
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، زنیب لیراوی متولد شهرستان گچساران از توابع استان کهگیلویه و بویراحمد است. وی فروردینماه 1356 در خانوادهای مذهبی و از اهالی قرآن بااصالتی بوشهری متولد شد. لیراوی از سال 78 به شهر مقدس قم نقل مکان کرد و قرائت قرآن را بهصورت حرفهای در این شهر دنبال کرد. وی دارای مدرک مهندسی مکانیک از دانشگاه یاسوج بوده و هم اکنون نیز بهعنوان معاون پرورشی ناحیه یک اداره آموزش و پرورش استان قم مشغول به کار است و در شهر قم نیز سکونت دارد.
به بهانه کسب رتبه نخست سی و هفتمین دوره مسابقات سراسری اوقاف و امور خیریه در رشته قرائت بانوان که اسفندماه جاری در کلانشهر تبریز برگزار شد با ایشان در مورد چند و چون این افتخارآفرینی پرس و جو کردیم.
خانم لیراوی ضمن تبریک بابت کسب این مقام ارزشمند لطفاً در مورد این مسابقات توضیح دهید.
به لطف خدا سی و هفتمین دوره مسابقات سراسری اوقاف به میزبانی شهر بزرگ تبریز برگزار شد. بنا به اذعان کارشناسان و بهخصوص داوران، این دوره از مسابقات به لحاظ نوع برگزاری و سطح متسابقان خیلی تفاوت چشمگیری نسبت به سایر ادوار داشت. البته نحوه نمرهدهی و کسب امتیاز متسابقان خیلی متفاوت بود طوری که اکثر شرکتکنندگان را به تعجب وامیداشت. بدون تعارف عرض میکنم سطح شرکتکنندگان بهقدری بالا بود که اصلاً تصور کسب رتبه اول را نداشتم. سطح متسابقان استانهای تهران، البرز، اردبیل، کرمانشاه، گیلان، مازندران و بوشهر و حتی دیگر شرکتکننده استان قم سرکار خانم کرمی پارسا بسیار بالا بود و رتبه اول به راحتی برای من بهدست نیامد.
کیفیت برگزاری مسابقات و میزبانی تبریز را چطور دیدید؟
خب، البته برگزاری مسابقات در فصل سرد سال در یکی از سردسیرترین نقاط کشور دلهره زیادی داشت. تصور ما این بود که چون از شهر قم به تبریز میرویم بهدلیل سرد بودن بیش از حد هوا به لحاظ آمادگی صدایی با مشکل مواجه خواهیم شد، ولی بحمدلله پس از استقرار در این شهر با هوایی مطبوع و معتدل روبهرو شدیم. گرچه بیشتر اوقات در هتل یا در محل برگزاری مسابقات بودیم و در صورت سردی هوا نیز مشکل خاصی ایجاد نمیشد. سالن برگزاری مسابقات بسیار بزرگ و مجلل بود، اطلاعرسانی خوبی بهلحاظ تبلیغات محیطی و خبری انجام شده بود و میتوان گفت همه مسئولان شهر و استان آذربایجان شرقی برای برگزاری هر چه باشکوهتر این مسابقات هم قسم شده بودند. کیفیت صوت، نور، مجری توانا و کارشناس سرکار خانم غفاری و حتی نحوه برگزاری اختتامیه نیز جالب بود چراکه امسال در زمان اعلام نام برنده های هر بخش رتبههای پنجم تا اول بهصورت گروه گروه و مجزا دعوت میشدند و حتی در هنگام اعلام اسم برگزیدهها بخشهایی از تلاوت یا ترتیل(البته آقایان) در سالن پخش میشد که حس و حال خوبی به مدعوین میداد.
این مطلب را هم باید عرض کنم سطح رقابتها در قسمت قرائت نسبت به سایر ادوار واقعاً سنگین بود چراکه از 54 نفر بانوان شرکتکننده واقعاً حدود 40 نفر تلاوت قابل قبول و قوی داشتند.
