مرز مهران و مشکلاتی که نیاز به حل کردن دارد
گروه اجتماعی: در حالی که این روزها بسیاری از مسئولان از آمارهای مختلف خدماترسانی اعم از ارسال اتوبوس، غذا و اسکان مناسب برای زائران عتبات عالیات در مرز مهران خبر میدهند اما مشاهدات عینی در این مرز در برخی مواقع خلاف آن چیزی است که گفته میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، در زمان خروج از مرز ایران برای زیارت عتبات عالیات و در زمان برگشت از این سفر زیارتی حوادث و رخدادهایی در مرز مهران برای زائران پیش آمد که به سادگی نمیتوان از کنار آنها گذشت.
سرباز 52 ساله با چند کارت پایان خدمت/مهم نبودن خروج از چزابه یا مهران
20 آبان سال جاری حدود 10 صبح با جمعی از همسفران به نقطه مرزی مهران رسیدیم، در ابتدای ورود به شهر افراد بسیاری دیدیم که کارتنی در دست گرفته بودند و قسمتی از بیابان خدا را به عنوان پارکینگ نشان میدادند و تقاضای شبی 3 تا 5 هزار تومان برای پارک خودرو میکردند از طرفی معلوم نبود بعد از پرداخت هزینه، نگهبانی وجود خواهد داشت یا خیر و آیا این افراد مجوز دارند یا نه.
قبل از ورود به کنار ساختمان و کنار گیتهای خروجی، جمعی از سربازان، داشتن گذرنامه را الزامی میدانستند و تقریبا از همه درخواست گذرنامه داشتند ولی برایشان مهم نبود خروجی چزابه خورده یا خروجی مهران و شلمچه. مطلبی که مسئولان بارها تاکید کردند حتما رعایت شود اما به دلیل عدم دقت کافی و ازدحام جمعیت شاهد بودیم اولین جمع از افراد بدون گذرنامه از این محل عبور کردند.
در کنار ساختمان، ازدحام جمعیت آنقدر زیاد بود که با نصب میلههای آهنین و داربست و با استقرار حدود 20 الی 30 سرباز، جمعیت کنترل میشد ولی باز هم به دلیل ازدحام و بینوبتی و پریدن برخی جوانان از روی داربستها، کنترل کافی امکان نداشت.
بعد از صرف حدود 3 ساعت در صف انتظار در هوای باز، ساعت 13 وارد سالن اصلی کنترل گذرنامه و محل چک کردن گذرنامه شدیم در حالی که گذرنامه خود را برای زدن مهر دادم از کنارم 2 نفر بدون گذرنامه عبور کردند و هیچ عکسالعملی از کسی دیده نشد.
بعد از تایید گذرنامهام، یکی از همسفران 52 ساله را به دلیل اینکه مشمول اعلام کرده بودند حدود 2 ساعت در قسمت تشخیص هویت با چندین کارت پایان خدمت و 5 ماه حضور در جبهه معطل نگه داشتند. سؤالی که اینجا به ذهن میرسد این است که به چه دلیل در مرز این مرد 52 ساله را عدم احراز هویت اعلام کردند و چرا در حالی که کارت پایان خدمت داشت روی گذرنامه او مشمول نوشتند و چرا وقتی در قانون گفتهاند افراد بالای 52 سال نیاز به ارائه کارت پایان خدمت ندارند، مجددا با خودکار روی خروجی او مشمول نوشتند.
کمک ماموران عراقی به زائران اربعین/کوتاهی مسئولان ایرانی
ازدحام جمعیت در کنار مرز از ساعت 15 به بعد آنقدر زیاد بود که میتوان تخمین زد در حدود بیش از 5 تا 10 هزار نفر در محوطه حاضر بودند و مسئولان عراق مرز را بسته بودند و زنان و مردان در کنار هم، محرم و نامحرم در بعضی نقاط به علت ازدحام بیش از اندازه جمعیت تحت فشار بودند.
