اقدامات قرآنی دانشگاهها برای هفته پژوهش
گروه دانشگاه: هفته آخر آذر، هر ساله به عنوان هفته «پژوهش و فناوری» نامگذاری شده و برنامههای متعددی نیز از سوی دانشگاهها برگزار میشود، اما جایگاه پژوهشهای قرآنی، تعامل ذینفعان این حوزه و اساتید قرآنی در هفته پژوهش کجاست؟
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، روز 25 آذرماه، هر ساله به عنوان روز پژوهش نامگذاری شده است؛ از اینرو وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بهمنظور ترویج فرهنگ پژوهش در کشور چهارمین هفته آذرماه را با کسب مجوز از شورای فرهنگ عمومی، به نام «هفته پژوهش و فناوری» نامگذاری کرده است و مسئولیت برگزاری این هفته را به معاونت پژوهش و فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری سپرد.
امسال نیز از 22 تا 27 آذرماه برنامههای فراوانی در همین راستا برنامهریزی و اجرا شد. در این هفته تجلیل از پژوهشهای برتر، قدردانی از بهترین پژوهشگران برتر، ایجاد فرصت تعامل بین ذینفعان این حوزه به شیوههای مختلف نظیر برگزاری نمایشگاه، فنبازار، همایشهای ملی، مصاحبههای مطبوعاتی و ... در دستور کار سازمانها، نهادها، دانشگاهها و مؤسسات مرتبط با پژوهش و فناوری در کشور قرار گرفته بود؛ اما انعکاس پژوهشهای قرآنی و تجلیل از اساتید شاخص این عرصه و ... در گستره پژوهش و نوآوری موضوعی است که دستمایه نگارش این گزارش قرار گرفته است.
شانزدهمین نمایشگاه پژوهش، فناوری و فنبازار نیز یکی از رویدادهای هفته پژوهش بود که در راستای تعامل هر چه بهتر پژوهشگران و فناوران و همچنین ارائه دستاوردهای جدید به مدت چهار روز برگزار شد و در نهایت پنجشنبه، 26 آذرماه در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی به کار خود پایان داد.
در این نمایشگاه، بیش از ۳۰۰ غرفه در فضایی بالغ بر ۲۷ هزار متر مربع
آخرین اقدامات، طرحها، اختراعات و دستاوردهای پژوهشی و فناوری خود را در
معرض دید علاقهمندان قرار دادند که البته نکته منفی برگزاری این نمایشگاه،
همزمانی آن با نمایشگاه الکامپ بود که در واقع نمایشگاه پژوهش و فناوری را
در سایه خود قرار داده بود.
پژوهشگاههایی که محور فعالیتشان علوم انسانی و اسلامی است حضور خوبی در
نمایشگاه داشتند اما تنها رونمایی از برخی آثار در دستور کار آنها قرار
داشت. یکی دیگر از ایرادات دیگری که به این نمایشگاه وارد بود نیز زمان آن
بود که تنها روز مناسبی که مردم فرصت بیشتری برای بازدید داشتهاند، پنج
شنبه روز آخر نمایشگاه بود.
تقدیر از 20 سال فعالیت پژوهشی مجید معارف
در دانشگاهها نیز به تناسب برنامههای متعددی برگزار شد و هر کدام سعی کردند به نحوی در این هفته به پژوهش و جایگاه آن در عرصه آموزش عالی توجه کنند. دانشگاه تهران، اقدام به برگزاری مراسم بیست و چهارمین جشنواره پژوهش و فناوری کرد که در آن از مجید معارف، که هماکنون عهدهدار ریاست دانشکده الهیات دانشگاه تهران است تقدیر شد. شاید یکی از مهمترین رویدادهای هفته پژوهش و فناوری را در عرصه قرآن نیز بتوان انتخاب ایشان بهعنوان پژوهشگر برجسته دانست. نکته شاخص و برجسته این خبر آن بود که از ایشان در سطح تمامی دانشکدههای علوم انسانی دانشگاههای تهران به پاس 20 سال پژوهش ارزنده در عرصه قرآن تقدیر شد.
همایش «حدیث پژوهش»
دانشگاه علوم قرآن و حدیث نیز مراسم اختتامیه ششمین همایش حدیث پژوهش و سومین جشنواره انتخاب پژوهشگر برتر در راستای تقویت جنبههای پژوهشی، ارتقای توانمندیهای علمی دانشجویان و استادان، حمایت از تحقیقات و تألیف و تولید آثار علمی و قرآنی را همزمان با روز پژوهش یعنی 25 آذرماه برگزار کرد. در این مراسم از مصطفی دلشاد تهرانی، عضو هیئت علمی دانشگاه قرآن و حدیث و مدیر گروه نهجالبلاغه پردیس تهران دانشگاه قرآن و حدیث بهعنوان چهره برتر پژوهشی در حوزه قرآن و حدیث تقدیر شد و در خصوص مراحل تربیت و پرورش یک محقق ناب و مفید برای جامعه سخنرانی شد، همچنین چند مقاله برتر دانشجویان که به این همایش ارسال شده بود ارائه شد.
در این همایش ۱۲۰ مقاله ارائه شده که پس از ارزیابی و داوری آنها توسط استادان دانشگاه قرآن و حدیث، نفرات برتر در چهار عرصه تفسیر، حدیث، کلام، اخلاق و نهجالبلاغه معرفی شدند.
