بهترین ویژگی یک زن از نگاه حضرت زهرا(س)
گروه معارف: رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد گفت: زمانی که پیامبر پرسیدند بهترین ویژگی برای یک زن چیست؟ حضرت زهرا پاسخ دادند این است که نه نامحرمی او را ببیند و نه او نامحرمی را ببیند، البته این به معنی خانهنشین و پشت پرده بودن زن نیست بلکه به معنی آن است که جنبه جنسیتی زن در تعاملات اجتماعی نباید دیده شود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، حجتالاسلام محمدمهدی صالحی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه فردوسی مشهد در جلسه سخنرانی که به مناسبت ایام فاطمیه با محوریت جامعیت شخصیتی حضرت زهرا(س)، صبح امروز 9 اسفندماه در ساختمان مرکزی جهاددانشگاهی خراسان رضوی برگزار شد، اظهار کرد: امروزه ما اگر مدیران خوبی هستیم، همسران خوبی نیستیم و یا اگر همسر خوبی هستیم معلم خوبی نیستیم؛ بخشی از این موضوع به خاطر آن است که کارها خیلی تخصصی شده اما بخشی دیگر آن به این خاطر است که ما شناخت درست و جامع و مهارت جامعیت را نداریم.
وی با بیان اینکه در طول تاریخ افرادیکه مانند حضرت زهرا(س) برای ما الگو شدهاند، اشخاص جامعی بودهاند، گفت: امروزه زیاد دیده میشود که افراد، یا فعالان اجتماعی خوبی هستند و به دیگر جنبههای زندگیشان توجه کافی را ندارند و یا برعکس به امور فردی خود میرسند و از امور اجتماعی غفلت میکنند در حالیکه اگر بخواهیم از حضرت زهرا(س) الگو بگیریم ایشان هم در بعد فردی و هم در بعد اجتماعی شخصیت جامع و کاملی بودند.
وی با بیان اینکه در الگوپذیری، اولین مسئلهای که باید مورد توجه قرار گیرد، شناخت است، افزود: ما باید شناخت خودمان از افراد الگو را بالا ببریم. صالحی ادامه داد: بعد از شناخت، مهمترین مسئله الگو پذیری است، یعنی اگر با کسی که او را شناختهاید رابطه عاطفی برقرار نکنید، منجر به الگوپذیری عملی در زندگی نمیشود.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر انباشت اطلاعات زیاد است اما به این اطلاعات، عمل نمیشود، افزود: اگر بخواهیم از شخصیتهای بزرگ الگو بگیریم، هم باید شناختمان از آنها کامل باشد و هم از عواطف استفاده کنیم تا منجر به عمل شود.
بدل سازی از شخصیتهای الگو و در هم آمیختن حق و باطل
وی در ادامه با اشاره به بدلسازی که از شخصیتهای الگو میشود، اظهار کرد: افراد بدخواه و شیاطین یکی از مهمترین کارهایی که انجام میدهند بدلسازی است یعنی در کنار هر رفتار درست یک بدل خلق میکنند که آن را جایگزین رفتار درست کنند به عنوان مثال، انبیا معنویت را مطرح میکنند اما بدخواهان و شیاطین، معنویت معنای خدا را در مقابل آن قرار میدهند و یا میبینیم که انبیا از تفکر و تعقل بهره میگرفتند اما بدخواهان و شیاطین، بدلهایی از تفکر و تعقل ارائه میدهند که نتیجه آن، دور شدن انسان از تفکر و تعقل صحیح است.
وی با بیان اینکه چون شعارهای دین جذاب هستند همیشه در مقابل آن بدلهایی ساخته میشود، تصریح کرد: در نهجالبلاغه گفته شده در جریان دین، هیچ وقت باطل به طور کامل خودش را عرضه نمیکند بلکه حق و باطل در هم آمیخته میشود تا فرصتها و امتیازهایی ایجاد شود برای باطلی که میخواهد عرضه شود.
وی با بیان اینکه انسانهای تاثیرگذار در طول تاریخ کسانی بودند که توانستند کار سخت شناخت حقیقت از بدل را برای انسانها انجام دهند، اذعان کرد: حضرت زهرا(س) چنان نقشی برای تبیین حقیقیت از باطلی که تصویر حقیقت به خودش گرفته بود، ایفا کرد که امروز پیچیدهترین افراد راه حق، متاثر از حضرت زهرا(س) هستند.
