تحلیل رسالت جهانی اسلام در کتاب «از آغاز تا هجرت»/ پیامبر(ص) شیرینترین میوه حیات بشر
گروه اندیشه: هنرمند حوزه ادبیات دینی مشهد در راستای نگارش کتابی با عنوان «از آغاز تا هجرت»، عنوان کرد: با ظهور اسلام، دیگر دین به قوم و نژاد ویژهای تعلق ندارد، در دوران پیامبر(ص)، دین نمیتوانست تنها برای قومی خاص مبعوث شود از همین رو رسالت جهانی شد.
کمالالدین غراب، هنرمند فعال ادبیات دینی مشهد در گفتوگو با خبرگزاري بينالمللي قرآن(ايكنا) از خراسان رضوي در خصوص کتاب «از آغاز تا هجرت» اظهار کرد: این کتاب در چهار فصل با تشریح بخشی از زندگی پیامبر مکرم اسلام(ص) در حال نگارش است که به حوزه تاریخ تحلیلی تعلق دارد.
وی در خصوص فصول این کتاب، عنوان کرد: نیمی از کتاب به سه فصل اول اختصاص دارد و نیمی دیگر، دوران کلی اسلام از آغاز تا هجرت را فرا میگیرد که تاکنون دو سوم کتاب به رشته تحریر در آمده و احتمالاً تا دو ماه دیگر نوشتن کتاب به پایان میرسد.
نگاه به ادیان توحیدی از آغاز تا انجام
غراب با تأکید بر اینکه پشتوانه نگاشتن این اثر، سالها کار تحقیقاتی و تدریس در دانشگاه است، ابراز کرد: فصل اول کتاب به فلسفه تاریخ اسلام اشاره دارد و درباره رابطه تمدن با دین و معنای بعثت انبیاء در این ارتباط توضیح داده میشود.
وی اضافه کرد: هرچه تمدن کوچکتر و اولیهتر است، دین نیز ابتداییتر است، به تناسب گسترش تمدن و وسعت رابطه تمدنی، دین نیز گسترش مییابد؛ ادیان توحیدی اولیه، محصور در اقوام بودند، حضرت یعقوب(ص) تا حضرت موسی(ع) برای قوم بنیاسرائیل مبعوث میشوند.
این نویسنده ادبیات دینی عنوان کرد: به تدریج از دوران بعثت حضرت مسیح(ع) که در مرز گسترش تمدنهای قومی قرار میگیرند، دین نیز از محدودیت خارج میشود، ولی با ظهور اسلام، دیگر دین مربوط به قوم و نژاد ویژهای نیست، در دوران پیامبر(ص)، دین نمیتوانست تنها برای قومی خاص مبعوث شود لذا رسالت جهانی شد.
وی به شخصیت رسول گرامی(ص) از نگاه فلسفی به جهان اشاره کرد و گفت: پیامبر اکرم(ص) در این نگاه، شیرینترین میوهای است که بقای آینده حیات بشر را تضمین میکند و نیز شگفتی کامل حیات در وجود ایشان جلوهگر شده است.
فصلی به حلاوت وحی
غراب در خصوص جزئیات فصل دوم کتاب، تشریح کرد: بررسی اوضاع کلی تمدنها و مذاهب، مقارن بعثت پیامبر(ص) مانند تمدنهای ایران، روم، شبه جزیزه عربستان و نیز شمال آفریقا، توأم با مذاهبی که در زمان حضرت رسول(ص) مانند مسیحیت، یهود، مانی، مزدک و ... که ادیان داخل خود شبه جزیزه عربستان هستند، از جمله مباحث مطروحه در این فصل به شمار میرود.
وی با بیان اینکه در فصل سوم این کتاب از علل پیشرفت اسلام، ضعفهای شبه جزیره عربستان، ویژگیهای پیامبر مکرم اسلام(ص) و نحوه جذب مردم آن زمان به اسلام و شخصیت ایشان سخن به میان میرود، اظهار کرد: در فصل چهارم نیز در خصوص زندگی خود حضرت محمد(ص) صحبت میشود و مشتمل بر دو بخش، از تولد تا بعثت و از بعثت تا هجرت میشود.
این نویسنده و کارگردان مشهدی افزود: در این بخش، موضوعات شیرینی مثل بحث وحی پرداخت میشود که در کمتر کتاب تاریخی بدان پرداخته شده و در آن از انواع وحی، شیوههای وحی، حالات پیامبر(ص) نزول جبرائیل و حالات بعثت بحث میشود.
طی طریق شریعت با همراهی بینش محمدی
وی در خصوص شخصیت پیامبر رسول اعظم(ص) اشاراتی داشته و بیان کرد: پیامبر(ص) شخصیتی شگفتانگیز، پیچیده و جذاب دارند و از آنجایی که در پرتوی تاریخ اسلام ظهور پیدا کردهاند، یک واقعیت افسانهای، تاریخی و مستند دارند؛ ایشان سالهای سال در غار حرا اعتکافهای طولانی داشتند و در عالم طبیعت، کائنات و زندگی مردم تأمل و تدبر کردند زیرا دغدغه نجات انسانها را دارند تا به حقیقت برسند و از این مسیر زمینه نزول وحی در ایشان ایجاد شد.
