تعریف انسان از نگاه قرآن و صحیفه سجادیه/ تاکید بر گرامیداشت ۱۳ آبان
گروه حوزههای علمیه: مفسر قرآن کریم ضمن تاکید بر گرامیداشت یومالله ۱۳ آبان به تعریف انسان در منطق قرآن و صحیفه سجادیه پرداخت و تاکید کرد: قرآن کریم و امام سجاد(ع) بر خلاف تعریف حیوان ناطق از انسان، انسان را حی متاله و حی متاله حمید معرفی کردهاند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) آیتاللهالعظمی عبدالله جوادی آملی امروز 12 آبان در درس تفسیر در مسجد اعظم در سخنانی گفت: خداوند در آیه هشتم سوره شوری، فرمود ظالمین ولی و نصیری ندارند و در آیه 9 حصر را ثابت کرد که ولی مطلق نظام هستی ذات اقدس اله است.
وی با اشاره به معنای ولی ادامه داد: ولی همه شئون مولی علیه را بر عهده دارد، ولی ناصر بخشی از کارهای منصور را بر عهده می گیرد و کمبود از طرف منصور را جبران میکند. انسان وقتی کودک است، فقط ولی میخواهد اما وقتی رشد کرد و جوان شد بخشی از کارها را خودش میکند و کمبود را پدر و مادر به عنوان ناصر انجام میدهند.
این مفسر قرآن بیان کرد: فرمود گرچه واقعا خدا ولی است و همه کارهایی که می کنید از خداست، اما اگر کار خیر بکنید جوارح شما مجرای فیض و ولایت خداست، زیرا جوارح شما سرباز خدایند اگر کار خوب کردید سربازی را دست انجام دادهاید.
این مرجع تقلید عنوان کرد: از توحید ناب که فاصله بگیریم و تنزل کنیم خدا ناصر است و همه کمبودهای ما را جبران می کند. پس از خدا باید غیث بخواهیم همان طور که در دعاها هم میخوانیم که یا غیاث المستغیثین.
تعریف انسان در منطق قرآن
وی افزود: ما از انسان، حیوان ناطق را به یاد داریم، ولی انسان یک حیوان حرفزننده در فرهنگ قرآن نیست، بلکه حی متاله است، زیرا در سوره یاسین انسانی که در سایه رهبری انبیاء است در مقابل کافر است و کافر را قرآن مرده میداند.
استاد برجسته حوزه اظهار کرد: صنعت احتباک که برخی در ادبیات به آن اشاره کردهاند چهار ضلعی است و به جای اینکه متکلم اضلاع چهارگانه را ذکر کند یکی در میان ذکر میکند ولی در سوره یاسین فرمود انسان یا زنده و یا کافر و مرده است و صنعت احتباک جایی ندارد. انسانی طبق قرآن زنده است که حمد خدا را به جا آورد.
این مفسر قرآن ادامه داد: دعای اول صحیفه سجادیه میگوید اگر کسی حمد نکند و جامعهای که اهل حمد نیست از حدود انسانی خارج و به سمت حدود حیوانی رفته است. اگر از امام سجاد بپرسیم انسان چیست میفرماید «حی متاله حمید» که حمید فصل اخیر انسانی است و اگر کسی خدا را حمد نکند دیگر انسان نیست.
مقام ربوبیت مستلزم خالقیت است
آیت الله جوادی آملی با اشاره به تفاوت رب و خالق بیان کرد: خالقیت را مشرکان حجاز هم میپذیرفتند ولی ربوبیت را نمیپذیرفتند، قرآن دو برهان برای اثبات ربوبیت از راه خالقیت اقامه کرده است و فرموده که ممکن نیست کسی رب باشد و خالق نباشد بنابراین ربوبیت صنم و بسم مستحیل است زیرا ربوبیت، مستلزم خلقت است.
وی با تاکید بر اینکه امکان ندارد چیزی رب باشد ولی خالق نباشد به مفهوم دابه از دید فخررازی اشاره و اظهار کرد: دابه یعنی جنبنده ولی فخررازی اشتباه بزرگی در فهم آن مرتکب شده است زیرا وی دابه را فرشته گرفته است در حالی که دابه، جنبنده است.
گسترش و جمع کردن بساط عالم
وی افزود: فرمود ما از ابرهای فضا و سماء برای شما باران نازل میکنیم و خدا جنبنده های زمین و آسمان را آفرید و این بحث یعنی گسترش و در کنار آن بحث جمع را که همان معاد است میفرماید؛ میفرماید سفره را که پهن کرده بودیم دوباره جمع می کنیم. فرمود آسمان و زمین که الان باز است طومارش را لوله می کنیم بنابراین هرچه در آسمان و زمین است در لوله میماند و دوباره در قیامت پهن می شود .
این مفسر قرآن با اشاره به یوم الله 13 آبان عنوان کرد: فردا که 13 آبان است و انشاءالله همه باید در راهپیمایی آن شرکت کنند، در این مقوله دو بخش نرمافزاری و سختافزاری داریم؛ قرآن دو چیز به ما آموخت یکی نرمافزاری و دیگری سختافزاری که سختافزار برای نیروهای نظامی است، یعنی آنقدر باید قوی باشید که دشمن بترسد به شما حمله کند.
این مفسر قرآن عنوان کرد: هیچ عاقلی با تبر به جنگ کوه هیمالیا نمی رود یعنی آنقدر قوی باشید که کسی جرئت حمله به شما را نداشته باشد، این برای نیروی نظامی است و فرمود باهوش باشید زیرا دشمن دست بردار نیست و بخش دیگر نرم افزاری است که حضور در این مجالس و مراسم است و همین راهیپمایی ها تا دشمن متوجه بشود که نمی تواند در کشور نفوذ داشته باشد.
این مرجع تقلید با اشاره به ریشه گرفتاریهای انسانها تاکید کرد: فرمودند چون شما از رسولان خود تبعیت نکردید دچار این مسایل شدید وگرنه مشکلات برای انبیاء و اولیاء که از روی گناه نیست بلکه برای امتحان و ابتلاء است.