نحوه داوری و ترکیب هیئت داوران چطور بود؟
در بخش بانوان تغییرات قابل ملاحظهای در این بخش صورت نگرفته بود. الحمدلله اکثر شرکتکنندهها راضی بودند گرچه تا روز برگزاری ترکیب داوری غیرقابل پیشبینی بود و همانطور هم که گفتم نتایج واقعاً غیرقابل پیشبینی بود. در بخش قرائت از ترکیب همان داوران ادوار قبل استفاده شده بود. در بخش صوت و لحن خانمها صحاف، گنبدی، نافذکلام و سلطانی نمره میدادند که همه راضی بودند، همچنین خانمها عچرش و فلکی نیز در بخش وقف و ابتدا و خانمها نظری عباسی و دیانی در بخش تجوید داوری میکردند.
لطفا توضیح دهید که برای کسب رتبه اول چه برنامهای داشتید و چه مشقتهایی را متحمل شدید؟
من قرائت را از دوران کودکی و به تشویق خانواده، خصوصاً پدر و مادرم آغاز کردم. اینطور که تلاوت عبدالباسط را از شش سالگی بهمدت 13 سال تقلید میکردم و خوب هم میخواندم، البته بدون نظارت هیچ استادی! دوره دبیرستان از اساتید مرحوم شحات انور و مرحوم مصطفی اسماعیل تقلید میکردم. واقعاً تا قبل از مسابقات دانشآموزی غیر از یک نفر آقا که استاد تجویدم بود هیچ استادی نداشتم.
تا اینکه سال 78 توفیق دست داد و به شهر مقدس قم آمدیم. در قم از کلاس سرکار خانم فاطمه ایزدی در بخش صوت و لحن بهره بردم. دوره تربیت معلم تجوید هم در سازمان تبلیغات زیر نظر اساتید محترم شهیدیپور و ترکمن بودم. ولی در کل بهصورت فردی کار میکردم. برنامه روزانه من هم اینطور بود که روزانه حداکثر یک ساعت تلاوت میکردم و هنوز هم میکنم و همیشه سعی من این است که صدای خودم را آماده نگه دارم. بعضی وقت ها هم با دوستان که خود صاحب نظر هستند و حتی رتبه نیز دارند مانند خانم کرمی پارسا مباحثه میکنیم. از کمترین فرصت پیش آمده از طریق گوشی، نوار و ... قرائتهای مختلف را گوش میدهم و واقعاً یکی از لذتبخشترین کارهای من همین است.
سبک و سیاق تلاوتهای شما بیشتر به کدام یک از اساتید شبیه است؟
من بیشتر به تلاوتهای مرحوم شحات علاقمند هستم. پایه تلاوت و لحنهای استفاده شده من از شحات است ولی سبک و سیاق استاد منشاوی(بیات رست) را هم میپسندم. از ملودی اساتید مختلف هم استفاده میکنم مانند مصطفی اسماعیل، محمد رفعت، استاد غلوش منشاوی ومحمود رمضان(مقام کرد). خوشبختانه اشراف کامل به دستگاههای عربی دارم که در این زمینه هم کاملاً مستقل عمل کردم.
آیا تاکنون حمایت مادی و معنوی از سوی شخص یا سازمان خاصی از شما و فعالیتهای قرآنیتان شده است؟
خیر، متأسفانه، هیچ حمایتی تاکنون از بنده نشده است و حدود 14 سال که آموزش و پرورش هستم و حتی رتبه دوم کشوری آموزش پرورش را هم دارم ولی نه تنها کوچکترین حمایت مادی و معنوی از من نمیشود حتی هیچ استفادهای هم از این ظرفیت در امور قرآنی آموزش و پرورش نشده است.