صالحی با بیان اینکه بسیاری از افراد مستبصر عامل نهایی شناخت حقیقت کامل برای خودشان را حضرت زهرا(س) عنوان کردهاند، اذعان کرد: گاهی اوقات فرد به لحاظ عقلی قانع میشود که چه راهی درست است اما اگر عواطف به کمک او نیاید ممکن است در آن مسیر درست قرار نگیرد.
وی ادامه داد: حضرت زهرا(س) زندگی جامع خودش را طوری طراحی کرده بود که بعد از 1300 سال هنوز برای بشر الگو است.
جنبه فرامادی حضرت زهرا(س)
وی با اشاره به ابعاد شخصیتی حضرت زهرا(س) اظهار کرد: یکی از ابعاد فردی شخصیت حضرت زهرا(س)، جنبه فرامادی، ملکوتی و متافیزیکی ایشان است، به عبارت دیگر حقیقت متافیزیکی حضرت زهرا(س) فراتر از زمان مادی ما است.
وی افزود: اینکه گفته شده خداوند پیامبری را مبعوث نکرد مگر اینکه به محبت و فضیلت حضرت زهرا(س) از او اقرار گرفته باشد، نشان دهنده جنبه فرامادی حضرت زهرا(س) است، البته یکی از خطاهایی هم که انجام میشود این است که آنقدر شخصیت متافیزیکی را بزرگ کنیم که فکر کنیم قابلیت الگوپذیری ندارد.
وی با اشاره به اینکه یکی دیگر از عواملی که در شکلگیری حضرت زهرا(س) نقش داشته، مسئله ژنتیک است، اظهار کرد: وراثت در تربیت موثر است و در حضرت زهرا(س) عوامل ژنتیکی به بهترین شکل محقق شده چراکه بهترین پدر و مادر را داشته است.
مرجعیت علمی حضرت زهرا(س)
وی علم و دانش را از دیگر ویژگیهای حضرت زهرا(س) عنوان کرد و افزود: حضرت زهرا(س) در زمان خودش آن هم در دورانی که برای زن هیچ جایگاه و ارزشی قائل نمیشدند از مرجعیت علمی برخوردار بود.
صالحی با بیان اینکه اگر فمنیستها شخصیتی مانند حضرت زهرا(س) داشتند، کلی بابت آن به ما فخر میفروختند اما ما خودمان از ایشان غافل شدهایم، تصریح کرد: حضرت مهدی(عج) الگو و اسوه خود را حضرت زهرا(س) معرفی میکند، همچنین جبرئیل بر حضرت زهرا(س) نازل میشده و مطالبی را گفته که مصحف حضرت زهرا(س) شده است و مرجع اهل بیت(ع) است.
وی با اشاره به اینکه وحی فقط بر پیامبر نازل میشده، اما جبرئیل برای اخبار غیبی بر حضرت زهرا(س) نازل میشده است، اذعان کرد: عالمانهترین گفتههایی که از صدر اسلام تاکنون به ما رسیده است، در خطبههای حضرت زهرا(س) است.
وی سادهزیستی را از دیگر نکات شخصیتی حضرت زهرا(س) عنوان کرد و با بیان اینکه ایشان در اوج علم، در زندگی فردی سادهزیست بودند، اظهار کرد: حضرت زهرا(س) در همه مراحل زندگی اجتماعی، هم در خانواده و هم در تمام مسائل اجتماعی تاریخساز، نقش داشته است.
وی تصریح کرد: حضرت زهرا(س) با اتصالی که با درگاه عبودیت داشت زندگی عاشقانه خود را پایدار کرد و به رغم مرجعیت علمی که داشت قبول میکند که مسئولیت امور خانه و تربیت فرزند را بر عهده بگیرد.
بهترین ویژگی یک زن از نگاه حضرت زهرا(س)
وی با بیان اینکه حضرت زهرا(س)، یک مبارز سیاسی و اجتماعی نیز بود، گفت: زمانی که پیامبر پرسیدند بهترین ویژگی برای یک زن چیست؟ حضرت زهرا(س) پاسخ دادند این است که نه نامحرمی او را ببیند و نه او نامحرمی را ببیند البته این به معنی خانهنشین و پشت پرده بودن زن نیست بلکه به معنی آن است که جنبه جنسیتی زن در تعاملات اجتماعی نباید دیده شود و حضرت زهرا(س) نیز خودش به این شکل رفتار میکرد یعنی ایشان در جامعه حاضر میشد اما به عنوان یک زن دیده نمیشد بلکه به عنوان یک فرد مبارز سیاسی و اجتماعی مورد توجه قرار میگرفت.
