پُلی باریکتر از مو و تیزتر از شمشیر/ چه کنیم تا از پُل صراط بهراحتی گذر کنیم؟
گروه اندیشه: صراط دارای مراحل مختلفی است، که با انجام تمام تکالیفی که خداوند بر عهده ما گذاشته است اعم از انجام واجبات و ترک محرمات و تنبلی نکردن نسبت به انجام دادن آنها، میتوانیم این پُل را که باریکتر از مو و تیزتر از شمشیر است بهراحتی به اتمام و به بهشت برسیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، یکی از اعتقادات مهم مسلمانان این است که در روز قیامت، روی جهنم پُلی بهنام «صراط» قرار داده میشود و تمام انسانهای جمع شده در محشر، از روی آن عبور میکنند، حال یا در بین راه سقوط کرده و در جهنم میافتند و یا تا پایان ادامه داده و به بهشت میرسند.
در روایات بیان شده که این پل، دارای مراحلی است که در هر مرحله از چیز خاصی سؤال میشود و اگر از آن مرحله بهخوبی عبور نکنیم در جهنم سقوط خواهیم کرد؛ این مراحل که غالباً واجبات الهی هستند، به عمل ما در دنیا بستگی دارد، اگر کوتاهی کرده و نسبت به آن عمل سستی کرده و در انجامش تنبلی کرده باشیم، گرفتار شده و نمیتوانیم راه را دامه دهیم، اما اگر در انجام آن نهایت دقت را کرده و درست انجام داده باشیم، بهخوبی عبور کرده و به مرحله بعد میرویم و در آن مرحله نیز به همین شکل تا به بهشت برین برسیم.
در روایتی از امام محمدباقر(ع) نقل شده است که فرمودند: زمانیکه آیه 23 سوره مبارکه فجر «وَ جِاىء یَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّم؛ جهنم را در روز قیامت میآورند»، از رسول اکرم(ص) نسبت به کیفیت آوردن این آیه سؤال شد؛ حضرت در پاسخ فرمودند: جبرئیل که روحالامین است به من خبر داد که خداوندی که هیچ معبودى جز او نیست، چون تمام اهل عالم را در روز محشر جمع میکند و جهنم در حالیکه با هزار دهانه کشیده میشود را میآورند. هر دهانه آنرا صدهزار ملک از فرشتگان غِلاظ و شِداد میگیرند.
آن جهنم، داراى حرکت و سر و صدا و ناله و فریاد و غیظ و غوغایى است و چنان برافروختگى و صداى زفیر از آن بر میخیزد که اگر هر آینه خداوند حساب خلایق را به تاخیر نمیانداخت، همگى از هیبت و دهشت آن، به هلاکت میرسیدند. سپس جهنم گردن خود را بیرون میکشد، به طوریکه به تمام خلایق احاطه پیدا میکند، چه خوبان از خلایق و چه بدان از آنها.
دیدن آن وضعیت بهقدرى سخت و هولناک است که هیچ مخلوقی از مخلوقات خداوند متعال اعم از فرشتگان و پیامبران، نیست، مگر آنکه میگوید: اى پروردگار من، به فریاد من برس و تو اى پیامبر خدا میگویى: اى پروردگار من، به فریاد امتم برس.
در این حال، صراطى بر روى جهنم قرار میگیرد که از تیزى شمشیر برندهتر و تیزتر است و بر روى آن صراط، سه پل وجود دارد؛ یکى از آنها امانت و رحِم است، دومى نماز است و پل سوم عدل پروردگار جهانیان که هیچ خدا و معبودى جز او نیست.
در این حال همه مردم باید از روى صراط عبور کنند، چون میخواهند بگذرند، امانت و رحِم آنها را نگه میدارد و اگر از آن، نجات پیدا کرده و عبور کنند، نماز آنها را نگه میدارد و اگر از آن نیز نجات یافتند و گذشتند، در پایان کار و انتهاى امر خداوند است که به حساب ظلمهای آنان رسیدگی میکند، همانگونه که در آیه 14 سوره فجر میفرماید: «إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصاد؛ به درستیکه پروردگار تو در کمینگاه است».