سطح حضور بانوان در رشتههای مختلف قرآنی نسبت به آقایان چطور است؟
مسلماً خانمها نسبت به آقایان محدودیتهای فراوانی را پیش روی خود دارند. شاید خیلی وقتها هم با بیمهریهای بیش از حد برخی مسئولان مواجه شوند مبنی بر چرایی حضور بانوان در مسابقات قرآنی. محل تمرین و محدودیتهای شرعی و عرفی نیز وجود دارد. گرچه حضور خانمها باعث ایجاد انگیزه بیشتر در آنهاست. بسیاری از دوستان حافظ و قاری که کمی ضعیفتر مسابقات را دنبال میکنند میگویند که انگیزه کمی برای حضور دارند مخصوصاً خانمهای قمی. البته حق هم دارند چون محافل قرآنی برای بانوان بسیار کم است. همچنین استاد متخصص و محل تمرین مشخص و معین نیز وجود ندارد، خیلی جزئی هست. فقط از مؤسسات خاص یا حرم استفاده میشود که آن هم بهلحاظ محدودیت شرعی کنسل شده است. معمولا از این ظرفیت بانوان استفاده نمیشود. پیشنهاد خود من این است که حداقل در قم، در حرم مطهردر شبستان نجمه خاتون(س) که از بخش آقایان جداست زمانی را اختصاص دهند تا محافلی باشد ولو هفته ای یکبار جلساتی گذاشته شود. حتی حضور بانوان در کاروان نور مکه مکرمه و اعزامهای تبلیغی ماه مبارک رمضان نیز میتواند پیگیری شود. این را هم بگویم تاکنون از ما و بانوان همتراز من برای حضور بهعنوان مدعو در محافل قرآنی بیت رهبری نیز دعوت نشده است.
لطفاً تعدادی از مقامهایی که در مسابقات مختلف کسب کردهاید را نام ببرید.
رتبه های دوم، سوم و چهارم مسابقات سراسری دانشآموزی
رتبه دوم مسابقات سراسری دانشجویان در اهواز
رتبه سوم مسابقات سراسری بسیج
رتبه نخست قرائت تحقیق و دوم ترتیل مسابقات سراسری اداره کار و امور تعاون
رتبه های دوم و چهارم مسابقات سراسری اوقاف در سالهای 91 و 92
رتبه نخست سی و هفتمین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم اوقاف در تبریز
آیا در دیگر فعالیتهای قرآنی نیز شرکت دارید؟
بله از افتخارات بنده شرکت در محافل قرآنی حرم مطهر بهخصوص ترتیل خوانی ایام ماه مبارک رمضان است همچنین جلسات آموزش صوت و لحن نیز دارم. البته اخیراً با حضور برخی دوستان گروه تواشیح کریمه(س) را نیز جهت اجرای برنامههای مناسبتی در قم تشکیل داده ایم.
قاریان ایرانی مورد علاقه شما؟
استاد حاج احمد ابوالقاسمی، حاج سعید طوسی، حاج حامد شاکرنژاد. البته در قرائتهایم از آقای حاجی حسنی رتبه دوم مسابقات امسال در بخش آقایان نیز الهام میگیرم.
قاریان مصری مورد علاقه شما؟
از قاریان مصری هم استاد شحات انور، مصطفی اسماعیل، محمد عمران، محمود رمضان، منشاوی و غلوش.
در پایان اگر صحبتی دارید بفرمائید.
لازم میدانم از دوستانم که همه از اهالی خوب قرآنی شهر مقدس قم هستند بهخصوص خانمها دیاری، ادیبزاده و کرمی پارسا بهدلیل اینکه بهصورت گروهی خصوصاً در تجوید و صوت و لحن تمرین میکردیم و از هم تأثیرپذیری زیادی داشتیم تشکر کنم. جا دارد از اساتید گرانقدرم استاد شهیدیپور و استاد ابوالقاسمی و همچنین سرکار خانم ایزدی هم تشکر کنم.
من کسب این رتبه ارزشمند را لطف خداوند متعال و ائمه اطهار(ع) میدانم و از خداوند منان میخواهم که همواره من و همه قرآنیان را در راه عمل به آن و استوار ماندن در راه اعتلای فرهنگ قرآنی ثابت قدم بدارد.