در این بین برخی زنان و کودکان به دلیل ازدحام و فشار جمعیت که انسان را یاد حوادث منا میانداخت از حال میرفتند و یا بیحال میشدند که با مردانگی ماموران عراقی از قسمت درب خروجی با کنترل ویزا به آنطرف مرز منتقل میشدند. افرادی از جمع هم به دلیل از دست دادن کنترل خودشان از شدت عصبانیت شروع به فحاشی و گفتن کلمات رکیک، لعن و نفرین نسبت به مسئولان ایرانی و عراقی و مرزبانان میکردند که نه در شأن زائران امام بود و نه در شأن مسلمانی آنان.
ضرب و شتم حرمتشکنان مرز توسط نیروهای عراقی
با عبور از مرز و بعد از زیارت قبور ائمه اطهار(ع) حدود ساعت 4 صبح 28 آبان به مرز ایران و عراق بازگشتیم، تراکم ماشینهای پارک شده در مرز عراق نشان میداد که خروجی به سمت عراق تقریبا نزدیک صفر است.
در زمان رسیدن به مرز مهران بودیم که تعدادی از افراد بیان کردند مورد ضرب و شتم توسط نیروهای عراقی واقع شدهاند، افرادی که بدون گذرنامه و ویزا بودند و قصد داشتهاند از طریق شکستن مرز قانونی با عبور از مرز ایران برای شرکت در مراسم اربعین حاضر شوند.
وقتی وارد خاک ایران شدیم، صندلیهای واژگون و دو قسمتی کردن محوطه خروجی و یک طرفه بودن مسیر و فقط مجاز بودن ورود به خاک ایران در نقطه صفر مرزی حکایت از این واقعه داشت.
بعد از اقامه نماز و تایید گذرنامه، ماموران ایران، همه را فقط به سمت خروجی از مسیر تعیین شده به سمت مهران هدایت میکردند و مسیر ورودی که قبلا وارد مرز شده بودیم کاملا مسدود بود و موکبهای مربوطه اکثراً تعطیل شده بودند.
بعد از خروج از منطقه ساختمانی مرز در وسط بیابان و اطراف مرز جمعیت بسیاری از خانوادهها با خودرو و بدون خودرو، بعضی با کودکان شیرخواره، برخی با همسرانشان و بعضی در کنار والدین همانند آوارگانی که انسان را به یاد آوارگان سوریه و مناطق جنگی عراق میاندازد اطراق کرده بودند و یگان ویژه در اطراف آنها مستقر شده بود.
شدت سرما به حدی بود که برخی در آن شب آتش روشن کرده بودند و برخی در زمین خدا روی پتویی دراز کشیده بودند و در حال خواب بودند.
اتوبوسهای در حال خواب، زائران سرگردان در بیابان
از وسایل نقلیه برای حرکت به سمت مهران خبری نبود، سیل جمعیت هر لحظه بیشتر و بر ازدحام جمعیت زائران مراجعه کننده از عراق افزوده میشد. بعد از حدود دو ساعت از زمان ورود به خاک ایران و پیاده روی در مرز به قسمتی رسیدیم که وسایل نقلیه عمومی و شخصی پارک شده بودند، برخی سواریهای شخصی مسافر سوار میکردند، تعداد اندکی در حدود 5 یا 6 اتوبوس، 2 تریلی بزرگ و یک عدد مینی بوس، به غیر از ماشینهای دولتی پلاک قرمز که خالی در حال حرکت در مسیر مهران بودند، در آن صبحدم روز جمعه در ازدحام زیاد جمعیت تنها وسایل نقلیهای بودند که برخی مسافران را به مقصد پل زائر مهران در ابتدای ورودی شهر منتقل میکردند.
در بین راه حرکت به مهران بیش از حدود 50 تا 100 اتوبوس واحد مشاهده شد که در کنار جاده پارک شده بودند و آه از نهاد مسافران که فشرده در مینیبوس، محرم و نامحرم کنار هم نشسته بودند، برآمد.
یکی از مسافران با معرفی خودش به عنوان یکی از مسئولان حمل و نقل در مهران بیان کرد: این اتوبوسها هنوز شیفت کاریشان شروع نشده و رانندهها نمیتوانند بیشتر از 8 ساعت در روز کار کنند.
