امام رضا(ع) با گفتمانسازی به اثبات وحدانیت پرداخت
گروه اجتماعی: مدیرکل ارشاد فارس با یادآوری اینکه در زمانی خلفای بنیامیه و بنیعباس صرفاً گفتمان اثبات و تثبیت خویش مطرح بود، گفت: امام رضا(ع) با ارائه علمی در مسیر گفتمانسازی به میدان آمد و در زمان مأمون سعی کرد به جای تثبیت به اثبات وحدانیت بپردازد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، بهزاد مریدی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس شب گذشته، 25 مردادماه در مراسم افتتاحیه دوازدهمین جشنواره ملی هنرهای تجسمی رضوی با بیان سیر تحولات دین و بررسی آن در دوران تاریخ بشر از ماناپرستی به عنوان ابتداییترین نوع پرستش و در ادامه ستاره، آتشپرستی گفت: الهه پرستی و پرستش خدایگان گوناگونی نیز همیشه در اساطیرحضور داشتهاند که توسط انسان ساخته شده است.
وی با اشاره به اینکه در زمان شکل گرفتن اساطیر، آنقدر این شیوه گسترش یافت که آدمی دیگر نتوانست تمامی این الههها و خدایان را پرستش کند، افزود: این حرکت باعث شد تا نمادهای یادشده کاهش پیدا کند و دوره سهگانهپرستی آغاز شود که در ادامه جای خود را به دوگانهپرستی سپرد و به سمت زرتشت و یگانهپرستی حرکت کرد و آرام آرام وحدانیت، جای آن را گرفت.
دبیر شورای فرهنگ عمومی فارس با طرح این سؤال که در کجای تمامی اینگونه ادیان گفتمان، مناظره، حرف و جدل حاکم بوده است، گفت: اگر هم چنین بوده، فقط برای اثبات دین، مکتب و نگاه خویش استفاده میشده و به ناگاه دین مبین اسلام پس از ادیان ابراهیمی پا به عرصه گذاشت و راهنمای واقعی بشر شد.
وی تصریح کرد: در تمامی تحولاتی خلفای اولیه بهویژه بنیامیه و بالاخره بنیعباس شکل گرفت، بازهم گفتمانی اگر بود، صرفاً برای اثبات و تثبیت خویش بود، تا اینکه امام هشتم با ارئه علمی جدی در مسیر گفتمانسازی به میدان آمد و در زمان مأمون، سعی کرد به جای تثبیت به اثبات وحدانیت بپردازد.
مریدی اظهار کرد: در آن دوران مذکور، حادث و یا قدیم بودن قرآن مطرح شد و مأمون به حادث بودن قرآن قائل بود و خیال میکرد کلامالله توسط پیامبر(ص) نوشته شده و حادث است نه وحی و همچنین تصور داشت که قرآن نگارش شده و ممکن است از جانب پروردگار باشد، اما توسط پیامبر(ص) نوشته شده و در قالب فرد و یا تاریخی، به نگارش درآمده است.
این مقام فرهنگی ادامه داد:اما در آن دوران افرادی حضور داشتند که به قدیم بودن قرآن اعتقاد داشته و به ازلی بودن وحی آسمانی باور عمیق حاصل کرده بودند از سوی دیگر هیچ وقت حضرت امام رضا(ع) نخواست که صرفاً بر مبنای یک تفکر مشخص حرکت کند لذا تمام بزرگان کلیمیان، عاشوریان و زرتشتیان آمدند و نشستند و مناظره و گفتمان شکل گرفت.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان فارس در ادامه سخنان خدو با بیان اینکه از قرن سوم علم کلام آغاز شد و به سمت ادبیات، نثر و شعر حرکت کرد و مردم نیز از آن لذت میبردند، گفت: اما امروزه این علم کلام نمیتواند پاسخگو باشد، بلکه تصاویر، نگاه، تجسمهایی که در مجسمه وجود دارد، گفتمان را میسازد و این نشانهشناسی است که سخن میگوید و علم کلام دیگر نمیتواند ارتباط بین اقوام و ادیان گوناگون را برقرار کند، چون نشانه در دل عملگرایی است.
مریدی افزود: تصویرگری و نشانهشناسی است که از حوزه معنی فراتر رفته و توانایی دارد تا حقانیت، اثبات و تثبیت را نمایان سازد و اگر در حوزه زبانشناسی بخواهیم کلام و کلمهای را بیان کنیم و قائل به ساختار باشیم و صرف و نحو را پس از آن قرار دهیم، خواهیم دید که امروزه فقط با نشانه حرف میزنیم و پیش ازاینکه این رویکرد در ادبیات و سینما حاکم شود، توسط نقش و نگار و دستان هنرمندان تجسمی، شکل گرفته و به ظهو خواهد رسید.
وی با تأکید بر اینکه هنر یعنی ارتباطات، گفت: اگر با تصاویر نتوان ارتباط برقرار کرد و زبان نباشد، هنر به چه کار میآید، زیرا هر آنچه را بهوجود میآوریم، برای ارتباط بخشی است و اگر کلام، نگاه و رنگهایی که برتن داریم و حتی در حرکتی که میکنیم نشانهای و ارتباطی نباشد، فرد و ارتباطش مرده است، زنده نیست و هنرهای تجسمی به این و اسطه است که پیشتاز هستند.
مریدی در پایان با ابراز خرسندی از اینکه یکی از والاترین هنرهای ارزشمند در قالب جشنواره هنرهای تجسمی رضوی را میزبانیم، گفت: این هنر از جمله حوزه های معنی، عالم معرفت، شناخت و دین است که در این جشنواره نیز بهصورت شایسته و تخصصی به آن پرداخته میشود.
