بعد روحانی انسان قابل تفکیک از بعد طبیعی او نیست/ انسان نیازمند ارتباط صحیح با طبیعت است
گروه معارف: مسئول فرهنگی معاونت تهذیب حوزه علمیه اصفهان گفت: از نگاه قرآن کریم بعد روحانی انسان قابل تفکیک از بعد طبیعی او نیست؛ لذا اگر سیستم جهان مادی دچار خلل شود و بهم ریزد، انسانها از جهت روحی نیز بهم میریزند و چرخه طبیعت دچار نوعی بینظمی میشود.
امیر حسین مستاجران، مسئول فرهنگی معاونت تهذیب حوزه علمیه اصفهان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اصفهان، اظهار کرد: انسان یکی از عناصر طبیعت بوده و برای تعالی بعد روحی خود، نیازمند ارتباط صحیح با طبیعت است.
وی با اشاره به آیه 30 سوره روم« فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ وَلَکِنَّ أَکْثَرَ النَّاسِ لَا یَعْلَمُون»، افزود: رابطه انسان و طبیعت یک رابطه تفکیک ناپذیر است و همچنین این آیه بر این معنا مبادرت دارد که انسان با یک خمیرمایه و فطرت الهی ثابت و تغییر ناپذیر خلق شده است.
مستاجران گفت: علامه محمد تقی جعفری در تبیین این فطرت و خمیر مایه ویژه الهی و انسانی گفته است فطرت در اصل به معنای خلقت است و منظور یک نوع خلقت خاص میباشد و در معنای گسترده تر خلقت خاص یعنی این که انسان بر حسب نظام پیچیده هستی یکی از عناصر طبیعت محسوب میشود و در همین رابطه انسان اگر در راستا و در ادامه همان خلقت و نظم طبیعت پیش برود، رشد خواهد کرد.
وی افزود: در سوره مبارکه شمس خداوند قسمهای متعددی یاد میکند، مثلا «وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَ» که قسم یاد می کند به نفس انسان و آن کس که آن را درست کرده و سوگند یاد میکند به نفسی که درست و کامل خلق شده« فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا» به گونهای که به این نفس الهام خیر و شر میشود یعنی اگر شامه این نفس درست کار کند خوبیها و بدیها را میفهمد.
مسئول فرهنگی معاونت تهذیب حوزه علمیه اصفهان بیان کرد: انسان اگر بر حسب همان خلقت خویش، وجودش را با طبیعت الهی هماهنگ و همراه کند به یک نفس سالمی خواهد رسید و متقابلا اگر نفس انسان از طبیعت الهی خویش فاصله بگیرد، کارایی درست خویش را از دست میدهد.
وی ادامه داد: در ارتباط با اهمیت ارتباط درست انسان با طبیعت بسیاری از بزرگان عنوان کردهاند که روح سالم در بدن سالم و بالعکس بدن سالم در قالب یک روح سالم است و این بدن زمینی با خلقت مادی و طبیعی انسان از هم جدایی ناپذیرند.
مستاجران افزود: در آیههای مختلف قرآن کریم اشاره به سیر در آفاق و انفس دارد و منظور از سیر در انفس معرفت و شناخت از نفس انسانی و مباحث روحانی می باشد، و منظور از سیر در آفاق، اشاره به آیه «قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِين» دارد و همچنین سیر و توجه در طبیعت و هم خوانی برقرار کردن ارتباط میان جسم مادی و معنوی انسان در جهت رشد پیدا کردن روح و جسم بشریت است.
وی اظهارکرد: از نگاه قرآن کریم بعد روحانی انسان قابل تفکیک از بعد طبیعی او نیست، لذا اگر سیستم جهان مادی دچار خلل شود و به هم ریزد، انسانها از جهت روحی نیز به هم میریزند و چرخه طبیعت دچار نوعی بی نظمی میشود تا جایی که بسیاری از بیماریهای روحی و روانی ریشه در همین عدم سازگاری و هم خوانی روح و جسم بشریت دارد، یا همان آشفتگی در نظام طبیعت و طی نکردن روند تکاملی طبیعت مثل درختان ،گیاهان و... که از نمونههای آن است.
وی گفت: مانع تراشی و ایجاد اختلال در طبیعت توسط انسان باعث برهم خوردن نظم طبیعت میشود و این اختلال در طبیعت قابل تسری و انتقال در بعد طبیعی انسان نیز میباشد و نهایتا باعث ایجاد اختلال در بعد روحانی انسان میشود.
مستاجران ادامه داد: نمونه آن در روایات مختلف برای ارتقا بعد روحانی و فطری انسان تاکید زیادی بر اقامه نماز شب شده است، این نماز شب به نوعی ارتباط بدن زمینی انسان با روح معنوی و ارتباط با طبیعت خلقت او میباشد که موجب تعالی انسان میشود.
مسئول فرهنگی معاونت تهذیب حوزه علمیه اصفهان بیان کرد: در برخی از روایات آمده کسانی که میخواهند نماز شب بخوانند در دل شب در حین تهجد و شب زنده داری به آسمان و ستارگان و به نوعی به عناصر طبیعت توجه و تامل کنند تا بتوانند میان بعد فطری و روحانی خود ارتباط برقرار کنند و به این فرموده خداوند برسند که شب و روز و عناصر طبیعت بیهوده خلق نشده است و سپس در مرحله بعد از آن به عبادت بپردازند، یعنی به نوعی اول تامل در عناصر و پدیدههای طبیعت و بعد از روحیه گرفتن از عناصر طبیعت به عبادت بپردازد .
وی خاطرنشان کرد: منظور از این روایات این است که اگر انسانی قصد دارد به پیچیدگیها، نظم و عظمت خلقت دست یابد ابتدا باید در برقراری ارتباط معنوی با خداوند موفق باشد.
