ظلم‌ستیزی امام(ره) ریشه در آموزه‌های قرآن دارد

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدرضا حشمتی، معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، گفت: تاریخ انبیا در قرآن بسیار برجسته است. قرآن با رگ و پوست امام خمینی(ره) عجین شده بود و وضعیت موجود قبل از انقلاب به نظر ایشان با وضعیتی که انبیا تصویر کرده بودند، فاصله بسیاری داشت.

حشمتی ادامه داد: وقتی ایشان با دقت درگفتار و کردار اولیا نظر می‌کردند هم میان وضعیت آرمانی در اندیشه ائمه با وضع موجود می دیدند. این مسأله باعث می‌شد که در فکر حضرت امام به این فکر می‌افتند که این فاصله‌ها را کم کنند. منشا اصلی تفکر امام در خصوص اینکه ظلم و بی‌عدالتی معنا ندارد تدبر در قرآن و سنت بوده است.

وی افزود: البته برخی از علما نیز این افکار را داشتند اما شاید گفتن این مسائل را به صلاح نمی‌دانستند و یا شجاعت لازم در این زمینه را نداشتند. اما به عنوان کسی که فقیه، مفسر قرآن و دارای شجاعت لازم بود این مسائل را مطرح کرد و از مردم خواستند که در انقلاب شرکت کنند و مردم نیز این دعوت را اجابت کردند.

حشمتی با بیان اینکه انگیزه اصلی رفتارهای مردم را در همین گفتار امام می‌شود دید، گفت: ایشان وضعیت موجود جامعه آن روز را با قرآن مقایسه می‌کردند. اینکه به امر به معروف و قرآن عمل نمی شود. این‌ها سرمنشا اصلی دعوت از مرم به راه درست، مستقیم و قرآنی بود.

وی در پاسخ به این پرسش که کدام خصوصیت رهبری امام در انقلاب اسلامی را می‌توان منبعث از قرآن دانست، گفت: در اول اندیشه درست است که ایشان ین اندیشه را آیات قرآن و احادیث گرفته بودند. دوم رفتار و گفتار حضرت امام با آیات و احادیث تطبیق داشته است. این دو عنصر بسیار ملموس بود. یعنی وقتی حضرت اما سخنی می‌گفتند یا ترجمان آیه‌ای از قرآن بود و یا از سیره یکی از بزرگان و اهل بیت نشات گرفته بود و چیزی فراتر از این دو در رفتار و گفتار حضرت امام وجود نداشت.

حشمتی ادامه داد: مردم هم سخت علاقه‌مند به امام می‌شدند، زیرا امام آیات نابی از قرآن را بیان می‌کردند و مردم با دیدن صراحت و اخلاص بیان امام تحت تاثیر قرار می‌گرفتند.

معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: از سوی دیگر امام اهل عمل بودند به این ویژگی‌ها هم بودند. ایشان وقتی اعراض از دنیا را از مردم می‌خواستند خودشان پیشتاز این خواسته بودند.

وی در پاسخ به این پرسش که خصوصیات تفسیری که امام(ره) پس از بازگشت به ایران آغاز کردند چه بود، گفت: حضرت امام، مشرب فکری خاصی داشتند. ایشان علاوه بر اینکه فقیه بزرگی بودند، مجاهد نیز بوده و واقعا در صحنه جهاد نظیر نداشتند. ایشان فلسفه و عرفان خوانده فلذا عارف برجسته‌ای هم بودند. از سوی دیگر ایشان درد جامعه را می‌فهمیدند.

حشمتی ادامه داد: مجموعه خصوصیات امام باعث می‌شد که وقتی ایشان تفسیر را آغاز کردند، این معارف در تفسیر ایشان دیده شود. نظریه مشهور این است که تفسیر امام عرفانی و عقلی است. از سویی دیگر ایشان با روایات هم مانوس بودند و این نیز در تفسیر ایشان مشهود بود.

وی افزود: به هر جهت، به خاطر اشتغالات حضرت امام و یا هر دلیل دیگری ما از این تفسیر محروم شدیم. همان مقداری تفسیری هم که ارائه دادند، مشرب جدیدی را طرح کردند که هم جدی و هم جدید بود و در این تفسیر برداشت صحیح و درستی از آیات قرآن را نشان می‌داد.

معاون قرآن و عترت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره خصوصیت سیاسی اندیشه امام گفت: بعضی از علما و اندیشمندان مردم را به اخلاق دعوت می‌کنند، اما حضرت امام همان مقدار که از مردم می‌خواستند تا اخلاقی عمل کنند، از مسئولین نیز این خواست را داشتند. یعنی هیچ وقت نشد که ایشان با دولت، مجلس و مسئولین نشستی نداشته باشد و ایشان را به تهذیب اخلاقی دعوت نکنند.