دعواهایی که با محمد(ص) بودن را از ما می گیرد/ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ اولین مشخصه پیروان آخرین نبی

حجت‌الاسلام والمسلمین یعقوب جعفری، پژوهشگر و مفسر قرآن کریم در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به تفسیر یکی از پنج آیه‌ای که نام حضرت محمد(ص) مستقیماً در آن ذکر و ویژگی‌های پیروان آن حضرت در آن بیان شده است، پرداخت و گفت: سوره فتح بعد از صلح حدیبیه نازل شده است(نه پس از فتح مکه آنگونه که مشهور شده).
وی ادامه داد: در آیه 29 سوره فتح (آخرین آیه این سوره) خداوند فرموده است: «مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاء عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانًا سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِم مِّنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذَلِکَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاةِ وَمَثَلُهُمْ فِی الْإِنجِیلِ کَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى عَلَى سُوقِهِ یُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیَغِیظَ بِهِمُ الْکُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِیمًا؛ محمد[ص] پیامبر خداست و کسانى که با اویند بر کافران سختگیر[و] با همدیگر مهربانند آنان را در رکوع و سجود مى‏بینى فضل و خشنودى خدا را خواستارند علامت[مشخصه] آنان بر اثر سجود در چهره‏‌هایشان است این صفت ایشان است در تورات و مثل آنها در انجیل چون کشته‏‌اى است که جوانه خود برآورد و آن را مایه دهد تا ستبر شود و بر ساقه‏‌هاى خود بایستد و دهقانان را به شگفت آورد تا از [انبوهى] آنان [خدا] کافران را به خشم دراندازد خدا به کسانى از آنان که ایمان آورده و کارهاى شایسته کرده‌اند آمرزش و پاداش بزرگى وعده داده‏‌است).
این مفسر قرآن کریم، اولین مشخصه و ویژگی پیروان حضرت محمد(ص) در همه اعصار را «أَشِدَّاء عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ » ذکر کرد و گفت: بر اساس این آیه پیروان حضرت محمد(ص) در مقابل دشمنان سختگیر و با هم مهربان هستند.
مسلمانانی که با هم دشمن و با دشمنان، دوست هستند
وی تصریح کرد: اگر در یک جامعه مردم دشمن را از خود برانند و با هم مهربان باشند این جامعه ثبات و بقا خواهد داشت. در این آیه و بسیاری از آیات دیگر یکی از آموزه‌های مهم اسلام همین مسئله است؛ که باید با کفار سخت گیرد و با سایر مومنان مهربان باشند. اما متأسفانه در زمان ما این مهم‌ترین ویژگی نه تنها از سوی مسلمانان مورد غفلت قرار گرفته بلکه حتی برعکس آن عمل می‌شود.
حجت‌الاسلام جعفری، ادامه داد: نه تنها برخی از کشورهای اسلامی به شدت تحت تأثیر کافران قرار داشته و ارتباط بسیار خوبی با آنها دارند و با کشورهای اسلامی دشمنی می‌کنند، بلکه این مسئله را حتی در رفتار شهروندان کشورمان نیز می‌توانیم شاهد باشیم.
وی به عنوان مثال گفت: در کوچه و خیابان مردم مسلمانان با هم حتی برسر یک تصادف یا برخورد کوچک به شدت دعوا می‌کنند، مصداق این آیات همین مباحث اجتماعی نیز هست؛ «رُحَمَاء بَیْنَهُمْ» یعنی مسلمانان باید نسبت به هم گذشت داشته با هم مهربان باشند. در جامعه اسلامی محبت و عاطفه نسبت به هم یک امر مسلم باید باشد در حالی که درگیری‌ها، دروغ، خیانت، کلاه برداری، دشمنی و ... همه اقداماتی است بر خلاف آیات قرآن کریم در خصوص پیروان حضرت محمد(ص) است.
حجت‌الاسلام جعفری ادامه داد: تنها وسیله رسیدن به این مرحله که انسان یک مسلمان واقعی باشد و برسد به مرحله‌ای که «أَشِدَّاء عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ»، عبادت است که در این آیه هم ذکر شده است «تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا؛ آنان را در رکوع و سجود مى‏بینى» و اینها فقط خشنودی خداوند را طلب می‌کنند.
وی ادامه داد: این مسئله که در آیه آمده است از اثر سجده علامت ایمان در چهره آنها آشکار است به این معنی است که یک وقت ممکن است مومنی زیاد نماز بخواند و اثر مهر بر پیشانیش بماند اما یک معنای دیگر این آیه می‌تواند این باشد که مومنان نورانی می‌شوند و این مربوط به چهره آنها است نه فقط پیشانی آنها. این پژوهشگر کشورمان افزود: در ادامه این آیه آمده است که این ویژگی‌های یاران پیامبر در تورات نیز آمده است و مثل مسلمان در انجیل مانند کِشتی هستند که جوانه‌های آنها رشد کرده و بر ساقه‌ها استوار شده که کشاورزان را به شگفتی وادار کرده یعنی رشدی فراتر از حد معمول و سریع. یعنی پیامبر همانند باغبان هستند و جامعه اسلامی همانند زراعتی است که مدام در حال رشد فزاینده است به گونه‌ای که دشمنان از این رشد سریع به خشم می‌آیند.
وی در پایان با ابراز تأسف از اینکه خواندن قرآن حتی توسط گروه‌های مذهبی نیز بیشتر برای کسب ثواب صورت می‌گیرد، گفت: مهم این است که به این آیه‌ها عمل شود.