پذیرش مقالات قرآنی در همایش بینالمللی «ضرورت گفتوگو در علوم انسانی؛ مطالعات میانرشتهای»
همایش بینالمللی «ضرورت گفتوگو در علوم انسانی؛ مطالعات میانرشتهای» نیز همایش دیگری بود که در روز پژوهش در دانشگاه خوارزمی برگزار شد که از مهمترین محورهای آن میتوان به شرایط مناسب برای رشد مطالعات میانرشتهای و مصادیق مطالعات میان رشتهای در حوزه علوم انسانی اشاره کرد. دو مقالهای که از سوی دبیرخانه این همایش پذیرفته شده بود به موضوعات قرآنی اختصاص داشت.
این گزارش حاکیست روزهای هفته پژوهش هر کدام به اسمی، نامگذاری شدند، 22 آذر به نام روز پژوهش، فناوری و مدرسه، 23 آذر روز پژوهش، فناوری و صنعت، 24 آذر روز پژوهش، فناوری و دانشگاه کارآفرین، 25 آذر روز پژوهش، فناوری و حامیان پژوهشی، 26 آذر روز پژوهش، فناوری و اقتدار ملی و اقتصاد مقاومتی و روز 27 آذر نیز که روز وحدت حوزه و دانشگاه نیز است بهعنوان روز پژوهش، فناوری و حوزه و دانشگاه نامگذاری شدند.
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛ متولی برنامهریزی برای روز پژوهش، فناوری و حوزه و دانشگاه
در همین راستا پژوهشگاه حوزه و دانشگاه از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری متولی برگزاری برنامههای روز پژوهش، فناوری، حوزه و دانشگاه شد، این پژوهشگاه برنامههای متعددی را برنامهریزی کرد که از آن جمله میتوان به همکاری با ستاد ائمه جمعه بهمنظور اطلاع ائمه جمعه کشور از آخرین اقدامات پژوهشی و اطلاعرسانی به مردم از طریق تریبون نماز جمعه، حضور در نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی، علمی و فناوری و ارائه آخرین دستاوردها اشاره کرد.
تجلیل از برترینهای علمی جهان اسلام و جایزه علمی مصطفی(ص)
رویداد خبری دیگری که میتوان به آن اشاره کرد جایزه مصطفی(ص) بهعنوان نشان عالی علم و فناوری جهان اسلام است که نشست خبری آن 25 آذرماه در معاونت علمی ریاست جمهوری برگزار شد و قرار است چهارم دیماه در تالار وحدت از برترینهای علمی جهان اسلام تجلیل شود. شورای جایزه مصطفی(ع) متشکل از نهادهای اسلامی، دانشمندان برجسته ایرانی و خارجی، مدیران علم و فناروی کشورهای اسلامی است. این جایزه بعد از مطالعه علمی ۳۰۰ جایزه جهانی و بررسی استانداردهای این جوایز انجام شده است. در این جایزه افراد علمی مستقیماً خود کاندیدا نمیشوند و یک نهاد علمی ممتاز و نهاد برجسته میتواند معرف نامزدهای دریافت جایزه باشد.
مراسم اعطای نخستین دوره جایزه علمی مصطفی(ص) از چهارم دیماه همزمان با سالروز ولادت با سعادت پیامبر اعظم (ص) با حضور ۶۰ دانشمند مسلمان ایرانی و خارجی از ۲۸ کشور جهان اسلام در تالار وحدت آغاز میشود. این جایزه سال ۹۱ در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد و طی سه سال گذشته راهبردها و سیاست های خود را شناخت تا اولین دوره آن امسال برگزار شود. در این مراسم افرادی از جهان اسلام که دارای اثربخشی در پیشرفت علم و تولیدات علمی هستند حضور دارند، به عبارتی دیگر میتوان گفت این جایزه، جایزه نوبل جهان اسلام است.
پژوهشکدهها نیز از غافله مراسم هفته پژوهش عقب نماندند و برنامههای متعددی را اجرایی کردند، 22 آذرماه، سخنرانی وحید احمدی، معاون پژوهشی وزارت علوم، غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، حجتالاسلام احمد احمدی، رئیس سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت) و از احمد پاکتچی، مدیر گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه امام صادق، مقصود فراستخواه عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی، کریم مجتهدی استاد فلسفه دانشگاه تهران اشاره کرد. همچنین از سوی پژوهشگاه از احمد پاکتچی به پاس سالها تحقیق و پژوهش قرآنی و کمک به اعتلای سطح پژوهشهای دینی و قرآنی تجلیل شد.
جایگاه فعالیتهای پژوهشی دانشگاهها در رفع مشکلات جهان اسلام
در دانشگاه مذاهب اسلامی نیز مراسم هفته پژوهش با حضور حجتالاسلام والمسلمین احمد مبلغی، رئیس این دانشگاه برگزار شد و وی با اشاره به مشکلات جهان اسلام، خواستار گسترش کارهای پژوهشی دانشگاه در این زمینه بهمنظور عمل به رسالت خود شد.
شانزدهمین مراسم تجلیل از پژوهشگران برتر سال 1394 دانشگاه الزهرا(س) نیز 22 آذرماه با حضور سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری برگزار شد و در مورد جایگاه علوم انسانی و تبیین ارزش علم و پژوهش از دیدگاه اسلام سخنرانی شد.
برنامههای دنبالهدار هفته پژوهش ...
برخی از دانشگاهها نظیر دانشگاه شهید بهشتی، باقرالعلوم(ع) و ... نیز برگزاری برنامههای هفته پژوهش را موکول به هفته جاری کردهاند، امید آنکه نه تنها در برنامههای جاری هفته پژوهش بلکه در تمام ایام سال پژوهش جایگاه واقعی خود را بیابد و این روند تبدیل به سیری دنبالهدار شود؛ چراکه پیشرفت جامعه اسلامی و انقلاب بر مبنایی جز قرآن امکانپذیر نیست.