وی با بیان اینکه یکی از دلایل جذاب بودن شخصیت حضرت زهرا(س) همین مبارز سیاسی و اجتماعی بودن ایشان است، گفت: حضرت زهرا(س) در مبارزات سیاسی و اجتماعیشان از تمام ظرفیت علمی و احساسیشان استفاده میکردند.
گفتوگو محوری حضرت زهرا(س)
وی در ادامه گفتوگو محوری را از دیگر ویژگیهای حضرت زهرا(س) عنوان کرد و افزود: ریشه گفتوگو مربوط به فرهنگ دینی است و حضرت زهرا(س) در اوج حماسه و اقتدار علمی و شخصیتی باز هم از گفتوگو استفاده میکردند.
وی با اشاره به اینکه این روحیه انقلابی حضرت زهرا(س) یک باره اتفاق نیفتاده و به عنوان مثال ایشان در بعضی غزوههای پیامبر حضور داشتهاند، اظهار کرد: ما قبل از این که شیعه علوی باشیم شیعه فاطمی هستیم و باید دنبال راهکاری باشیم که الگویی از حضرت زهرا(س) برای مردان و مخصوصا زنان ارائه کنیم تا جوانان ما با استفاده مردان و مخصوصا زنان ارائه کنیم تا جوانان ما با استفاده از این الگو، در زندگیشان جامعیت داشته باشند و با پرداختن به یک بخش از زندگی، از بخشهای دیگر غافل نشویم.
پاسخ به یک شبهه
وی در پایان به یکی از شبهاتی که در مورد حضرت زهرا(س) وارد میشود، اشاره کرد و گفت: در حادثه آتش زدن در و حمله دشمنان و سقط شدن فرزند حضرت زهرا(س)، عدهای میگویند چرا در آن زمان حضرت زهرا(س) پیشقدم شد و غیرت حضرت علی(ع) کجا بود، که در پاسخ باید بگوییم حضرت زهرا(س) در آن لحظه مقابل در منزل بوده و دیده که دشمنان به سمت خانه میآیند، ایشان در را بسته و گمان میکرده براساس آیه قرآن چون اذن ورود ندارند، وارد خانه نمیشوند اما دشمنان در را آتش زده و وارد شدهاند از طرفی دیگر چون دفاع از امام معصوم واجب است، حضرت زهرا(س)، حضرت علی را امام معصوم میدانسته و به این خاطر حاضر شده جانش را به خطر اندازد، البته حضرت علی(ع) هم در مقابل آنها ساکت نبوده و به دفاع از حضرت زهرا(س) اقدام کرده است.
وی با بیان اینکه در طول تاریخ افرادیکه مانند حضرت زهرا(س) برای ما الگو شدهاند، اشخاص جامعی بودهاند، گفت: امروزه زیاد دیده میشود که افراد، یا فعالان اجتماعی خوبی هستند و به دیگر جنبههای زندگیشان توجه کافی را ندارند و یا برعکس به امور فردی خود میرسند و از امور اجتماعی غفلت میکنند در حالیکه اگر بخواهیم از حضرت زهرا(س) الگو بگیریم ایشان هم در بعد فردی و هم در بعد اجتماعی شخصیت جامع و کاملی بودند.
وی با بیان اینکه در الگوپذیری، اولین مسئلهای که باید مورد توجه قرار گیرد، شناخت است، افزود: ما باید شناخت خودمان از افراد الگو را بالا ببریم. صالحی ادامه داد: بعد از شناخت، مهمترین مسئله الگو پذیری است، یعنی اگر با کسی که او را شناختهاید رابطه عاطفی برقرار نکنید، منجر به الگوپذیری عملی در زندگی نمیشود.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر انباشت اطلاعات زیاد است اما به این اطلاعات، عمل نمیشود، افزود: اگر بخواهیم از شخصیتهای بزرگ الگو بگیریم، هم باید شناختمان از آنها کامل باشد و هم از عواطف استفاده کنیم تا منجر به عمل شود.
