اساس هدایت انسان مبتنی بر اندیشیدن در آیات الهی است

سیدمهدی لطفی، استاد دانشگاه اصفهان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: قرآن توجه ویژه و خاصی به موضوع تفکر دارد، به‌گونه‌ای که حدود 18 بار واژه فکر و مشتقاتش در قرآن به شکل‌های مختلفی بکار رفته و در کنار این واژه، واژه‌هایی مانند تدبر و تذکر هم که معنایی نزدیک به تفکر دارند، آمده است.

وی افزود: حتی برخی از مفسران، تفکر و تدبر را مترادف هم دانسته‌اند و آن‌ها را به‌معنای اندیشیدن در نظر گرفته‌اند، برهمین اساس شاید بتوان گفت مایه و پایه بحث‌های قرآنی، تفکر و تدبر است.

استاد دانشگاه اصفهان در ادامه سخنان خود بیان کرد: در کنار دعوت به تفکر، عدم تدبر مذمت شده است،  در آیات قرآن تدبر نیز نوعی اندیشه است.

لطفی با بیان اینکه تفکر قرآنی میتنی بر مبانی خاص خود است، اظهار کرد: به‌طور کلی قرآن سؤالات و مسائلی را در برابر انسان قرار می‌دهد و او را دعوت به تفکر می‌کند، مثلاً دیدن اشیاء پیرامون انسان و تفکر در خالق آن‌ها که می‌تواند یکی از راه‌های خداشناسی باشد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: از نظر قرآنی هر تفکری سازنده نیست، بلکه تفکری سازنده است که در جهت رسیدن به غایت، هدف خلقت و رسیدن به وحدانیت خداوند و اذعان به حقانیت رسول وی باشد.

وی با اشاره به اینکه قرآن همان‌گونه که بر تفکر تأکید دارد بر علم نیز تأکید می‌کند، بیان کرد: در فضای آیات الهی می‌توانیم تفکر را مقدمه‌ای بر کسب علم بدانیم، در واقع علمی که منجر به پذیرش حق و حقیقت می‌شود، بنابراین علم مفهومی کلی‌تر از تفکر است.

لطفی ادامه داد: نوعی از تفکر قرآنی در زمینه اسماء و صفات الهی است که اقرار به توحید الهی ثمره آن خواهد بود و نوع دوم آن، تفکر در مخلوقات است که مخلوقات هم در قرآن شامل طبیعت، وجود خود آدمی و مانند آن است.

وی افزود: قرآن تفکر نوع دوم را که ساده¬ترین و در دسترس ترین نوع تفکر است، مورد تأکید قرار داده که تفکر در خلقت خود انسان، حیوانی همچون شتر و دیگر مخلوقات و اشیاء پیرامون می‌تواند ما را به خدای خالق آن‌ها رهنمون کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه ریشه غفلت از خدا می‌تواند عدم تفکر در آثار و مخلوقات الهی باشد، تصریح کرد: انسان مسلمان اگر اساس کار خود را تفکر قرار دهد، از یاد خدا و ذکر او غافل نخواهد بود، به همین دلیل است که توصیه می‌شود که در بهره‌گیری از لذائذ مادی نیز همواره به خالق این لذت‌ها یعنی خدا فکر کنید، زیرا ورود این زاویه دید به زندگی افراد می‌تواند، زمینه توجه بیشتر به معنویت و دین را در پی داشته باشد.