خداوند تقوا را راه تحصیل کرامت معرفی کرده است

محسن رحیمیان، عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: در بخشی از آیات قرآن، از کرامت و ارجمندی انسان و برتری او بر دیگر موجودات سخن به میان آمده و در برخی دیگر انسان، نکوهش و حتی فروتر بودن او از حیوانات مطرح می‌شود.
وی گفت: کرامت، عزت و بزرگی جزئی از سرشت انسان است، اگر انسان خود را آن چنان که هست بیابد، به کرامت و عزت خود دست پیدا می‌کند.
وی با اشاره به آیه 70 سوره اسراء «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّیِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَىٰ کَثِیرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِیلًا»، افزود: در سوره اسراء تکریم خداوند نسبت به بنی‌آدم و برتری آن‌ها بر بسیاری از مخلوقات مطرح می‌شود و آن هم اینکه فرزندان آدم را حقیقتاً گرامی داشتیم و آنان را در خشکی و دریا بر نشاندیم و از چیزهای پاک به ایشان روزی دادیم و بر بسیاری از آفریده‌های خود، آنان را به گونه ای بر جسته برتری دادیم.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد با اشاره به آیه «ألم تروا أن الله سخر لکم ما فی السماوات وما فی الأرض وأسبغ علیکم»، بیان کرد: در آیات دیگری بر این مسئله تأکید شده که آنچه در آسمان و زمین است، برای انسان مسخر شده و برای او خلق شده است.
رحیمیان بیان کرد:کرامت ذاتی در نعمت‌های خدادادی مانند عقل و اندیشه، فطرت خداجو، توانایی‌های روحی و جسمی، قدرت انتخاب و اراده است و کرامت اکتسابی نیز بر اساس تلاش و پشتکار خود انسان و استفاده صحیح و بجا از نعمت‌های خدادادی است و به‌نوعی باید گفت که کرامت انسان در اطاعت خداست.
وی افزود: باید به انسان آموخت که جز در برابر حق تعالی سرخم نکند و جز او را بندگی ننماید تا گوهر کرامتش آسیب نبیند و به رشد و کمال خود برسد، زیرا انسان با اطاعت از خدای کریم به اعتلای روحی می‌رسد و از پستی و فرومایگی پاک می‌شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد بیان کرد: کرامت حقیقی در اطاعت و بندگی حق تعالی است و آنچه که انسان را بالا می‌برد و به سعادت حقیقی و زندگی پاک و ابدی در جوار رحمت پروردگارمی‌رساند، ترس از خدا و پاس داشتن حرمت‌های الهی و تقوا پیشه کردن است.
وی ادامه داد: خداوند سبحان، تقوا را راه تحصیل کرامت معرفی کرده است و باکرامت‌ترین مردمان را باتقواترین آن‌ها دانسته و برهمین اساس می‌فرمایند که «إِنَّ أَکرَمَکُم عِندَاللَّهِ أَتقاکُم» به درستی که گرامی‌ترین شما نزد حق تعالی، پرهیزگارترین شماست.
رحیمیان بیان کرد: علاوه بر مقام خلافت الهی، خداوند به انسان عظمت و شرافت دیگری بخشیده و آن دمیدن روح خود در او بوده است و این که خداوند از روح خود در انسان می‌دمد، نشانگر شرافت و قداست این مخلوق الهی است و به عبارت دیگر همین روح دمیده شده در آدم او را سزاوار و شایسته تقدیس و تکریم فرشتگان ساخته است.
وی تصریح کرد: چنان‌که از قرآن برداشت می‌شود، امر به‌ سجده فرشتگان بر آدم، بعد از تکمیل آفرینش انسان و دمیده شدن روح در او صادر شده و این خود گویای شرافت انسان است، زیرا فرشتگانی که مقربان درگاه الهی بودند، موظف به سجده در برابر او شدند و یکی از آنها یعنی ابلیس با تمام سوابق بندگی و منزلتی که در نزد حق تعالی داشت، براثر عدم اطاعت دستور الهی و سرپیچی از فرمان او و سجده نکردن بر انسان، برای همیشه از درگاه الهی رانده شد و از مقام خود سقوط کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد بیان کرد: ارزش و عظمت کرامت انسانی و هدفی که انسان برای آن خلق شده بسیار بالاتر و والاتر است و حداقل ارزشی که می‌توان برای کرامت نفس انسان تعیین کرد، بهشت است.
وی گفت: مهمترین مانع تحقق کرامت انسانی، فقر و نیازمندی انسان است و شاید در دنیا هیچ پدیده‌ایی را سراغ نداشته باشیم که به اندازه فقر و نیاز، مناعت طبع و عزت نفس انسان‌ها را لگدمال کرده و از بین برده باشد.
وی بیان کرد: تملق و چاپلوسی، از مهمترین آفت‌های عزت نفس انسان به‌شمار می‌روند و معمولاً صاحبان قدرت و ثروت، نقش مهمی در ایجاد و اشاعه این روحیه ایفا می کنند، ولی امام علی(ع) در نظام سیاسی خود، به شدت با این خصیصه مبارزه می‌کردند و می‌فرمودند که اطرافیان خود را چنان بپرورید که شما را نستایند و بی‌جهت خاطرتان را شاد نکنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد با بیان اینکه از دیدگاه امام(ع) یکی دیگر از موانع عمده دستیابی به کرامت انسانی، طمع ورزی است، گفت: انسان طمع‌کار برای دستیابی به خواسته‌ها و ارضای ولعی که دارد، خود و نفسش را در برابر هرچیزی خوار و ذلیل می کند و اساسا طمع با کرامت قابل جمع نیست، به همین دلیل امام(ع) فرمودند که نتیجه طمع، کرامت و سعادت برای انسان نیست، بلکه شقاوت و بدبختی تنها ره آورد انسان طمع کار است.