بدل سازی از شخصیتهای الگو و در هم آمیختن حق و باطل
وی در ادامه با اشاره به بدلسازی که از شخصیتهای الگو میشود، اظهار کرد: افراد بدخواه و شیاطین یکی از مهمترین کارهایی که انجام میدهند بدلسازی است یعنی در کنار هر رفتار درست یک بدل خلق میکنند که آن را جایگزین رفتار درست کنند به عنوان مثال، انبیا معنویت را مطرح میکنند اما بدخواهان و شیاطین، معنویت معنای خدا را در مقابل آن قرار میدهند و یا میبینیم که انبیا از تفکر و تعقل بهره میگرفتند اما بدخواهان و شیاطین، بدلهایی از تفکر و تعقل ارائه میدهند که نتیجه آن، دور شدن انسان از تفکر و تعقل صحیح است.
وی با بیان اینکه چون شعارهای دین جذاب هستند همیشه در مقابل آن بدلهایی ساخته میشود، تصریح کرد: در نهجالبلاغه گفته شده در جریان دین، هیچ وقت باطل به طور کامل خودش را عرضه نمیکند بلکه حق و باطل در هم آمیخته میشود تا فرصتها و امتیازهایی ایجاد شود برای باطلی که میخواهد عرضه شود.
وی با بیان اینکه انسانهای تاثیرگذار در طول تاریخ کسانی بودند که توانستند کار سخت شناخت حقیقت از بدل را برای انسانها انجام دهند، اذعان کرد: حضرت زهرا(س) چنان نقشی برای تبیین حقیقیت از باطلی که تصویر حقیقت به خودش گرفته بود، ایفا کرد که امروز پیچیدهترین افراد راه حق، متاثر از حضرت زهرا(س) هستند.
صالحی با بیان اینکه بسیاری از افراد مستبصر عامل نهایی شناخت حقیقت کامل برای خودشان را حضرت زهرا(س) عنوان کردهاند، اذعان کرد: گاهی اوقات فرد به لحاظ عقلی قانع میشود که چه راهی درست است اما اگر عواطف به کمک او نیاید ممکن است در آن مسیر درست قرار نگیرد.
وی ادامه داد: حضرت زهرا(س) زندگی جامع خودش را طوری طراحی کرده بود که بعد از 1300 سال هنوز برای بشر الگو است.
جنبه فرامادی حضرت زهرا(س)
وی با اشاره به ابعاد شخصیتی حضرت زهرا(س) اظهار کرد: یکی از ابعاد فردی شخصیت حضرت زهرا(س)، جنبه فرامادی، ملکوتی و متافیزیکی ایشان است، به عبارت دیگر حقیقت متافیزیکی حضرت زهرا(س) فراتر از زمان مادی ما است.
وی افزود: اینکه گفته شده خداوند پیامبری را مبعوث نکرد مگر اینکه به محبت و فضیلت حضرت زهرا(س) از او اقرار گرفته باشد، نشان دهنده جنبه فرامادی حضرت زهرا(س) است، البته یکی از خطاهایی هم که انجام میشود این است که آنقدر شخصیت متافیزیکی را بزرگ کنیم که فکر کنیم قابلیت الگوپذیری ندارد.
وی با اشاره به اینکه یکی دیگر از عواملی که در شکلگیری حضرت زهرا(س) نقش داشته، مسئله ژنتیک است، اظهار کرد: وراثت در تربیت موثر است و در حضرت زهرا(س) عوامل ژنتیکی به بهترین شکل محقق شده چراکه بهترین پدر و مادر را داشته است.
مرجعیت علمی حضرت زهرا(س)
وی علم و دانش را از دیگر ویژگیهای حضرت زهرا(س) عنوان کرد و افزود: حضرت زهرا(س) در زمان خودش آن هم در دورانی که برای زن هیچ جایگاه و ارزشی قائل نمیشدند از مرجعیت علمی برخوردار بود.
صالحی با بیان اینکه اگر فمنیستها شخصیتی مانند حضرت زهرا(س) داشتند، کلی بابت آن به ما فخر میفروختند اما ما خودمان از ایشان غافل شدهایم، تصریح کرد: حضرت مهدی(عج) الگو و اسوه خود را حضرت زهرا(س) معرفی میکند، همچنین جبرئیل بر حضرت زهرا(س) نازل میشده و مطالبی را گفته که مصحف حضرت زهرا(س) شده است و مرجع اهل بیت(ع) است.
