله  تبلیغ دین مسیحیت می‌پردازد، اما آیا عملکرد ما در زمینه تبلیغ کامل‌ترین و برحق‍ترین دین خدا راضی‌کننده بوده است؟.

این روان‌شناس بیان کرد: سازمان‌های دولتی، نهادهای آموزشی و فرهنگی باید وارد عرصه تبلیغ دین در فضای مجازی شده و در این راه هزینه کنند و با شناخت زبان فضای مجازی و البته مخاطب فضای مجازی به تولید منابع غنی دینی و دفاع از آرمان‌های مقدس انقلاب و اسلام بپردازند؛ زیرا ما امروز در یک نبرد و چالش حقیقی فکری قرار داریم.

رهسپار اظهار کرد: سلسله کتاب‌های طوبی محبت از مرحوم عارف گران‌قدر، محمدحسن دولابی و از این دست‌کتاب‌ها، از جمله منابعی هستند که چهره زیبایی از دین را به جوانان معرفی می‌کنند، کمااینکه جوان امروز به‌دنبال جذابیت و پذیرش هستند. باید میان طلاب و دانشجوها وحدتی را که در 27 آرزو می‌کردیم، محقق شود.