و مردم بر روى صراط قرار میگیرند و بعضى واژگونه آویزان میشوند و خود را به آن میگیرند و گامى میلغزد و گام دیگر استوار است و فرشتگان در اطراف آنان پیوسته ندا میدهند: اى خداوند شکیبا و حلیم و بردبار! در گذر، و نادیده بگیر و بیامرز و به فضل و رحمت خود، رفتار کن و رضوان خود را فرو بفرست! و مردم در این حال مانند پروانه به روى هم میریزند.
کسىکه به رحمت خدا خلاصى پیدا کند و نجات یابد، نگاهى به جهنم میاندازد و میگوید: حمد و سپاس، مخصوص خداوندى است که بعد از یأس و نومیدى، مرا به فضل و کرمش از دست تو رها کرد! و به درستیکه پروردگار ما غفور و شکور است».
بنابراین با توجه به اینگونه روایات، صراط دارای مراحل مختلفی است، که با انجام تمام تکالیفی که خداوند متعال بر عهده ما گذاشته است اعم از انجام واجبات و ترک محرمات و تنبلی نکردن نسبت به انجام دادن آنها، پُل صراط را بهراحتی به اتمام برسانیم و به بهشت برین برسیم.
حجتالاسلام محمدتقی صرفیپور، از کارشناسان مذهبی در گفتوگو با خبرنگار ایکنا گفت: خداوند متعال در آیه یازده سوره بلد در رابطه با صراط فرموده است «فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ؛ و[لى] نخواست از گردنه [عاقبتنگرى] بالا رود».
پُلی به وسعت 3000 سال/ از مو باریکتر و از شمشیر، تیزتر
وی افزود: نبی مکرم اسلام در تفسیر این آیه فرموده است بهدرستی که بالای صراط، گردنهای صعبالعبور است که طول آن سه هزار سال است، هزار سال باید سرازیری برود و باید هزار سال در میان خار و خاشاک و عقرب و مارها برود، سپس، هزار سال سربالایی است.من اولین شخص هستم که از این گردنه میروم و دومین نفری که از این گردنه عبور میکند، علی بن ابیطالب(ع) است. سپس، فرمود همه افراد در هنگام رفتن از این گردنه، با سختی عبور میکنند، مگر محمد(ص) و اهل بیتش.
این کارشناس مذهبی در رابطه با طول پل صراط گفت: رسول خدا(ص) صفوف خلائق در قیامت، 120 صف است که طول هر صفی مسیر چهل هزار سال و عرضش هزار سال است.صفوف مؤمنین سه صف و صفوف کفار 117 صف است.طول صراط مسیر سی هزار سال است اولین کسانیکه از صراط، گذر میکنند، مؤمنین هستند که عبور بعضی از آنان، بیست سال طول میکشد.سپس کفار از پل صراط عبور میکنند ولی در بین راه، نورشان از بین میرود و خطاب به مؤمنین میگویند: بایستید! تا ما از نور شما مقداری بگیریم! و در این هنگام به جهنم سقوط میکنند.
وی ادامه داد: بنا بر آیات و روایات مردم در هنگام عبور از صراط چند دسته هستند و صراط از مو باریکتر و از شمشیر، تیزتر است، بعضیها مثل برق عبور میکنند، دستهای مثل اسب تیزپا عبور میکنند بعضیها سینه خیز میروند عدهای پیاده و آهسته میروند و بعضیها بهصورت معلق که گاهی از آتش جهنم به آنها میرسد و مقداری میسوزند و گاهی سرپا میایستند و از جهنم، چیزی به آنها نمیرسد، میروند.
صرفیپئر گفت: رسول خدا(ص) فرموده است جبرئیل نزدم آمد و گفت: ای محمد! میخواهی به تو بشارت بدهم که به چه چیزی از صراط عبور میکنی؟ گفتم آری! گفت تو با نور خدا عبور میکنی! و علی با نور تو عبور میکند! و نور تو از خداست و امت تو با نور علی(ع) عبور میکنند و نور علی(ع) از نور توست همانطور که خداوند سبحان میفرماید کسیکه خدا برای او نوری، قرار نداده است، نوری ندارد.
وی در پایان گفت: خداوند متعال در آیه 14 سوره فجر در رابطه با پُل صراط فرموده است «إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصَادِ؛ زیرا پروردگار تو سخت در کمین است» پلی بر صراط است که هرکه بر او مظلمه (حقالناس) باشد، نمیتواند از او عبور کند.