غراب با بیان اینکه اگر بستر این قابلیت در وجود ایشان ایجاد نمیشد، حضرتش به خلوص کامل نمیرسید، از پرده و حجاب وارسته نمیشد و قابلیت وحی نیز شامل حال ایشان نمیشد، اضافه کرد: عقل میتواند جهان دیگر را ثابت کند اما ما را به بینش نمیرساند، وجود مقدس پیغمبر(ص) صاحب این بینش هستند و حقیقت جهان دیگر را در مییابند و ما تنها با دستگیری ایشان و شرع میتوانیم به مقصودی که ایشان میبینند، برسیم.
وی در خصوص فصول این کتاب، عنوان کرد: نیمی از کتاب به سه فصل اول اختصاص دارد و نیمی دیگر، دوران کلی اسلام از آغاز تا هجرت را فرا میگیرد که تاکنون دو سوم کتاب به رشته تحریر در آمده و احتمالاً تا دو ماه دیگر نوشتن کتاب به پایان میرسد.
نگاه به ادیان توحیدی از آغاز تا انجام
غراب با تأکید بر اینکه پشتوانه نگاشتن این اثر، سالها کار تحقیقاتی و تدریس در دانشگاه است، ابراز کرد: فصل اول کتاب به فلسفه تاریخ اسلام اشاره دارد و درباره رابطه تمدن با دین و معنای بعثت انبیاء در این ارتباط توضیح داده میشود.
وی اضافه کرد: هرچه تمدن کوچکتر و اولیهتر است، دین نیز ابتداییتر است، به تناسب گسترش تمدن و وسعت رابطه تمدنی، دین نیز گسترش مییابد؛ ادیان توحیدی اولیه، محصور در اقوام بودند، حضرت یعقوب(ص) تا حضرت موسی(ع) برای قوم بنیاسرائیل مبعوث میشوند.
این نویسنده ادبیات دینی عنوان کرد: به تدریج از دوران بعثت حضرت مسیح(ع) که در مرز گسترش تمدنهای قومی قرار میگیرند، دین نیز از محدودیت خارج میشود، ولی با ظهور اسلام، دیگر دین مربوط به قوم و نژاد ویژهای نیست، در دوران پیامبر(ص)، دین نمیتوانست تنها برای قومی خاص مبعوث شود لذا رسالت جهانی شد.
وی به شخصیت رسول گرامی(ص) از نگاه فلسفی به جهان اشاره کرد و گفت: پیامبر اکرم(ص) در این نگاه، شیرینترین میوهای است که بقای آینده حیات بشر را تضمین میکند و نیز شگفتی کامل حیات در وجود ایشان جلوهگر شده است.
فصلی به حلاوت وحی
غراب در خصوص جزئیات فصل دوم کتاب، تشریح کرد: بررسی اوضاع کلی تمدنها و مذاهب، مقارن بعثت پیامبر(ص) مانند تمدنهای ایران، روم، شبه جزیزه عربستان و نیز شمال آفریقا، توأم با مذاهبی که در زمان حضرت رسول(ص) مانند مسیحیت، یهود، مانی، مزدک و ... که ادیان داخل خود شبه جزیزه عربستان هستند، از جمله مباحث مطروحه در این فصل به شمار میرود.
وی با بیان اینکه در فصل سوم این کتاب از علل پیشرفت اسلام، ضعفهای شبه جزیره عربستان، ویژگیهای پیامبر مکرم اسلام(ص) و نحوه جذب مردم آن زمان به اسلام و شخصیت ایشان سخن به میان میرود، اظهار کرد: در فصل چهارم نیز در خصوص زندگی خود حضرت محمد(ص) صحبت میشود و مشتمل بر دو بخش، از تولد تا بعثت و از بعثت تا هجرت میشود.
این نویسنده و کارگردان مشهدی افزود: در این بخش، موضوعات شیرینی مثل بحث وحی پرداخت میشود که در کمتر کتاب تاریخی بدان پرداخته شده و در آن از انواع وحی، شیوههای وحی، حالات پیامبر(ص) نزول جبرائیل و حالات بعثت بحث میشود.
طی طریق شریعت با همراهی بینش محمدی
وی در خصوص شخصیت پیامبر رسول اعظم(ص) اشاراتی داشته و بیان کرد: پیامبر(ص) شخصیتی شگفتانگیز، پیچیده و جذاب دارند و از آنجایی که در پرتوی تاریخ اسلام ظهور پیدا کردهاند، یک واقعیت افسانهای، تاریخی و مستند دارند؛ ایشان سالهای سال در غار حرا اعتکافهای طولانی داشتند و در عالم طبیعت، کائنات و زندگی مردم تأمل و تدبر کردند زیرا دغدغه نجات انسانها را دارند تا به حقیقت برسند و از این مسیر زمینه نزول وحی در ایشان ایجاد شد.
غراب با بیان اینکه اگر بستر این قابلیت در وجود ایشان ایجاد نمیشد، حضرتش به خلوص کامل نمیرسید، از پرده و حجاب وارسته نمیشد و قابلیت وحی نیز شامل حال ایشان نمیشد، اضافه کرد: عقل میتواند جهان دیگر را ثابت کند اما ما را به بینش نمیرساند، وجود مقدس پیغمبر(ص) صاحب این بینش هستند و حقیقت جهان دیگر را در مییابند و ما تنها با دستگیری ایشان و شرع میتوانیم به مقصودی که ایشان میبینند، برسیم.
