تبیین انواع تقوا از منظر قرآن/ راه سعادت مسئولان با افراد دیگر متفاوت است

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از فارس، آیت‌الله اسدالله ایمانی، نماینده ولی فقیه در استان فارس شب گذشته، 13 تیرماه در جمع مدیران کل و فرماندهان ارشد نظامی و انتظامی این استان با آیات پایانی سوره حشر اشاره کرد و گفت:‌ این آیات از جلائل آیات پروردگار عالم است که اسماء حسنی خداوند در سه آیه پشت سر هم بیان می‌دارد و قبل از آن نیز به تأثیر قرآن در جهان طبیعت و عالم آفرینش اشاره‌ای دارد که شاید درک آن به سادگی برای ما میسر نباشد.
وی با اشاره به آیه 18 سوره حشر «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ؛ اى کسانى که ایمان آورده‏اید از خدا پروا دارید و هر کسى باید بنگرد که براى فردا[ى خود] از پیش چه فرستاده است و [باز] از خدا بترسید در حقیقت‏خدا به آنچه مى‏کنید آگاه است»، افزود:‌ در این آیه اولین جمله‌ای که خطاب به مؤمنان می‌شود، دعوت به تقواست.
آیت‌الله ایمانی با بیان اینکه مفسران برای تقوا معانی مختلفی بیان کرده‌اند که عمدتاً بازگشت به معنای این است که انسان بتواند خود را نگه دارد و حفظ کند، گفت:‌ این نگه داشتن و حفظ کردن مراحلی دارد که از گام‌های اولیه شروع می‌شود تا درجات بالا که در جای دیگر قرآن می‌فرماید «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ ...؛ اى کسانى که ایمان آورده‏اید از خدا آن گونه که حق پرواکردن از اوست پروا کنید...» (آیه 102 سوره آل‌عمران).
امام‌جمعه شیراز ادامه داد: سؤالی که درباره این آیه مطرح می‌شود این است که آنچه مرحله و مقامی است و حق تقوای پروردگار عالم چه حدی است و اینجاست که فکر و اندیشه ناقص ما قدرت درک آن را ندارد و این گرفتاری‌هایی که در زندگی داریم اجازه نمی‌دهد که فکر و درک و اندیشه ما بتواند تقوا را به معنای حق تقوا درک کرده و یا مورد نظر قرار دهیم.
وی با یادآوری اینکه امر به تقوا یعنی اینکه خود را نگه داریم، گفت: وقتی این فضا در ما به وجود آمد یعنی توانستیم روی پای خود بایستیم و زمین نخوریم به ما دستور می‌دهد که برای فردا چه کرده‌ و چه خواهیم کرد، لذا خداوند در گام اول ما را دعوت می‌کند که ابتدای روی پای خود بایستیم تا بتوانیم از این قدرتی که به دست آوریم، تعادل را کسب کرده و مسیر کمال را طی کنیم.
آیت‌الله ایمانی با بیان اینکه در قرآن کریم تقوا مقدمه توجه به حرکت‌های بعدی است، گفت: وقتی انسان از این مرحله تقوای ابتدایی گذشت و توانست تعادل پیدا کند و خود را از امواج توفنده شهوات و غضب‌ها حفظ کند، دوباره خداوند در قرآن مجید و همان آیه 18 سوره حشر انسان را به تقوا امر می‌کند.
منتخب مردم فارس در مجلس خبرگان رهبری ادامه داد:‌ تقوای مرتبه دوم بعد از تقوای مرحله اول است یعنی وقتی آن تقوا در مراحلی حاصل شد و ما توانستیم بیندیشیم و فردا را ببینیم و برای فردا ارزیابی‌های لازم داشته باشیم اکنون به ما می‌گوید دوباره تقوا پیشه کن زیرا کارت پیچیده‌تر شد و باید تقوایت کمال و اوج بیشتری پیدا کند و در ادامه آیه می‌فرماید خداوند از آنچه می‌کنید آگاه است.
وی خاطرنشان کرد: تقوای اول ادای واجبات و ترک محرمات بود و تقوای دوم این است که ما چه می‌اندیشیم و از مقام، موقعیت و فضای ذهنی خود چه استفاده‌ای می‌کنیم و در حقیقت تقوای اول گام عمومی است که باید همگان بردارند چون اگر این گام را برنداریم نمی‌توانیم به فردا برسیم و بیندیشیم و گام دوم همین تقوای خاص است و زمانی که بالا آمدیم و به جایی رسیدیم که خداوند به ما می‌فرماید دیگر اجازه نده که سقوط کنی لذا در این مرحله محدودیت‌ها بیشتر می‌شود.
آیت‌الله ایمانی با بیان اینکه عمر انسان به دو بخش زیر 40 سال و بالای آن تقسیم می‌شود، گفت: عمر زیر 40 سال همان زندگی روزمره است اما وقتی انسان به سن 40 می‌رسد به فرشتگان خطاب می‌رسد که عقل بند من کامل شده و او راه خیر و شر خود را پیدا کرده و مسیر سعادت و شقاوت را به دست آورده است لذا هر گامی که بر می‌دارد و هر اندیشه‌ای که دارد، محاسبه می‌شود پس سن زیر 40 سال تقوای اول و سن بالای 40 سال تقوای دوم است که این مسئله در روایت‌های ما فراوان آمده است.
امام جمعه شیراز در ادامه با اشاره به اینکه راه مستقیم و سعادت انسان در هر شرایطی با روز گذشته خود فرق می‌کند، گفت: همین‌طور راه سعادت و مستقیم یک مسئول و با غیرمسئول متفاوت است چنانچه خوبی‌های یک گروه برای گروه دیگر بدی و زشتی است یعنی نیکان کار خوبی انجام دهند می‌گوییم خیلی خوب است اما همین کار را مقربان انجام دهیم می‌گوییم مرتد است.
وی خطاب به مسئولان استان فارس عنوان کرد: شرایط مسئولان با افراد عادی فرق می‌کند یعنی کاری که برای سایر افراد پسندیده است، برای مسئولان ممکن است ناپسند باشد و نه تنها پاداش نمی‌دهد بلکه مجازات هم می‌کنند زیرا هر کاری با عامل آن ارزیابی می‌شود.
آیت‌الله ایمانی عنوان کرد: در حقیقت تقوای اول در آیه 18 سوره حشر، حرکت عمومی و فراگیر همه بشر است که باید به تعادل برسند و وقتی به تعادل رسیدند دیگر بدانند که خداوند مراقب افکار و اندیشه‌های آن‌ها هم است.
عضو مجلس خبرگان رهبری اظهار کرد: خداوند در آیه 19 سوره حشر نیز در ادامه می‌فرماید «وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ أُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ؛ و چون کسانى مباشید که خدا را فراموش کردند و او [نیز] آنان را دچار خودفراموشى کرد آنان همان نافرمانانند» یعنی خداوند این افراد را آنچنان قرار داد که خودشان را فراموش کردند و آدم به جایی می‌رسد که جایگاه خود را گم می‌کند و ارزش خود را از دست می‌دهد و اعتبار خود را نادیده می‌گیرد.
وی تصریح کرد: چنانچه در این آیه آمده است اگر خدا را فراموش کنیم، خداوند هم ما را به فراموشی وا می‌دارد لذا وقتی خود را شناختیم، خدا را می‌شناسیم و این تأثیر و تأثر متقابل و کنش و واکنش است و در حقیقت شناخت خودمان منتهی به شناخت خداوند می‌شود.