وی با اشاره به اینکه وحی فقط بر پیامبر نازل میشده، اما جبرئیل برای اخبار غیبی بر حضرت زهرا(س) نازل میشده است، اذعان کرد: عالمانهترین گفتههایی که از صدر اسلام تاکنون به ما رسیده است، در خطبههای حضرت زهرا(س) است.
وی سادهزیستی را از دیگر نکات شخصیتی حضرت زهرا(س) عنوان کرد و با بیان اینکه ایشان در اوج علم، در زندگی فردی سادهزیست بودند، اظهار کرد: حضرت زهرا(س) در همه مراحل زندگی اجتماعی، هم در خانواده و هم در تمام مسائل اجتماعی تاریخساز، نقش داشته است.
وی تصریح کرد: حضرت زهرا(س) با اتصالی که با درگاه عبودیت داشت زندگی عاشقانه خود را پایدار کرد و به رغم مرجعیت علمی که داشت قبول میکند که مسئولیت امور خانه و تربیت فرزند را بر عهده بگیرد.
بهترین ویژگی یک زن از نگاه حضرت زهرا(س)
وی با بیان اینکه حضرت زهرا(س)، یک مبارز سیاسی و اجتماعی نیز بود، گفت: زمانی که پیامبر پرسیدند بهترین ویژگی برای یک زن چیست؟ حضرت زهرا(س) پاسخ دادند این است که نه نامحرمی او را ببیند و نه او نامحرمی را ببیند البته این به معنی خانهنشین و پشت پرده بودن زن نیست بلکه به معنی آن است که جنبه جنسیتی زن در تعاملات اجتماعی نباید دیده شود و حضرت زهرا(س) نیز خودش به این شکل رفتار میکرد یعنی ایشان در جامعه حاضر میشد اما به عنوان یک زن دیده نمیشد بلکه به عنوان یک فرد مبارز سیاسی و اجتماعی مورد توجه قرار میگرفت.
وی با بیان اینکه یکی از دلایل جذاب بودن شخصیت حضرت زهرا(س) همین مبارز سیاسی و اجتماعی بودن ایشان است، گفت: حضرت زهرا(س) در مبارزات سیاسی و اجتماعیشان از تمام ظرفیت علمی و احساسیشان استفاده میکردند.
گفتوگو محوری حضرت زهرا(س)
وی در ادامه گفتوگو محوری را از دیگر ویژگیهای حضرت زهرا(س) عنوان کرد و افزود: ریشه گفتوگو مربوط به فرهنگ دینی است و حضرت زهرا(س) در اوج حماسه و اقتدار علمی و شخصیتی باز هم از گفتوگو استفاده میکردند.
وی با اشاره به اینکه این روحیه انقلابی حضرت زهرا(س) یک باره اتفاق نیفتاده و به عنوان مثال ایشان در بعضی غزوههای پیامبر حضور داشتهاند، اظهار کرد: ما قبل از این که شیعه علوی باشیم شیعه فاطمی هستیم و باید دنبال راهکاری باشیم که الگویی از حضرت زهرا(س) برای مردان و مخصوصا زنان ارائه کنیم تا جوانان ما با استفاده مردان و مخصوصا زنان ارائه کنیم تا جوانان ما با استفاده از این الگو، در زندگیشان جامعیت داشته باشند و با پرداختن به یک بخش از زندگی، از بخشهای دیگر غافل نشویم.
پاسخ به یک شبهه
وی در پایان به یکی از شبهاتی که در مورد حضرت زهرا(س) وارد میشود، اشاره کرد و گفت: در حادثه آتش زدن در و حمله دشمنان و سقط شدن فرزند حضرت زهرا(س)، عدهای میگویند چرا در آن زمان حضرت زهرا(س) پیشقدم شد و غیرت حضرت علی(ع) کجا بود، که در پاسخ باید بگوییم حضرت زهرا(س) در آن لحظه مقابل در منزل بوده و دیده که دشمنان به سمت خانه میآیند، ایشان در را بسته و گمان میکرده براساس آیه قرآن چون اذن ورود ندارند، وارد خانه نمیشوند اما دشمنان در را آتش زده و وارد شدهاند از طرفی دیگر چون دفاع از امام معصوم واجب است، حضرت زهرا(س)، حضرت علی را امام معصوم میدانسته و به این خاطر حاضر شده جانش را به خطر اندازد، البته حضرت علی(ع) هم در مقابل آنها ساکت نبوده و به دفاع از حضرت زهرا(س) اقدام کرده است.
