قرآن فضای بینشهای علمی را باز گذاشته است/ گزارههای قرآنی در هم تنیده شدهاند
گروه اندیشه: عضو هیئتعلمی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه قرآن فضای الفاظ را برای بینشهای علمی باز گذاشته است، گفت: قرآن در زبان عربی دارای عبارات، جملات و گزارههایی است که با یک فرمول پیچیده در هم تنیده شدهاند.
نصرالله شاملی، عضو هیئتعلمی دانشگاه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، با بیان اینکه لفظ و معنای قرآن دارای اعجاز است، اظهار کرد: لفظ قرآن از نظر روانشناسی اگر تطبیق شود، انسان متوجه یک حالت اعجاز و حیرت میشود و در تنظیم آن الفاظ در قرآن واژگانی وجود دارد که دارای بار معنایی زیادی هستند.
وی افزود: امروزه هر چقدر در زبانشناسی جلوتر میرویم، میبینیم که واژههای قرآن متناسب با پیشرفت زبانشناختی است و زمانی که واژههای قرآن را در نظر میگیریم متوجه خواهیم شد که هرآن چه زبانشناسی تا به امروز گفته را میتوان بر روی تک تک واژههای قرآنی پیاده کرد.
عضو هیئتعلمی دانشگاه اصفهان بیان کرد: قرآن از نظر لفظی دارای واژههایی با معنایی دقیق است که امروزه آن را با روشهای خاص زبانشناختی، منطقی و اصولی بررسی میکنیم و هرچقدر پیشتر میرویم حیرت ما افزون میشود و قرآن در زبان عربی دارای عبارات، جملات و گزارههایی است که با یک فرمول پیچیده در هم تنیده شدهاند.
شاملی خاطرنشان کرد: زمانی که عبارات عربی قرآن را از متن آیات استخراج میکنیم، نتیجهای به نام گزارهها حاصل میشود که این گزارهها صرفنظر از معنایی که دارند، بسیار پیچیدهاند و از نظر علمی، وقتی یک متخصص زبان شناس سبک شناش و کسی که در تمام علوم پیشرفته زبانشناسی امروز باشد، متوجه میشود که اینها گزارههایی نیستند که به راحتی بتوان آنها را معنا کرد.
وی ادامه داد: در قرآن یک سری گزارههای علمی نظیر علم تجربی، گزارههای جامعه شناختی، روانشناختی، عقلی و معرفتی در قرآن وجود دارد که در این جا تاکید ما بیشتر بر روری گزارههای حسی و تجربی است.
وی با بیان اینکه اولا قرآن؛ نه صرفا شیمی، نه فیزیک، زمین شناسی و آب شناسی است، اما در این قرآن گزارههایی از هر علمی از علوم تجربی بشر در آن وجود دارد که بعضی از این گزارهها حتی با پیشرفتهترین علوم تجربی امروز قابل مقایسه نیست، گفت: به عنوان نمونه از منظر قرآن جهان در شش روز خلق شده است، اکنون نیز نظریات تجربی فراوانی وجود دارد که زمین دارای دورههای مختلفی است که این نظریات بیش ازیک ظن و گمان نیست، اما قرآن این گزارهها را تبیین کرده و در جایی نظام هستی و اصل هستی را گاز میداند.
پدیدههای علمی دارای یک نظم دقیق میباشند که در آیه قرآن آورده شده است
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه برخی از گزارههای تجربی قرآن عجیب و غریب است که علم امروزه نمیتواند آنها را پیشبینی کند، بیان کرد: به طور مثال یکی از پدیدههای علم تجربی که در قرآن وجود دارد، پدیده خورشید، ماه، کوه و دریا می باشد که خداوند در یک آیه تمام این پدیدهها را بیان کرده است و اینها دارای یک نظم و از نظر معنایی به حدی دقیق میباشند که در بین علوم امروزی بشر که جنبه حسی و تجربی دارند، هرگز گزارهای با این دقت نمیتوانند، ارائه دهند.
وی با اشاره به آیاتی از سوره تکویر « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ، وَإِذَا النُّجُومُ انكَدَرَتْ ...» و اینکه این آیات از آینده خورشید، ماه و انفجار در دریاها سخن میگوید، تصریحکرد: اگرچه قرآن نور است و برای هدایت بشر آمده، اما گزارههای علمی و تجربی آن میتواند منشاء تولید بسیاری از علوم جدید باشد، در واقع بعضی از علوم است که اگر گزاره آن را داشته باشیم، میتوانیم براساس آن طرحی تولید کنیم که بتواند گزاره را بپروراند و آن را در یک مرحله رشد دهد تا ما بتوانیم از این گزاره به نظرات و فرضیههای جدیدی در آن علم دسترسی پیدا کنیم.
شاملی در ادامه گفت: اعجاز به معنای به عجز آوردن بشر است، اعجاز قرآنی را از آن جا مطرح میکنیم که ترکیبی از یک گزاره علمی تجربی با یک گزاره تجربی علمی دیگر باشد و این در اینجا اقسام استنتاجات علمی را داریم که هر کدام منشاء یک علم جدید است.