حال این سئوال پیش میآید که وقتی مرز به طور شبانهروزی باز است چرا اتوبوسها فقط باید 8 ساعت کار کنند؟ آیا چند صد دستگاه اتوبوس از شهرستانها فقط برای 8 ساعت کار به مهران منتقل شدهاند؟ بقیه ساعات شبانهروز باید مردم با تریلی منتقل شوند و محرم و نامحرم در ازدحام جمعیت کنار هم باشند؟
کمبود آب شرب و سرویس بهداشتی
از نکات مهم دیگری که مردم در گفتوگو با خبرنگار ایکنا در مرز گفتند، نبود آب شرب و مصرفی کافی و نبود سرویس بهداشتی مناسب و به اندازه و نبود محل اسکان مناسب و غذای کافی بود، برخی از مردم که تجربه سفر به عراق را داشتند میگفتند چرا باید در عراق برای 20 میلیون نفر خدمات به زائرین امام حسین(ع) ارائه شود ولی در مرز مهران برای حدود یک میلیون نفر، خدمترسانی صورت نگیرد.
آنها بیان کردند، چرا مسئولان ایرانی وقتی در اخبار اعلام میکنند مرز مهران بسته است، مجددا مرز را قبل از ساعت 3 به کرات برای خروج افراد بدون گذرنامه و بدون ویزا باز کردند؟ و چرا به ما که رسید مرز را بستند؟
چرا با افرادی که با آبروی یک کشور بازی میکنند و با عبور غیر مجاز از مرز حرمتها و مرز قانون را میشکنند برخورد نمیشود؟ مگر مرز مهران چند کیلومتر است که مسئولان در عمل نشان دادهاند عاجز از کنترل آن هستند.
چرا به زواری که چند سال است از مرز مهران در حال عبور هستند، امکانات کافی اختصاص داده نمیشود؟ چرا برای حضور موکبها در عراق فراخوان میدهند و امکانات را برای زائران به خارج از کشور منتقل میکنند ولی برای زائران ابا عبدالله(ع) در مرز مهران خدمترسانی صورت نمیگیرد.
آنچه که در مهران در حال وقوع است و سیل جمعیتی که به مهران رسیده باید قبل از نقطه صفر مرزی کنترل و نظارت شود تا اینگونه شاهد سرگردانی مردم در نقطه صفر مرزی نباشیم و از کمبود امکانات شکایت نکنیم، اگر کنترل و نظارت به حد کافی باشد صرفا زائر امام(ع) بودن توجیه خوبی برای برخورد نکردن با خاطیان نخواهد بود.
نوسان کرایهها در مهران و کرایههای سلیقهای از دیگر مواردی بود که هیچ نظارتی بر آن وجود نداشت و با تعداد مسافر، میزان کرایه کم و زیاد میشد. مثلا برای کرایه مهران تا تهران 200 هزار تومان اعلام شد، برای طی یک مسافت کوتاه هر کس قیمت بیشتری پیشنهاد میداد برنده مزایده بود. در حالی که بعضی فقط برای خدا کار میکردند برای برخی دیگر جز پول معنای دیگری وجود نداشت.
نکته بعدی اینکه باید گفت برای خدمت به زائر ابا عبدالله الحسین(ع) باید عاشق بود و یقین داشت که اجر و مزد خدمت را فقط خدا میدهد و خود امام(ع) بنابراین وقتی عاشق نباشی، وقتی اجبار در کار باشد دستور دولت با امکانات گسترده دولتی برای خدمت به زائران ائمه اطهار(ع) هیچ وقت کافی نخواهد بود، چرا که تجربه نشان داده است برخی از مسئولان در عمل با چند ساعت فعالیت، صرفا آرم و لوگوی اداره و شرکت خودشان را در خدمت به زائران ملاک قرار میدهند تا دیده شود و فقط آمار و ارقام ارائه میدهند.
و نکته پایانی اینکه اگر چه خدمات مرز مهران نسبت به قبل خیلی بهتر شده است ولی کافی نیست و باید همانگونه که برخی مسئولان مدعی هستند خدمتی در شأن زائر امام(ع) به زائران اباعبدالله(ع) ارائه شود باید در عمل این حرف را به اثبات برسانند.
علیاکبر ملکی
