امانالله قرائیمقدم، جامعهشناس در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، به تبیین چرایی تغییر ارزشها و هنجارها پرداخت و گفت: در گذشته برای دختران و پسران ملاکهایی افتخار آفرین بودند که امروزه تا حدی رنگ و بوی خود را از دست دادهاند و به نحوی با یکدیگر جابجا شدهاند.
وی از دو عامل درونزا و برونزا برای شکلگیری تغییر ارزشها یاد کرد و گفت: مقام معظم رهبری بارها به موضوع تهاجم فرهنگی، ناتوی فرهنگی و .. اشاره کردند و به خوبی عواقب گسترش چنین شرایطی را تبیین کردند اما مسئولان فرهنگی به نحوی که شایسته و لازم باشد به فعالیتهای جدی اقدام نکردند.
از دشمن توقعی جز دشمنی نیست، خودمان را دریابیم
یک جامعه شناس با بیان اینکه دشمن کاری جز دشمنی کردن ندارد پس نباید توقع توقف هجمههای فرهنگی و تبلیغات منفی آنان را داشته باشیم گفت: این مسئولان فرهنگی هستند که باید به وظیفه خود که مقابله در برابر این توطئههای فرهنگی و شفاف سازی است بپردازند.
وی تبلیغات گستردهای که طی سالهای اخیر برای سفر به کشورهای توریستی صورت میگیرد را نیز هدف دار دانست و گفت: شاید به بهانه یک مراسم خاص از افراد برای حضور در کشورهای اروپایی دعوت شود ولی در پشت صحنه اهداف دیگری نیز وجود دارد که صرفا با برپایی یک مراسم پایان نمیپذیرد و فضای حاکم بر جامعه در هر نگاه، موضوعی ضد ارزشی را در قالبی جذاب به فرد منتقل میکند.
تاثیر محیط بر ارزشمدار ماندن
قرائیمقدم با اشاره به اینکه در برخی محلههای تهران خانوادهها و فرزندانشان بسیار متلزم به مبانی دینی و اعتقادی هستند، گفت: وقتی ساکنان یک محله را از گذشته افراد مذهبی و متدین شکل داده باشند و فرزندان نیز در همین جو رشد کنند، میتوان شاهد منتقل شدن سینه به سینه ارزشها و هنجارها بود، این امر تأثیر محیط بر انسان را آشکار میکند.
این جامعهشناس در بخش دیگری از سخنان خود به عوامل درون زای تغییر ارزشها و هنجارها اشاره و عنوان کرد: جامعه تعیین کننده عفت، نجابت، ویژگیهای زنانه و مردانه و ارتباطهای مشروع و نامشروع است. وقتی فیلمها و سریالهایی که از صدا و سیما و پردههای سینما نقش میبندد ارتباط دختر و پسر نامحرم را به راحتی به تصویر میکشد و الگویی که از خانواده ارائه میدهد سنخیتی با ارزشها و هنجارهای حاکم بر جامعه ندارد نمیتوان توقع داشت رفتارهای دختران و پسران با ارزشها و هنجارها مطابقت داشته باشد.
وی با تأکید بر اینکه سبک زندگی امروز خانوادهها تحت تأثیر ماهواره، شبکههای اجتماعی و حتی فیلمها و سریالهای داخلی تا حدی زیادی تغییر کرده است گفت: مقام معظم رهبری طی سالهای گذشته موضوع سبک زندگی را مطرح کردند اما هیچ عزمی به طور جدی برای پیمودن این راه و رسیدن به نتیجه دیده نشد.
قرائیمقدم حساسیتهای بیش از حد در مواجهه با یک
ناهنجاری و رفتارهای سلبی با آن را نیز در راستای تشدید و تغییر ارزشها مؤثر خواند و گفت: بها ندادن به
موسیقی اصیل ایرانی که نوعی آرامش را به همراه دارد سبب شد جوانان نیاز خود را با
موسیقیهای تند صوتی و غیراخلاقی تصویری ارضا کنند و الگوهای غلطی را پیش روی خود
ببینند.
وقتی تشخیص ارزشها دشوار میشود
وی به نقش معلمان و مربیان در تغییر ارزشها میان جوانان اشاره و عنوان کرد: به طور معمول دانش آموز الگوپذیری بالایی از معلم خود دارد ولی بعضا مشاهده میشود که معلم در فضای مدرسه دانشآموزان به مسائل اخلاقی رعایت کرده ولی در زندگی شخصی خود راه دیگری را میپیماید، دانشآموز با دیدن چنین اختلافاتی دچار تناقص در انتخاب ارزشها میشود.
این جامعه شناس تأثیرگذاری معلم دروس عمومی و تخصصی بیش را مربیان پرورشی و معلمان تعلیمات دینی دانست و گفت: ارتباط دوستانه معلم با شاگرد و ملتزم بودن وی به مسائل دینی و اخلاقی میتواند در تبیین ارزشها و هنجارها از بیشترین تأثیر برخوردار باشد.