وی ادامه داد: قرآن فضای الفاظ را برای بینشهای علمی باز گذاشته و در پس پرده الفاظ به حدی زیاد است که این الفاظ دریچهای به سوی معانی بلند هستند و زمانی که لفظ را میبینیم، فکر میکنیم جزء این نیست و وقتی وارد معنا میشویم، آن معنا پرورش پیدا میکند و بنابراین میبینیم که هر آیه گزاره مختلفی از یک پدیده به ما ارائه میدهد که هر کدام لایههای متعدد معنایی را برای ما مخابره میکنند.
به ظاهر الفاظ نباید بسنده کرد
وی ادامه داد: بشر در قرآن به آن چیزی که تنها در ظاهر الفاظ است نباید بسنده کند، بلکه روشهایی در قرآن است که ما را از ظاهرهر آیه و از ظاهرهر عبارتی به لایههای معنایی میبرد که برخی از آن لایهها علوم تجربی، علوم معرفتی، علوم ریاضی و موسیقی است و آن هم موسیقیهایی که برای بشر ناشناخته است که می توانیم آثار طبی از آن داشته باشیم.
وی با بیان اینکه اینکه در قرآن به رنگهایی اشاره شده که این رنگها بسیار متناسب هستند، به رنگ زرد گاو بنی اسرائیل مطرح شده در قرآن اشاره کرد و گفت: امروزه این رنگ در غرب که اکنون مدعی کاروان علمی بشر هستند، در زمینههای مختلف به کار گرفته شده است.
وی خاطر نشان کرد: تعداد گزارههای علوم تجربی در قرآن به حدی زیاد است که میتواند بشر را از این علوم کلاسیک امروزی به لایههای دیگری از علم جدید سوق دهد.
شاملی با بیان اینکه یکی از بحثهای امروز در جهان، مسئله آنتروپی بودن جهان و اینکه به صورت پیوسته در حال گسترش است، گفت: قرآن این موضوع را دقیقا در یکی از سورهها مطرح کرده که ما جهان را خلق کردهایم و مرتب جهان را گسترش میدهیم، بخش هایی از این گسترش جهان را ممکن است فیزیک و علوم فضایی از زوایای خاص خود بررسی کنند، اما قرآن اینکه کل جهان به چه سمت و سویی حرکت میکند، را تبیین کرده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در ادامه با بیان اینکه قرآن همچون یک طلا و گنجینهای میباشد که به نوعی هم اکنون در خاک و معدن ناشناخته مانده است، گفت: علت اینکه قرآن نتوانسته جای خود را برای دانشمندان باز کند، ما هستیم و اگر ما از این حجاب بیرون بیاییم و بتوانیم با قرآن انس بگیریم و قرآن را از این حالت مهجوریت خارج کنیم، جای خود را بازخواهد کرد.
وی افزود: امروزه هر چقدر در زبانشناسی جلوتر میرویم، میبینیم که واژههای قرآن متناسب با پیشرفت زبانشناختی است و زمانی که واژههای قرآن را در نظر میگیریم متوجه خواهیم شد که هرآن چه زبانشناسی تا به امروز گفته را میتوان بر روی تک تک واژههای قرآنی پیاده کرد.
عضو هیئتعلمی دانشگاه اصفهان بیان کرد: قرآن از نظر لفظی دارای واژههایی با معنایی دقیق است که امروزه آن را با روشهای خاص زبانشناختی، منطقی و اصولی بررسی میکنیم و هرچقدر پیشتر میرویم حیرت ما افزون میشود و قرآن در زبان عربی دارای عبارات، جملات و گزارههایی است که با یک فرمول پیچیده در هم تنیده شدهاند.
شاملی خاطرنشان کرد: زمانی که عبارات عربی قرآن را از متن آیات استخراج میکنیم، نتیجهای به نام گزارهها حاصل میشود که این گزارهها صرفنظر از معنایی که دارند، بسیار پیچیدهاند و از نظر علمی، وقتی یک متخصص زبان شناس سبک شناش و کسی که در تمام علوم پیشرفته زبانشناسی امروز باشد، متوجه میشود که اینها گزارههایی نیستند که به راحتی بتوان آنها را معنا کرد.
وی ادامه داد: در قرآن یک سری گزارههای علمی نظیر علم تجربی، گزارههای جامعه شناختی، روانشناختی، عقلی و معرفتی در قرآن وجود دارد که در این جا تاکید ما بیشتر بر روری گزارههای حسی و تجربی است.
وی با بیان اینکه اولا قرآن؛ نه صرفا شیمی، نه فیزیک، زمین شناسی و آب شناسی است، اما در این قرآن گزارههایی از هر علمی از علوم تجربی بشر در آن وجود دارد که بعضی از این گزارهها حتی با پیشرفتهترین علوم تجربی امروز قابل مقایسه نیست، گفت: به عنوان نمونه از منظر قرآن جهان در شش روز خلق شده است، اکنون نیز نظریات تجربی فراوانی وجود دارد که زمین دارای دورههای مختلفی است که این نظریات بیش ازیک ظن و گمان نیست، اما قرآن این گزارهها را تبیین کرده و در جایی نظام هستی و اصل هستی را گاز میداند.
پدیدههای علمی دارای یک نظم دقیق میباشند که در آیه قرآن آورده شده است
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان با بیان اینکه برخی از گزارههای تجربی قرآن عجیب و غریب است که علم امروزه نمیتواند آنها را پیشبینی کند، بیان کرد: به طور مثال یکی از پدیدههای علم تجربی که در قرآن وجود دارد، پدیده خورشید، ماه، کوه و دریا می باشد که خداوند در یک آیه تمام این پدیدهها را بیان کرده است و اینها دارای یک نظم و از نظر معنایی به حدی دقیق میباشند که در بین علوم امروزی بشر که جنبه حسی و تجربی دارند، هرگز گزارهای با این دقت نمیتوانند، ارائه دهند.
وی با اشاره به آیاتی از سوره تکویر « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ، وَإِذَا النُّجُومُ انكَدَرَتْ ...» و اینکه این آیات از آینده خورشید، ماه و انفجار در دریاها سخن میگوید، تصریحکرد: اگرچه قرآن نور است و برای هدایت بشر آمده، اما گزارههای علمی و تجربی آن میتواند منشاء تولید بسیاری از علوم جدید باشد، در واقع بعضی از علوم است که اگر گزاره آن را داشته باشیم، میتوانیم براساس آن طرحی تولید کنیم که بتواند گزاره را بپروراند و آن را در یک مرحله رشد دهد تا ما بتوانیم از این گزاره به نظرات و فرضیههای جدیدی در آن علم دسترسی پیدا کنیم.
شاملی در ادامه گفت: اعجاز به معنای به عجز آوردن بشر است، اعجاز قرآنی را از آن جا مطرح میکنیم که ترکیبی از یک گزاره علمی تجربی با یک گزاره تجربی علمی دیگر باشد و این در اینجا اقسام استنتاجات علمی را داریم که هر کدام منشاء یک علم جدید است.
وی ادامه داد: قرآن فضای الفاظ را برای بینشهای علمی باز گذاشته و در پس پرده الفاظ به حدی زیاد است که این الفاظ دریچهای به سوی معانی بلند هستند و زمانی که لفظ را میبینیم، فکر میکنیم جزء این نیست و وقتی وارد معنا میشویم، آن معنا پرورش پیدا میکند و بنابراین میبینیم که هر آیه گزاره مختلفی از یک پدیده به ما ارائه میدهد که هر کدام لایههای متعدد معنایی را برای ما مخابره میکنند.
به ظاهر الفاظ نباید بسنده کرد
وی ادامه داد: بشر در قرآن به آن چیزی که تنها در ظاهر الفاظ است نباید بسنده کند، بلکه روشهایی در قرآن است که ما را از ظاهرهر آیه و از ظاهرهر عبارتی به لایههای معنایی میبرد که برخی از آن لایهها علوم تجربی، علوم معرفتی، علوم ریاضی و موسیقی است و آن هم موسیقیهایی که برای بشر ناشناخته است که می توانیم آثار طبی از آن داشته باشیم.
وی با بیان اینکه اینکه در قرآن به رنگهایی اشاره شده که این رنگها بسیار متناسب هستند، به رنگ زرد گاو بنی اسرائیل مطرح شده در قرآن اشاره کرد و گفت: امروزه این رنگ در غرب که اکنون مدعی کاروان علمی بشر هستند، در زمینههای مختلف به کار گرفته شده است.
وی خاطر نشان کرد: تعداد گزارههای علوم تجربی در قرآن به حدی زیاد است که میتواند بشر را از این علوم کلاسیک امروزی به لایههای دیگری از علم جدید سوق دهد.
شاملی با بیان اینکه یکی از بحثهای امروز در جهان، مسئله آنتروپی بودن جهان و اینکه به صورت پیوسته در حال گسترش است، گفت: قرآن این موضوع را دقیقا در یکی از سورهها مطرح کرده که ما جهان را خلق کردهایم و مرتب جهان را گسترش میدهیم، بخش هایی از این گسترش جهان را ممکن است فیزیک و علوم فضایی از زوایای خاص خود بررسی کنند، اما قرآن اینکه کل جهان به چه سمت و سویی حرکت میکند، را تبیین کرده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در ادامه با بیان اینکه قرآن همچون یک طلا و گنجینهای میباشد که به نوعی هم اکنون در خاک و معدن ناشناخته مانده است، گفت: علت اینکه قرآن نتوانسته جای خود را برای دانشمندان باز کند، ما هستیم و اگر ما از این حجاب بیرون بیاییم و بتوانیم با قرآن انس بگیریم و قرآن را از این حالت مهجوریت خارج کنیم، جای خود را بازخواهد کرد.
